21 April 2010

Ceist ama agus deireadh ré

Is dócha gur cuimhin libh Y2K. An cúis a bhí leis sin ná go raibh an dúrud cláir ríomhaireachta ann nach raibh in ann plé le blianta lasmuigh den raon 0..99. Mar a tharla, seachnaíodh fadhbanna tríd clár oibre cothabhála.

Meabhraíodh dom inniu go bhfuil fadhb gaolta leis fós romhainn. Pléann córais Unix le am mar an uimhir soicind ó sainré1 airithe - meán-oíche ar an 1ú Eanáir 1970.

Is mar slánuimhir 32 giotán a phléitear leis an t-am sin. Mar sin, ag 03:14:07 ar an 19 Eanáir 2038, beidh an slánuimhir is mó sroichte. Fadhb Y2K38? Beidh le feiceáil. Is dócha go bhfuil a dóthain foghlamtha as Y2K go seachnófar an dochair is measa; go háirithe más rud é gur baineadh feidhm mar is ceart as leabharlannaí ríomhaireachta.

Ach chuir an cheist ar fad mé ag machnamh athuair ar conas a tomhaistear am. Shilfeá go bhfuil sé measartha simplí - lá, sin an achar ó nóin go nóin. Nóin, sin an uair go mbíonn an ghrian san pointe is airde san spéir. Soicind, sin an 1/(24*60*60) cuid de lá, ina bhfuil 24 uair de 60 nóiméad, agus 60 soicind san nóiméad.

Ar sin atá an soicind bunaithe gan amhras. Ach is le cloig adamhach a tomhaistear an soicind caighdeánach de chuid an SI. Is ionann soicind de chuid an TAI - an t-Am Adamhach Idirnáisiúnta agus 9,192,631,770 tonnfhad den radaighníomhach ó adamh caeisiam agus é ag preabadh idir dhá leibhéal fuinnimh. (Mar a tharlaíonn sé, is meán scata cloig adamhacha a bhaintear feidhm as go praiticiúil).

De bhrí nach bhfuil rothlú an Domhain seasta, bíonn difríocht ann idir TAI agus UTC - Am Uilíoch Lárnach. Bíonn gá mar sin le soicind bhisigh a chuir leis an am.

Agus is mó casadh eile atá sna córais ama....

Obair d'oíche eile is ea an lá Iúlach.



1 Epoch a tugtar ar an bpointe ama seo as Béarla. Tréimhse ama is mó a bhíonn i gceist le epoch; roghnaigh mé an téarma thuas ón méid a mhol Focal - an téarma is lú míchruinnis, dar liom. Bheinn buíoch as moladh feabhsaithe!

5 comments:

Mise Áine said...

Ceist agam ort, a Aonghuis, mura miste leat, ach thug mé faoi deara go bhfuil blag nó dhó faoi 'Blagálaithe Eile' ar mo bhlag féin nach mbogann nuair a chuireann siad postáil nua ar a mblagsan - Panu agus Réabhlag, mar shampla - agus, dá bhrí sin, fanann siad ar bhun an liosta, agus ní bhíonn a fhios agam go bhfuil postáil nua curtha isteach acu. An bhfuil bealach ann a d'fhéadfainn caoi a chur air sin?

aonghus said...

Is dócha go bhfuil, ach nach bhfuil fhios agam conas! De bhrí nár athraigh mé an chreatlach s'agamsa ó 2005, níl fhios agam go baileach conas a oibríonn na cleasanna nua seo ar fad. Sílim go bhfuil siad ag brath ar an mblag eile fógra a fhoilsiú - tríd RSS de ghnáth. Má bhí siad ag obair, agus níl anois, gach seans go bhfuil do bhlag ag éisteacht leis an nasc mí cheart anois. D'fhéadfá iarracht a dhéanamh an dá bhlag úd a bhaint den liosta agus iad a chuir leis arís; seans go mbeadh an fhadhb leigheasta ansin. Bíonn ormsa é sin a dhéanamh ó am go chéile le Google Reader - agus níor éirigh liom Reábhlag a chuir leis sin ar chúis éigin.

Mise Áine said...

Go raibh maith agat, a chara, ach tá iarrachtaí déanta agam, ó am go chéile, agus fiú ar maidin inniu, mar shampla, iad a bhaint de mo liosta, agus iad a chur le mo liosta arís, gan toradh, faraor.

Is dóigh liom go bhfuil an ceart agat, agus b'fhéidir go bhfuil nasc éigin ar iarraidh idir mo bhlag agus a mblagsan. Diabhal leigheas agam air, ach súil a chaitheamh orthu anois is arís, go dtí go ntiocfaidh siadsan, nó mise, ar an nasc ceart!

Kevin Scannell said...

Cad a cheapann tú faoi "dáta tagartha" mar aistriúchán ar "Epoch"?

aonghus said...

Is maith liom é. Cruinn, agus intuigthe ar an bpointe.