26 September 2008

Soldaten sind Mörder

Chuir Alan Titley a ladar i díospóireacht an Irish Times maidir le "Saighdiúrí Éireannacha" ina alt Crobhingne inné1.

Mheabhraigh a alt dom an nath atá mar theideal ar an mhír seo - gur dúnmharfóirí saighdiúrí. Nath a scríobh Kurt Tucholsky san alt seo tar éis an chéad cogadh Domhanda.

Dúirt Horace go raibh sé milis bás a fháil ar son tír do dhúchas: Dulce et Decorum est pro patria mori.

Ach ní dúirt sé gur inmhianta an rud é marú ar son do thír - ná go deimhin ar son tír eile.

Tá gá, i gcásanna áirithe, le lámh láidir chun an lag a chosaint. Ach is dúnmharú ceadaithe, dúnorgain, atá i gceist i gcónaí.



1 Ba bhreá liom nasc a chuir leis an alt - ach níltear ag cuir gaois Alan ar líne, agus níl ag éirí liomsa fáil amach cén fáth.

Giotaí - Blagiriseoirí agus inimiricigh.

Ag leanacht ar aghaidh ó cholún Dhónaill (pléite agam anseo)

Alt Chonn inné ar Lá

agus

Alt ag Karlin Lillington inniu: Blagadoirí ag fáil creidiúnú oifigiúl ag comhdháil de chuid Oracle.

Agus in ndiaidh m'alt inné, tuairisc san Times inniu ag Ruadhán Mac Cormaic.

25 September 2008

Cad tá ar bun ag GNIB?

Tá na scéalta faoi drochmheas agus drochíde ar eachtrannaigh ag ár dteorainn ag carnadh.


Dhá scéal ar na mallaibh - an sagart ón Nigéir a chaitheadh sa charcair agus a deanadh uirisliú air. Agus turasóir ón Ind a bhuaigh duais de chuid Fáilte Oirland - agus nár chreid na hoifigigh ar an dteorainn gurbh amhlaidh a bhí. Tagann seo sna sála ar scéal Alex Hijmans agus a phairtnéir ón Bhraisil a raibh deacrachtaí acu i nGaillimh.
Agus ag dul níos faide siar, scéal Keola Donaghy.


Tá trí rud a chuireann imní orm faoi na scéalta uilig seo

Is deacair gan smal a chiníochas a cheangail leo uilig - daoine nach duine geala iad a bhí i gceist in ngach cás.

Murach cairde sa chúirt acu, ní chloisfí faoi na scéalta seo beag ná mór. Mar sin, is cinnte go bhfuil níos mó eachtraí den tsórt seo ag tarlú.

Ach an ceist is tromchúisí faoi seo uilig ná nach léir dom go bhfuil aon chigireacht cheart ar na daoine atá freagrach as na heachtraí seo. Toisc go bhfuilid ag feidhmiú ar na teorainn, agus i mórchuid cásanna nach scaoiltear na daoine isteach in Éirinn in aon chor, is cosúil nach bhfuil aon cigireacht ag an gcóras dlí ar na himeachtaí seo.


Cinnte, baineadh an stampa "cead isteach diúltaithe" de phas an sagairt. Ach rinneadh "without prejudice" é. Sé sin le rá, níor tugadh cúis ar bith gur cuireadh an stampa ann. Ná níor tugadh cúis ar bith go baineadh an stampa as.

Ní mar sin ar cheart feidhmiú i bpoblacht faoi riail an Dlí.


Ní leor mar chúis "tuairim an oifigigh" chun bheith istigh a dhiúltú. Ba cheart fiainaise i scríbhinn a thabairt don duine i gceist ar cén bunús atá leis an dtuairim sin. Ba cheart freisin cead athchomharc "ar an spota" nó níos moille a bheith ann. Agus ba cheart an t-eolas seo ar fad a chuir ar fáil do chigireacht neamhspléach - Fear (nó Bean) Ionad na nImirceach. A fhoilseodh tuarascáil bhliantiúl ar conas mar atá an córas ag feidhmiú.
Bhí viosa bhailí, agus na conníolacha a bhain leis, coimhlíonta i gcás na ndaoine seo ar fad. Ach, is cosúil, gurbh leor ar an lá, tuairim duine aonair chun na cáipéisí seo a chuir ar neamhní.

