Píosaí liom in áiteanna eile:

Posts mit dem Label ó bhéal na mban werden angezeigt. Alle Posts anzeigen
Posts mit dem Label ó bhéal na mban werden angezeigt. Alle Posts anzeigen

2022-05-15

Reic sa Beckett Locke

Táim i mo mhóidín de chuid Reic ó thús ama, agus nuair a chuala mé go mbeadh Tadhg Mac Dhonnagáin ina aoi speisialta, bhí fonn níos mó fós orm freastal air. Rinne mé mo bhealach dá réir Déardaoin seo caite isteach sa fásach stroighne atá tógtha le blianta beaga anuas ar na céanna thuaidh.
Bhí an ócáid le bheith in óstán béal dorais leis an ceoláras mór ag an bPointe, pé diabhal comhlacht mór a bhfuil a ainm baiste ar sin anois. Bhí an fhógraíocht san óstán discréideach go maith, ach threoraigh fáilteoir mé go dtí an seomra comhdhála ina raibh Reic mé.

<racht>Ní mór dom i dtosach mo racht faoin seomra a chuir díom! Seomra cruinnithe, gloine ar thaobh amháin ag amharc amach ar an bhfaiche ar a stadann an luas. Leabhragáin bréige ar cheann an seomra timpeall ar teilifís mór (ar theip orm cabhrú le Ciara fógra reic a chuir air, ach d'éirigh le duine d'fhoireann an óstáin). Ar na seilfeanna - adhmaid bréige agus miotail - bhí cúpla carn leabhair, agus neart carn boscaí (folmha?) cairtchlár. Dearadh... Mar bharr ar an ndonais bhí na leithris béaldorais agus sruthlú le clos go rialta. Bord mór comhdhála i lár an seomra, agus cathaoireacha ar gach taobh de. 

Is mór idir é agus broinn na filíochta sa Generator Hostel </racht>

Ar ámharaí an tsaoil, bhí na hoirfidigh ann. Tá Ciara Ní É síoraí ag cur snas ar a taibhe - ag reic dánta ní hamháin lena guth, ach le aghaidh agus colainn a threisíonn na bhfocal. Mar is iondúil, reic sí píosaí léi féin idir na míreanna eile. 

B'é an fonnadóir Pauric Ó Meara an chéad aoi. Bhí scéal spéisiúil le n-insint aige faoin dóigh a thug scoláireacht Gaeltachta deis dó titim i ngrá léi, scoláireacht ar chuir sé féin agus cúpla comrádaí isteach air ar mhaithe le héalú ó ranganna! Chan sé cúpla amhráin idir Gaeilge agus Béarla, ceann acu cumtha aige féin. 

Ava Ní Loingsigh, ball den gcomharghrúpa filíochta Ó Bhéal na mBan a d'aithris ina dhiaidh sin. Bean Corcaíoch, díreach fillte ó seal Erasmus i Strasbourg. Bhí meascán dánta fada agus gairide aici dúinn. An ceann is mó a chuaigh i bhfeidhm orm ná a hinsint fileata uirthi féin i rang a trí ag baint an chraobh de buachaillí rang a sé chun páirt Jimín a ghlacadh sa dráma scoile - caipín Daideo uirthi agus an téacs de ghlan mheabhair! Dánta gealgháireacha ach doimhneacht iontu freisin. Le cleachtadh tiocfaidh breis feabhas ar a cuid reacaireachta - scaití bhí sí ag caint ró ghasta (nó b'fhéidir go bhfuil mise ró shean) ach ba léir an pléisiúr agus sásamh a bhain sí as an reacaireacht. 
I ndiaidh briseadh gairid ghlac Tadhg Mac Dhonnagáin seilbh ar an stáitse. Taibheoir oilte ildánach é Tadhg, agus é maith in ann brí a thabhairt don seanfhocal margaíochta a d'athlua sé - Sell the sizzle, not the sausage. 

Do reic sé dornán orthaí as an leabhar Aniar agus fuaimrian ón CD leo. Le brí agus fuinneamh. Agus ansin scéilín béaloidis faoin bairneach ag cuidiú leis an Slánaitheoir - ceann de na scéalta atá leabaithe san úrscéal Madame Lazare. Agus ar ndóigh bhí an lucht féachana cuí ceart ann do Amhrán an Ghaeilgeora Mhóir. Taibhiú spleodrach taitneamhach. 

Ceathrar a ghlac páirt sa mic oscailte. 

Bhain Stiofán Ó Briain corr deoir asainn leis an dán a scríobh sé ar na mallaibh nuair a d'éag a dheartháir go tobann - Aimsir ghnáthchaite. Bhí leagan Béarla aige freisin, toisc go mbeadh a leithéid de dhíth, dar leis, ar a dheartháir! (Déanaim dearmad go minic gur sna déaga a shealbhaigh cuid mhór d'fhilí Reic an Ghaeilge agus nach teanga coiteann a muintire í!). Bhí dornán eile dánta aige dúinn, ach is an ceann seo is mó a chuaigh i bhfeidhm orm. 

