12 July 2011

Croí an Dorchadais

Grianghraif de íol ón Congó ó Wikimedia
Tá úrscéal eile le Alan Titley críochnaithe agam anois - "Méirscrí na Treibhe". Úrscéal faoi luath ré neamhspleáchais na hAfraice agus an tír samhalta ann, Zanidia,  ag titim chun deachtóireachta. Mar a pléadh san agallamh seo leis ar Beo, bhí Titley sa Nigéir san tréimhse sin, agus gearradh seachtain príosúin air.
Paul Lodabo an duine atá lárnach san scéal. Mac le fear saibhir a bhfuil cúl tugtha aige lena chine. A chlann oilte aige le bheith beag beann ar an ndúchas. Paul féin, tá sé ag filleadh ó thréimhse fada staidéir dlí san Eoraip, tréimhse atá curtha de aige go coinsiasach, díograiseach, umhal do mhianta a athair dhó.  An chuma air ach a bhfilleann sé go bhfuil nead cluthair réitithe ag a athair dó - a athair anois mór leis na máistrí nua, agus saibhir le cois. Bean roghnaithe dó. Ach ní mar sin a thiteann amach. Tá a dheartháir tar éis titim amach lean athair. É tar éis a theanga dúchais a shealbhú i ngan fhios agus in ainneoin a athair. Díbeartha as an dteaghlach dá bharr. Ach cion fós ag a athair air, agus níonn Paul iarracht  iad a thabhairt le chéile arís. Téann sé ar cuairt ag a dheartháir sa plódcheantar ina bhfuil sé ag cuir faoi.  Bíonn cur agus cúiteamh eatarthu, agus tosaíonn a oscailt súil Paul. Ach ansin bíonn a dheartháir páirteach in agóid ollscoile in aghaidh an deachtóir, agóid a cuirtear deireadh fuilteach leis agus ina dhúnmharaítear a dheartháir. Rud a thugann ar Phaul an chonair a thosaigh a dheartháir air a leanacht; ach freisin dul sa tóir ar a dhúchais fhéin. Tugtar "fear gorm geal" air ag an tús - faoin deireadh, cé gur teip atá i ndán dó is cosúil, tá sé socair ann féin. Sin atá fúm a rá, ar eagla go scriosfainn an scéal oraibh!
Admhaím go raibh sleachta fada foclacha san úrscéal seo a shleamhnaigh mo shúil agus m'aigne tharstu gan tadhaill leo. Nó bheinn á léamh le foclóir - agus b'fhéidir níos mó na ceann amháin acu - i lámh amháin agus an leabhar san lámh eile. Mar sin féin, níor chuir na sleachta seo bac orm éirim an scéal a thabhairt liom agus taitneamh a bhaint as an sár scríbhneoireacht.  Gluaiseann an scéal go gasta seachas na sleachta sin, agus tumtar an léitheoir go domhain ins na heachtraí.  Tá carachtar láidre eile ann, agus iad léirithe go mion agus go tarraingteach. Tá eachtraí móra agus beaga ann, léirithe chomh maith ceanna . Tá, fiú, cuid de bhéaloideas na hAfraice ann, nó ar a laghad béaloideas le blas na hAfraice. Agus cluiche sacair! Is fiú go mór an dua é a léamh.

Méirscrí na Treibhe
Alan Titley

Ar fáil ó Chló Iar Chonnachta ar €15 bog nó €20 crua. Ach is ón leabharlann  afauir mise é, le cúnamh ó Borrowbooks.

Aguisín: agus seo á scríobh agam, tháinig mé ar léirmheas eile ar Gluaiseacht:

2 comments:

Fearn said...

maith an fear, a Aonghuis!
Níl sé éasca na Méirscrí a chur díot. Is iomaí each a thit ag gearradh an chéad chlaí

ormondo said...

GRMA as an léirmheas cuimsitheach.