28 April 2008

Grádú Daonnacht


(Íomhá le ekem ó Wikimedia Commons)

Comhairle Bitheitice na hÉireann tar éis fógairt go gcreideann siad go bhfuil "luach morálta níos lú" ag na suthanna "breise" a bhíonn mar thoradh ar toirchiú in vitro, agus go bhfuil sé cuí mar sin feidhm a bhaint astu i dtaighde ar gaschealla shuthacha ar mhaithe le daoine tinne, atá, de réir an leagan amach seo, níos luachmhaire. (Scéal anseo)

Cén saghas eitic é "Cosnaíonn an sprioc an bheart"?

Is feall ann fhéin gur cruthaíodh suthanna breise ar mhaithe le "ceart" daoine fásta leanbh a bheith acu, nuair nach bhfuil an cumas nádúrtha iontu leanbh a bheith acu. Cinnte, is cinniúint thar a bheith crua an neamhthorthúileacht, agus is ceart gach cóir leighis a bheith ar fáil dóibh siúd atá buailte leis. Ach níl cearta ag aoinne leanbh a bheith acu. Tabhartas atá ann.

Agus is ró bhaolach an rud é línte a tharraingt agus a rá go bhfuil neacha daonna ar thaobh amháin den líne inúsáidte, más bás féin an toradh air, ar mhaithe le neacha daonna ar an taobh eile den líne.

Táim bréan bailithe den mantra úd gurb é taighde ar gaschealla shuthacha an "caighdeán órga". Glacaim go fonnmhar leis gurb iad gaschealla "uilechumasacha"1 an chaighdeán órga. Ach ní gá suthanna a scrios len iad a fháil. Ar an gcéad dul síos, tá gaschealla ar fáil ón srincne. Sa bhreis ar sin, tá dul chun cinn mór déanta ar thaighde gaschealla ó dhuine fásta. Aon cóir leigheas atá i promhadh cliniciúil is as gaschealla ó dhuine fásta a tháinig sé.

Agus tá bealaí ann anois chun gaschealla ó dhuine fásta a dhéanamh ilchumasach.

Níl gá le leathnú amach cultúir an bháis, agus moráltacht fhóntaíoch den tsórt seo.

Tá súil agam go ndéanfaidh an Rialtas neamhaird ar an ndrochchomhairle seo.

Scríobadh san Irish Times agus an scéal seo a phlé nár cheart riamh gan taighde a dhéanamh. Anois, ní mian liom teacht salach ar Dhlí Godwin, ach is deacair gan smaoineamh ar thaighde mharfach Mengele. D'eascair roinnt torthaí fónta as sin freisin.

Alt maidir le IVF anseo agus maidir le ghascealla anseo.



1Tá gaschealla uilechumasacha ann, a bhfuil ar a gcumas athrú in aon saghas ceall daonna, agus ilchumasacha nach bhfuil an raon fairsing céanna cumas iontu. Is den cineál deiridh an chuid is mó de na gaschealla ó dhaoine fásta.

15 comments:

Fearn said...

Ceist chigilteach is bhí sé riamh: agus tá mé admhálach nach dtuigim é go fóill. Ar thaobh amháin ceart iomlám beatha ar an taobh eile drochthaifead na hEaglaise glacadh le smaointeoireacht nua go háirithe le eolaíochtaí. Bhí tuairim ag Aibhistín, 5ú aois, ach níl glacadh leis sin ag an Eaglais a thuilleadh. Tá mearbhall orm

aonghus said...

"drochthaifead na hEaglaise glacadh le smaointeoireacht nua go háirithe le eolaíochtaí"

Fianaise, le do thoil?

Ar an gceist seo, agus ar cheisteanna eile, lean an tEaglais an t-eolaíocht chomh luath agus a raibh fiainaise eolaíochta ar fáil.

Pé scéal é, is ar bhonn eolaíochta seachas creideamh a rinne mé m'argóint thuas.

Fearn said...