Duine eile a bhí ag reacaireacht ag an gcéad reic í Aoife (a bhfuil a sloinne éalaithe uaim arís) agus mheall Ciara í le roinnt dánta a roinnt linn. Dánta gairide agus casadh iontu! Ní raibh mórán fianaise don mheirg a mhaígh sí bheith ar a cuid reacaireachta... 

Chuir Covid bac ar Oisín Mac bheith i mbun a chuid Hip Hop Gaelaí ach thug spás do bheith ag cumadh agus bhí cúpla rian atá ar na bacáin aige dúinn. Filíocht freacnairceach fíochmhar. 

Mheall Ciara Colm Mac Gearailt chun cúpla dán a rá freisin. Dán as Béarla faoi Faiche an Choláiste - achainí é thabhairt ar lámh i gceart do cosmhuintir (!) na cathrach. Dán i nGaeilge a scríobhadh do Other Voices ach a fuair a phremiere ag Reic. Tearmann - cad atá ann agus cá bhfuil fáil air? 

Tá reic ina thearmann domsa - fiú más i dtimpeallacht nach maith liom a bhíonn an reacaireacht ag tarlú! 

Ag tnúth leis an gcéad ócáid eile. Beidh Reic ag dul go Luimneach go luath - caolseans go mbeidh mé féin ann, ach má bhíonn an deis agaibh, tapaígí é! 


2021-04-30

Ó Bhéal na mBan

Grúpa ban óg atá i mbun staidéar a tháinig le chéile chun roinnt ócáid a eagrú do Lá Éigse Éirinn iad "Ó Bhéal na mBan". Is ré seo na pandéime, is ar líne a chas siad ar a chéile, agus is ar líne a bhí na hócáidí - dhá cheardlann agus comórtas filíochta.

Bhí mé pas beag mall - de bharr dualgaisí cistine - d'ócáid an Sathairn, agus chaill mé cuid den súil siar ar banfhilí na Gaeilge. Ach bhí léargas le fail as an méid a chuala mé agus bhí comhráití spéisúla in ngrúpaí ina dhiadh.

Níor chuir mé peann le pár don gcomórtas, ach is cosúil go raibh na moltóirí - Ciara Ní É, Celia de Fréine agus Áine Ní Ghlinn - tógtha leis na hiarratais agus gur mhol siad dánta sa bhreis ar na duaiseanna foirméalta.

Thug an triúr céanna píosa cainte faoina dtaithí féin ag scríobh agus ag foilsiú. Bhí píosa Ciara Ní É réamhthaifeadta toisc go raibh ócáid eile aice le freastal air.

Chuaigh sí i ngleic le neantóg an téarma "Banfhile" - ar filí ar mná iad, ag cíoradh agus ag spíonadh an téarma, agus an dóigh a déantar talamh slán de go bhfuil an taithí fireann ar dhóigh éigin uilíoch. 

Mheabhraigh sé dom an sliocht a roghnaigh Emilie Pine léamh as Notes to Self ag seoladh  Scríbhneoireacht Éireannach na Linne Seo, aiste a spreagadh ag an ráiteas ag scríbhneoir fireann gur mithid "fuil a chuir ar an leathanach" - ní dócha go raibh sé ag smaoineamh gur cuid de saol na mban é fuil a chuir go míosúil - agus go fáisceann a dtorthúlacht saol na mban go bitheolaíoch agus go sóisialta ar bhealaí iomadúla. Rud nach fíor don fear - fiú muide gur aithreacha muid tá an iachall a chuireann an bitheolaíocht orainn fíor bheag, más ann dó in aon chor - agus molann an sochaí muid as an iarracht is lú a dhéanamh i gcúram clainne. 

Ní hionann sin is a rá gur craobh ar leith léinn is gá a bheith i scríobh na mban ach níl séanadh air go bhfuil streachailt ar leith acu le héisteacht a fháil, meas, urraim. Agus gur minic garda na bhfear ag cuir dris cosáin rompu.

Is cosúil go bhfuil sé i gceist anois ag Ó Bhéal na mBan, agus na himeachtaí seo curtha daoibh acu go ráthúil, fanacht le chéile chun tabhairt faoi tograí eile agus comhar na gcomharsan a chuir i bhfeidhm chun forbairt a dhéanamh ar a gcuid ealíona. 

Gnó uaigneach scríibhneoireacht ar lámh amháin - ach bíonn meitheal i gceist le saothar a thabhairt cun foirfeachta, nó ar a laghad chuig an bpointe go bhfuil sé infhoilsithe agus gur gá don bhfile scaradh leis.

Guím gach rath ar na mná ina n-iarrachtaí, agus cóir maith gaoithe!