Sin sárú dlí agus cirt. Is mithid stop a chuir leis.

18 September 2008

Blagadóireacht mar mheán

alt ag Dónall Mac Ghiolla Chóill i Lá an Lae ar bhlagadóireacht.
Ní raibh Conchubhar ró shásta leis!

Is dóigh liom féin go bhfuil a alt stuama go leor, ach go bhfuil an bun bhotún chéanna á dhéanamh ag Dónall agus Conchubhar araon.

Sé sin, nach ann don bhlagadóir "tipiciúl". Meán thar a bheith leathan atá sa bhlagadóireacht, mar a thuar Clay Shirky i 2003.

Is beag comparáid idir, abair, an bhlag seo, agus blag na Ceithearna Coille, nó blag na Scríobhnóirí Óga 's Úra (ag fanacht laistigh de bhlag chruinne na Gaeilge)

Beidh (agus tá) blaganna ann atá ar nós nuachtán, ag clúdach réimse leathan abhair, agus léitheoireacht sách mór acu. Beidh blaganna eile ann a fhreastalaíonn ar chomhrá idir líon beag daoine.

Níor dhultáigh páipéir dúch riamh - agus is lú fós a dhiúltaíonn an tIdirlíon focail!

15 September 2008

Tocco nóta

Mar eolas, ó ardaíodh ar daltaí é:
http://www.daltai.com/cgi-sys/cgiwrap/daltai/discus/show.pl?tpc=21&post=72792#POST72792

Maidir le gutaí fada agus téacsanna is cosúil nach mór an tacú carachtar a athrú

Teachtaireachtaí -> Socruithe -> Tacú carachtar

Athraigh go Unicode seachas GSM é, ansin bíonn na gutaí fada ar fáil.

Toghchán - nó comórtas áilleachta?

Ní inniu nó inné a thosaigh nithe fánacha ag fáil ról mhór i dtoghchán Meiriceá. Is dócha gurbh é ré na teilifíse a chuir dlús leis áfach.

Tá na bréaga agus leath fhírinní á scaipeadh go tiubh i bhfógraí fogha.

Ach is deacair scéal níos suaraí a shamhlú ná an scéal seo - nach dtig le John McCain ríomhphost a sheoladh.

Nach cuma? Fiú dá mbeadh sé fíor, agus murab é a chreachta cogaidh is cúis leis - ní sheolann Uachtaráin r-phostanna ar a son féin pé scéal é.

Tá sé chomh amaideach céanna leis an maíomh gurbh Moslamach faoi cheilt é Obama.

Deirtear gur ndearna Séamas Brennan (go ndéana Dia trócaire air) nósanna SAM a thabhairt isteach i dtoghcháin abhus, agus fuair muid blaiseadh láidir de san olltoghchán deiridh - Enda in aghaidh Bertie.

Ach tá súil agam nach leanfaidh muid an chonair sleamhain suarach céanna abhus.

Na polasaithe an rud, a phleota!

12 September 2008

Wie Gott in Frankreich...

Nath atá sa Ghearmáinis, nuair atá duine díomhaoin, go bhfuil sé "amhail Dia sa bhFrainc".

Tá seo bunaithe ar an frith-eaglaiseacht radacach a tháinig chun cinn sa bhFrainc tar éis na réabhlóide. Dá bharr, bhí an cuma ar an scéal go raibh Dia dífhostaithe ann. (Bhí Sé ar ragobair ann, ach sin scéal eile...)

Tá an Pápa sa bhFrainc faoi láthair, áit a bhfuil an tUachtarán Sarkhozy ag moladh athmhachnamh ar an gceist seo.

Is cuid den bheith daonna creideamh - agus ní ceart aon tuairim a chuir faoi chosc i ndaonlathas.

Ní mór feidhmiú faoin dlí, ach saoirse cainte, cainte agus creideamh a bheith ann!

Tá cearta ag leanaí. Ní ceart é leanbh a bheith agat!

Dhá alt i mercator.net:

  1. An dlí á chuir ar dochtuirí nach bhfuil sásta toirchiú in vitro a chuir ar fáil do mná nach bhfuil pósta.


Feictear dom go bhfuil bréag chearta - an "cheart" leanbh a bheith agat, is cuma cad a deir an nádúr, ag teacht salach ar fhíor chearta leanaí - an ceart fhios a bheith acu cé hiad a dtuistí, agus nasc a bheith acu leis na daoine sin.