"Fianaise, le do thoil?"

Bhal, ritheann scéal an domhain liom. Bhfuil sé i lár na cruinne? An ceart a mhalairt a thuairimiú?

An mbíonn córas poilitíochta, uaidh féin, ag teacht salach ar soiscéal Dé?An ceart a mhalairt a thuairimiú?

"lean an tEaglais an t-eolaíocht chomh luath agus a raibh fiainaise eolaíochta ar fáil."
Ach má tá cosc ar thuargnimh agus taighde cad as a thiocfadih an fhianaise?

"ar bhonn eolaíochta seachas creideamh a rinne mé m'argóint thuas"
Ach ní bhíonn morálacht ag eolaíocht. Baineann sé le daoine?

aonghus said...

Maidir leis an Domhain, féach seo:

http://www.fordham.edu/halsall/mod/1615bellarmine-letter.html

An bonn eolaíochta leis an méid atá agam thuas ná gur neach daonna an suth.

As sin eascraíonn an argóint eitice. Más ceadmhach neach daonna a mharú ar mhaithe le neach daonna eile, cá bhfuil an líne?

Fearn said...

Maith thú as an tagairt.
Mar a dúirt mé: ceist chigilteach.
" cá bhfuil an líne?"
Sin í an cheist. Mheas Aibhistín 12sheachtain ag suth, ach tá sin athraithe anois. An bhfuil sé ceadaithe ae, nó duán nó fuil ligint uait? Ar mhaithe le míochaine? leigheas? taighde?
Cá bhfios? Cá bhfuil an anam?

aonghus said...

Bhí Aibhinstín ag feidhmiú de réir eolaíocht a linne.

Ní mór dúinne eolaíocht ár linne a chuir san áireamh.

Admhaíonn CBnahÉ gur neach daonna an suth, i.e. níos mó ná ball.

Feictear domsa gur líne aondeonach an líne atá á tharraingt acu - agus baolach de bharr an eitic fóinteach atá am bhunús leis.

Más ceadmhach suth a mharú, an ceadmhach duine a bhfuil machaill intinne air, a fhágann spléach ar dhaoine eile é, a mharú?

Cé againn atá go hiomlán neamhspléach ar dhaoine eile?

Maidir leis an anam, ní fheictear dom go bhfuil baint aige sin leis an gceist seo.

Ach seo dearcadh amháin ar an gceist:
http://www.scborromeo.org/ccc/p1s2c1p6.htm#362

Fearn said...

"Bhí Aibhinstín ag feidhmiú de réir eolaíocht a linne.

Ní mór dúinne eolaíocht ár linne a chuir san áireamh."

Bhí Áibhistín gan dabht: ach seo an buille. Tá an Eaglais a rá, agus dúirt riamh, nár cheart taighde a dhéanamh i dtreonna áirithe de dheasca moráltachta m.sh. taighde ghas na cille. Roimh i bhfad bhí cosc ar abláil corpán ag an Eaglais agus choinnigh sé cúl ar eolaíocht an choirp.

Feictear dom go bhfuil tú ag plé suthanna. Tá mise ag plé dul chun cinn na heolaíochta, agus conas mar a ligtear dó

aonghus said...

Bhuel, sin í an cheist.

An leagann eitic srian ar bith ar eolaíocht?

Má tá, cén difir idir suth agus Fearn, ó thaobh iad a mharú ar mhaithe le taighde.

Muna bhfuil, tuige comhairle bitheitice ar bith?

Fearn said...

"An leagann eitic srian ar bith ar eolaíocht?"
Bhal,An leagann eitic srian ar bith ar chuntasaíocht, abair? Leagann.An leagann eitic srian ar bith ar thaighde is eolas na cuntasaíochta. Ní leagann.

" cén difir idir suth agus Fearn, ó thaobh iad a mharú ar mhaithe le taighde." Ní luíonn sé le hábhar. cén difir idir gas chille agus Fearn, ó thaobh iad a mharú ar mhaithe le taighde? An domhan difir.

