17 February 2017

Imbolc 2017: Breith ar an gCúirt Uachtarach

Tá taithí leathan sa bhaile agus i gcéin ag an t-iriseoir Ruadhán Mac Cormaic.  Ach ní raibh saineolas ar an dlí aige nuair a ainmníodh mar comhfhreagraí dlí de chuid an Irish Times é. Mar a dhéanfadh duine gairmiúil, chrom sé ar foghlaim.

Le linn a chuid foghlama d'aithin sé  bearna suntasach sa litríocht atá ar fáil, eadhon nach raibh leabhar ar bith ag plé leis an gCúirt Uachtarach in Éirinn. Chuir sé roimhe an bhearna sin a líonadh.

Thug sé spléachadh ar an méid a d'fhoghlaim sé ina chuid cainte d'Imbolc.

Briseadh le gnás na Breataine ab ea go raibh Bunreacht scríofa ag Saorstát Éireann, agus an Cúirt Uachtarach mar chaomhnóir na bunreachta sin. Ní dheachaigh an briseadh chomh domhain is ba mhian le roinnt, an Príomh Breitheamh Hugh Kennedy san áireamh. Ach is gairm sách caomhach an dlí.

Luaigh Ruadhán tionchar na Cúirte Uachtaraí i SAM ar forbairtí abhus; dlínse eile le bunreacht scríofa ach oidhreacht láidir dlí coiteann na Breataine seachas dlí rómhánach na Mór Roinne.

Luaigh sé cairdeas idir Brian Walsh agus breitheamh thall a raibh ana thionchar aige ar an gcuir chuige gníomhach a bhí ag an gcúirt.

Luaigh sé cás McGee faoi frithghiniúint, nuair a rinne an cúirt breith go raibh ceart príobháideachas ag baint le pósadh ainneoin gan an ceart sin a bheith sonraithe sa bhunreacht.

Tá sé den tuairim gur spreag an cás sin, maille cás Roe vs Wade i SAM an feachtas as ar eascair an leasú ar an mbunreacht chun ginmhilleadh a chosc atá go mór i gceist faoi láthair.

Spreag a chuid cainte go leor allagar. (Agus dá mbeadh roinnt cóip dá leabhar ar díol aige shamhlóinn go mbeadh tóir orthu. Beidh mise á lorg ón leabharlann, amach anseo)

1 comment:

Vincent Morley said...

Ní ag an gCúirt Uachtarach a bhí an focal deireanach de réir bhunreacht Shaorstát Éireann ach ag 'His Majesty in Council'. Is é sin le rá, d'fhéadfaí achomharc a dhéanamh ón gCúirt Uachtarach go Privy Council na Breataine.