Tá na chéad pháistí a saolaíodh de bharr IVF fásta anois - agus ábálta labhairt ar an dtionchar a bhí aige orthu. Caithfear éisteacht!

Is ceart cinnte gach cabhair a thabhairt do dhaoine atá buailte ag aimride. Ach ní ceart atá ann leanbh a bheith agat. Ní sealúchas do leanbh. Tabhartas atá ann, agus eascraíonn dualgais throma as leanbh a thabhairt ar an saol.


11 September 2008

Tumspraoi

Bhíos ag léamh alt in iris innealtóireachta faoi lionsa tadhaill don réaltacht fhíorúil.

Feicim buntáistí don oiliúint anseo ó thaobh sonraí a chuir thar radharc, nó daoine a thumadh i gcúinsí a bheadh baolach san fíor saol.

Ach táim buartha faoin baol a d'fheadfadh bheith leis an ró thumadh i saol fíorúil fantaisíochta.

Scríobh Primo Levi gearrscéalta faoin Torec (an uile taifeadán). Gléas réaltacht fíorúil a bhí ann - agus shú sé daoine isteach, iad ag déanamh neamhaird ar an ghnáth saol, toisc an saol fíorúil a bheith níos tarraingtí.

Fiú le gnáth cluichí ríomhaireachta, súann siad am.

Beidh le feiscint.


Iompú teangain


Tá feachtas fógraíochta ag Budweiser leis na lipéid a bhí acu thar na blianta.

Cé gur earra Mheiriceánach ó thús é, thug mé suntas dó gur i nGearmáinis don chuid is mó ata na lipéid luatha.

Cuireann sin casadh eile i scéal na dreama úd, English First.

Is dóigh liom go raibh na SA níos ilteangach na mar a ghéilleann siad, agus nach rud nua é mionlach suntasach le teanga eile acu.

Ní ólfainn an deoch , dála an scéil - níl ann dar liomsa ach beoir amháin a bhfuil an ainm Budweiser tuillte aige!

09 September 2008

Fides et Ratio - tá gá leo araon

Aiste spéisiúl i Mercator.net
Tá rogha le deánamh ag mic léinn i dtaobh bunfhealsúnacht - rogha idir Mohammed, Descartes, Nietzsche nó an Phápa!


Mar a dúirt Eoin Pól II i Fides et Ratio
Tá creideamh agus réasún cosúil le dhá eite, lena ardaíonn
an anam daonna é féín chun macnamh ar an Fhírinne.

06 September 2008

Castacht staire na hÉireann

De bharr sraith altanna le saighdiúir Éireannach le hArm na Breataine san Afganastáin, tá díospóireacht theasaí ann i leathanach na litreach.

Thug mé suntas don litir seo inné, a léiríonn castacht staire na hÉireann, mar a bhaineann sé le teaghlach amháin.

Rópa casta is ea Stair na hÉireann.
Tig leis sinn a cheangal le chéile, a chrochadh,
nó treoir a thabhairt dúinn.
Rud íogair, ilghnéitheach is ea féiniúlacht; agus is sochaí folláin an ceann a ligeann cead a chinn do gach duine, fad is atá siad dílis don Dlí.

05 September 2008

An Gin agus a mhillte

De bharr chaint Nancy Pelosi, ag maíomh go raibh amhras ann faoi leanúnachas teagasc na hEaglaise Caitlicí maidir le ginmhilleadh, tá achoimre foilsithe ag na hEaspaig i SAM.

Léirítear ann, cé go raibh díospóireacht ag tarraingt ar na heolaíochtaí ann maidir le cathain a thagann ann don anam, go raibh an tuiscint ann ón tús gur gníomh tromchúiseach agus táir aon ginmhilleadh.

Agus go bhfuil an eolaíocht anois ag teacht leis an teagasc sin - go gintear neach nua nuair a thagann ubh agus síol le chéile.

Is maith ann an léiriú seo.



