18 September 2013

Réabhlóid Uí Chathasaigh

D'athmhúscail an leabhar Beirt Bhan Mhisniúla mo spéis i Pádraic Ó Conaire, cé go bhfuil a shaothar á léamh agus athléamh agam le fada. Tá an cnuasach dá aistí pholaitiúla a rinne Aindrias Ó Cathasaigh An tAthrú Mór agam le fada agus mé ag léamh sleachta as anois is arís.
Bhí sé i gceist agam an beathaisnéis a scríobh Aindrias a léamh uair éigin - agus chuir mé an rún sin i gcrích le linn an tsamhraidh.
Is mar léitheoir ar son an phléisiúr agus sásamh a léim leabhair - ní staraí ná scoláire mé. Cuir le'm eolas mo sprioc.
Sprioc a comhlíonadh ag an leabhar thaitneamhach seo. Caibidil sách gairide, lán eolais. Dóibh siúd ar mian leo dul níos doimhne san scéal, nótaí tagartha ag deireadh gach caibidil, foinsí luaite go sonrach.
Píosa snasta oibre agus measaim go bhfuil cruthú téise Aindrias - go raibh bá don eite clé ag Ó Conaire - ann. (Ainneoin gurbh Státaire an Ó Conaire céanna!)
Spreag sé mé chun Pádraic Ó Conaire: Deoraí le Pádraigín Riggs a léamh, ach bhí an saothar sin ró thur, acadúil dom agus is beag adhmaid a bhain mé as.
Tá bua na heagarthóireachta agus na reacaireachta araon ag Ó Cathasaigh, agus tá rún agam níos mó dá shaothair - idir beathaisnéisí agus eagarthóireacht - a léamh.

Réabhlóid Phádraic Uí Chonaire
Aindrias Ó Cathasaigh
Coiscéim 2007

3 comments:

SeanO said...

Breá an t-eagarthóir é Aindrias, agus a fhios sin agam go pearsanta, ach thairis sin, is staraí den scoth é. I gcás na fírinne, tá sé pointeáilte, cruinn, gonta agus ní leasc leis riamh dul go fréamh na ceiste chun na fíricí a fhionnadh. Nuair a bhíonn amhras nó easpa gléine i gceist, is ar thóir a bhfuil d’eolas ann a théann sé, cibé áit ina bhfuil sí ceilte. Is teasaí é nuair a chaitear raiméis ina bhealach nó nuair a dhéantar beag is fiú de na tátail atá bainte aige as an bhfianaise atá cnuasaithe aige. Geall le bheith gach focal foilsithe leis léite agam agus cé gur ábhal mhór an bhearna, idir pholaitiúil agus fhealsamh beatha atá eadrainn, ní lúide m’ardmheas air dá bharr sin.

Vincent Morley said...

Bíonn leabhair le hAindrias ar fónamh i gcónaí agus is beag údar nó eagarthóir atá leath chomh bisiúil leis. Ba mhaith liom moladh ar leith a thabhairt don saothar is déanaí leis (murar fhoilsigh sé ceann i ngan fhios dom le déanaí) - mar atá, 'An Barr Bua' (Coisceim, 2012).

Vincent Morley said...

Bhí a fhios agam go rabhas ag dul sa seans agus an méid thuas á scriobh agam! Tá leabhar nua le hAindrias díreach foilsithe: is é 'An Diabhal in Uachtar i mBaile Átha Cliath' an teideal atá air agus is é frithdhúnadh na bliana 1913 is ábhar dó.