Tuige a bhfuil tú ag tarraingt suthanna isteach i ngach ceist? Má dhéanann, ní bhíonn aon rud eile pléite, agu ní shoiléiríonn sé aon rud: b'é sin an mearbhall a bhí orm ó thús.

aonghus said...

Tuige a bhfuil mé ag tarraingt suthanna isteach sa cheist?

Toisc gurbh í sin an cheist.

Más neach daonna suth, agus is ea de réir CBnahÉ, cen fáth gur ceadmhach é a mharú. Cén bunús atá leis an luach níos ísle morálta seo atá siad á chuir air.

Sin í an t-aon cheist atá á phlé agamsa, ó thus an bhlagmhír seo. Cén ceist ar mhian leatsa plé?

Fearn said...

"Tuige a bhfuil mé ag tarraingt suthanna isteach sa cheist?
Toisc gurbh í sin an cheist."
Ón chéad sampla, déarfadh Galileo go bhfuil sé ag teoiriciú na cruinne, dhéarfadh an Eaglais go bhfuil sé ag fágáil Dia ar leataobh.

"Sin í an t-aon cheist atá á phlé agamsa, ó thus an bhlagmhír seo. Cén ceist ar mhian leatsa plé?"
Tabhairt isteach do smaointeoireacht nua mar a luaigh mé sa chéad fhreagairt agat.

aonghus said...

Níl fonn dá laghad orm cás seanphléithe Ghalileo, agus na míthuiscintí iomadúla a bhian leis a tharraingt isteach sa scéal.

Ach bhain ar cheist sin le hiarmhairtí teoric eolaíochta dan diagacht.

Níl deacracht agam le smaointe nua. Ach ní smaointe atá i gceist anseo, ach gníomhartha. Marú neach daonna amháin ar mhaithe le (b'fhéidir) leas neach daonna eile.

Táim i bhfabhar taighde ar ghaschealla - chomh fada agsu nach mbíonn marú neach daonna ina réamhchoinníol do.

Fearn said...

Ó bhó bhó!

Ní comhrá é seo ach beirt ag tabhairt aithisc!

“Níl fonn dá laghad orm cás seanphléithe Ghalileo, agus na míthuiscintí iomadúla a bhian leis a tharraingt isteach sa scéal.”

Ná hiarr fianaise díospóireachta muna bhfuil tú sásta bheith leis. Féach thuas: “Fianaise, le do thoil?” a d’iarr tú. Anuas ar sin, is de mhímhúineadh é, rud éigin a iarraidh muna bhfuil tú chun bheith leis.

“Ach bhain ar cheist sin le hiarmhairtí teoric eolaíochta dan diagacht.”
Bhain go díreach.

“Níl deacracht agam le smaointe nua.”
Níor luaigh mé thú. Luaigh mé an Eaglais: féach thuas: …"drochthaifead na hEaglaise glacadh le smaointeoireacht nua go háirithe le eolaíochtaí" a scíobh mé

“ Ach ní smaointe atá i gceist anseo, ach gníomhartha.”
Dheara, is túisce smaoineamh ná gníomh. Sin an dóigh.

“ Marú neach daonna amháin ar mhaithe le (b'fhéidir) leas neach daonna eile.”
Seo ábhar nár thrácht mé air

“Táim i bhfabhar taighde ar ghaschealla - chomh fada agsu nach mbíonn marú neach daonna ina réamhchoinníol do.”

Tá an ceart sin agat, dar ndóigh, ach ós rud é nach bhfuil an cluiche chéanna a phlé again, imeoidh mé de pháirc an imeartha

aonghus said...

Mo leithscéal.

Tá an cheart agat.

Ach admhaím go gcuireann an baothchaint coitianta faoin Eaglais, an réasún agus na heolaíochta soir mé.

Bhíos ábhairín cantalach dá bharr.

Mo leithscéal arís.

Fearn said...

Seo, ólaimis píopa na síochána ;-)