Aguisín 2008-09-09 Freagra an Easpaig Chaput ar bhladar Joe Biden ar an ábhár chéanna:
Ceist eolaíochta tús na beatha - tá inbhid nua ón ón dtuismeadh ar aghaidh. Ceist fealsúnachta/creidimh is ea caithin is féidir "pearsan" a thabhairt ar an neach sin. Ach níl ceist ar bith ann go bhfuil leanúnachas ag baint leis an inbhid sin ón tuismeadh go dtí an bás. Agus tá an túsphointe i bhfad níos léire dúinn ná an pointe deiridh!

Dár gruaig mo smigín smig smig

Frank Mac Nally, san Irish Times inniu, ag moladh sampla Peadar Mhór na Rúise a leanacht, agus cáin a ghearradh ar fhéasóga.

Dar Crom! Ní fhaca mo smig lann le scór bliain, agus táim dóchasach nach bhfeicfidh go ceann i bhfad eile. (Chaill Roinne Drew a fholt bhreá de bharr an chóir leighis d'ailse)



(Féasóga uaisle na mBoyar, ar mhian le Peadar Mór fáil réidh leo. Íomhá ó Wikimedia)

An bhfuil an t-eolas uainn?

Dhá aiste, ceann ag Mercator.net, ceann eile faoi Dhlí Mhooer (nach ionann agus Dlí Mhoore!).

Cuireann an t-idirlíon sonraí ar fáil, i ngiotaí beaga so-bhlaiste.

Tá an cuma air gur eolas gan dua atá á chuir ar fáil. Ach ní hamhlaidh atá. Ní eolas atá ann go dtí go ndéantar scagadh ar na sonraí, agus tuiscint a bhaint astu. Agus uaireanta seachnaímid é sin; de bhrí go mbeadh orainn gníomhú dé réir na tuisceana.

De réir Dlí Mhooer, is fearr linn gan eolas a bheith againn dá mbeadh dua ag baint leis an gníomhú a bheadh de dhíth de bharr an t-eolas a bheith againn.

01 September 2008

Siúlach, scéalach ó Santiago


An Bóthar go Santiago le Micheál de Barra díreach críochnaithe agam. Dialann a shiúlóid ó deisceart na Fraince go dtí Santiago de Compostela agus ar aghaidh go dtí Finisterre (Deireadh an Domhain, de réir eolas na meánaoiseanna) atá ann.

Is léir go raibh an-taighde déanta aige roimh ré, agus an-ullmhúchán. Tá saothar an taighde sin fite fuaite le sruth comhfhiosach dá chuid smaointe fhéin, an thuas seal thíos seal is dúil do dhuine ar eachtra míosa mar sin.

Sár chuntas atá ann, agus tá méadú tagtha ar m'fhonn tabhairt faoin oilithreacht áirithe sin uair éigin - ach is dócha go mbeidh mé amuigh ar phinsin, mar atá Micheál, sula mbíonn uain agam chuige!

Is leabhar snasta atá ann, le haguisíní luachmhara le mioneolas don bealach, agus maidir leis an stair.

(Naomh Séamas i riocht an marfóir Múrach atá thuas. De réir béaloideas na Spáinne, ghlac an Naomh - nó a Spiorad - páirt gníomhach san athghabháil ar an Spáinn. Íomhá ó Wikimedia)

An Pápa ina ollamh buan

Dhá scéal - ó Zenit agus Kath.net maidir leis an Ratzinger Schülerkreis (Fáinne Dhaltaí Ratzinger).

Dream atá á thabhairt le chéile aige go bliaintiúl le ceathrú céid.

I mbliana, tá cuireadh tugtha aige do bheirt tráchtaire scrioptúir ón dtraidisún Protastúnach: Martin Hengel agus Peter Stuhlmacher.

Cíoradh saol Íosa, agus is cosúil go mbeidh tionchar ag na torthaí ar saothar an Phápa san dara imleabhar dá leabhar ar Íosa.

Is méanar dúinn "Príomh Oide" chomh dílis don teagasc a bheith againn. Deirtear gur éisteoir maith é an Pápa, atá sásta foghlaim ó dhaoine eile - rud a bhí le feiscint san chéad imleabhar, a rinne tagairtí moltacha do shaothair scolairí lasmuigh den eaglais Rómhánach, Giúdach ina measc, agus a tharraing as an saothar sin.



Aguisín: Scéal eile ó Kath.net, agus an cruinniú thart. D'fhreastail glúin nua de dhiagairí, iad siúd atá ag scríobh tráchtas dochtúra as shaothar Ratzinger, freisin.