Píosaí liom in áiteanna eile:

2026-10-03

Díolaim litríocht taistil


Ó chaint Phádhraic Uí Chiardha i 2022, táim ag tnúth leis an díolaim seo.

Tá clár an leabhar le feiceáil ar suíomh an siopa leabhar, agus léiríonn sé an fairsinge ábhar agus ilchineálachas na n-údar. Altanna cuid de na sleachta, cuid eile is sliocht as leabhar nó saothar níos faide ná alt atá i gceist leo. Ar ndóigh, cnuasaíodh roinnt de na haltanna i leabhair. Mar shampla saothar Mícheál Breathnach.

Daoine spéisiúla iad na húdair. Tuairimí acu. Mar sin, ní cuir síos lom tíreolaíochta atá i gceist. Cuid de na halt, scríobadh iad nuair a bhí corraíl sna háiteanna as a rabhthas ag trácht. Agus ar ndóigh thar tréimhse breis is céad bliain a scríobhadh iad - céad bliain a bhí lán stair san Eoraip!

An tír is nuaí a phlé Breandán Ó hEithir, an DDR, ní hann dó níos mó.

Mar a dúirt Erich Kästner, ag trácht ar athraithe teorainn, is ar mhaithe le lucht bailithe stampaí a ghníomhaíonn an stair, shílfeá.

Neart spéisiúil sa leabhar. An locht a bheadh agam air, baineann sé leis an toirt. Leabhar a chaithfeá leagan ar bhord atá ann. Ró mhór agus ró throm le bheith i do lámh agat.

B'fhéidir go bhfuil an eagrán seo dírithe ar lucht acadúil, mar théacs léinn. Is trua sin, dar liom. B'fhear liom dá mbeadh sé i cúpla imleabhar ar ghnáthmhéid.


Eachtraí san Eoraip – scríbhneoireacht taistil i nGaeilge ó thús an fhichiú céad go n-uige seo 
 
    Eagarthóirí:
    Kate Uí Chíobháin, Meidhbhín Ní Úrdail, Joachim Fischer

2026-10-02

Úrscéal na Trá Báine


Tá an úrscéal is déanaí seo de chuid Mhichíl Uí Chonghaile bunaithe ar shaol Bríd Ní Mháille agus na heachtraí a spreag an dá amhrán léi atá againn - Amhrán an Bháthadh (Amhrán na Trá Báine) agus Amhrán South Boston. 

Más buan mo chuimhne, bhí tinfeadh ann freisin ón scríbhneoireacht thart ar logainmneacha (mar a bhí i gceist leis An bhlaosc sa mbois) 

Agus arís fuair mé réamhbhlaiseadh den saothar seo ag Cúirt na bliana seo caite. Go deimhin, tá an leabhar tiomnaithe do na taibheóirí sin. 

Smaointe agus brionglóidí Bríd Ní Mháille atá sa leabhar, agus í thall i South Boston nuair a fhaigheann sí scéal tubaisteach bá a triúr deartháir (agus deartháir eile báite rompu). 

Tosaíonn an insint leis an American wake agus í ar tí dul ar deoraíocht. Nó bhféidir lena cuimhní air. Sruth comhfheasa atá san insint, míreanna éagsúla, ag dul siar is aniar. Scéalta ón mbaile ag baint corr as na smaointe, pé acu litir nó duine nua anoir. 

Abairtí gairide, luas lasrach faoin insint, smaointe coscracha corraithe. An bá agus an toradh á shamhlú aici ar bhealaí éagsúla. De réir mar a tháinig eolas chuici. 

A Deaide agus an cás inar fágadh é. Col aige le ronnachaí ar eagla gur ar coirp a chlann mac a beathaíodh iad. 

Ansin cúinsí a saol féin thall, anró agus cruatan agus a clann séalaithe roimpi seachas duine amháin. 

Na hamhrán a chum sí imithe siar, agus ansin tagtha anoir agus fabhtach! Cúis feirge di. 

Macallaí as na hamhráin arís is arís eile. 

Anois is arís liodán logainmneacha - thall agus abhus. 

Trí intriacht Béarla - litir anoir óna deirfiúr Nell, litir aniar chuig Nell, agus teistiméireacht an Sagart paróiste di agus í ag dul anall. É le tuiscint gur máistir scoile nó sagart a scríobh agus a léigh na litreacha. Dul na Gaeilge ar an mBéarla - go deimhin codanna dothuigthe don té a bheadh taobh le Béarla amháin. 

Thaithin an insint go mór liom. Agus tá an leabhar féin gleoite. Ealaín le Seán Ó Flaithearta - Ó Mhaidhm go Maidhm. Mír idir na caibidil. Currach báite le feiceáil scaití iontu. An méid oiriúnach - 18.2 × 12.3 cm - , cló soiléir soléite. 

Tá nóta staire agus leagan den dá amhrán ann freisin. 


Táim buíoch do Cló Iar-Chonnacht a sheol cóip léirmheasa chugam. 


Micheál Ó Conghaile 
Cló Iar-Chonnacht 
ISBN 978-1-78444-312-2




2026-07-20

Siombalachas agus Harry Clarke

Bhí mé ar Aifreann in Uachtar Ard inné. D'aithin mé ar an bpointe gurb le Harry Clarke an fhuinneog laistiar den altóir - an gorm, an glas, na haghaidheanna, an iliomad sonra.

Bhí bileog os comhair na haltóra ag cuir síos ar an siombalachas sa phictiúr. 

Tá cuid de na siombail agam, ach cuid mhór nach raibh. 

Ábhar iontach marana. D'fhéadfá tamall fhada a chaitheamh os a chomhair, ag piocadh amach sonraí. Muire, Eoin agus Máire Mhaigdiléana. An Tríonóid. Blaosc, ag seasamh d'Ádhamh agus an bás de dheasca a pheaca. Cór na nAingeal. Grian agus gealach, ag seasamh don chruinne uilig. 

Na dathanna, a chiall féin ag gach dath acu. 

Agus ealaíon den scoth. 

2026-07-19

Cois Réine atá an balla


Ar iasacht a fuair mé an leabhar seo. Stair ailtéarnach. Éiríonn leis an Putsch i gcoinne Gorbatschow. Cuireann an Aontas Sóivéadach gothaí troda orthu féin. Tosaíonn ag caint ar fiacha gan íoc an Chogadh Mór tírghrách. Géilleann cumhachtaí an Iarthair an Ghearmáin Thiar dóibh, cónaidhm le bheith ann idir an DDR agus BRD. Demokratische Republik Deutschland. Gealltar do muintir an Iarthair go mbeidh gach rud mar a bhí, ach ar ndóigh is bréag sin.

Iriseoir reacaire an scéil, atá ar a sheachaint i Zürich de dheasca cúpla botún a d'fhág na húdaráis sa tóir air. 

Úsáidtear na hainmneacha a bhaineann leis na pearsain stairiúla, agus minic go leor macallaí díreacha as an stair.

Fágann ról an iriseora agus na daoine eile atá ar deoraíocht i Zürich, teifigh ó thoir agus thiar, gur féidir leis an scéal iomlán a insint.

Léamh iontach spéisiúil. 

Agus ábhar machnaimh. 

Nua ar Aonghus.eu



Óir gach duine a ghlacann an claíomh is leis an gclaíomh a thitfidh sé.


Fuair mé Eoghan Béal do mo bhreithlá. Athinsint ag Darach Ó Scolaí ar dornán scéalta ó na meánaoiseanna. Cé gur Eoghan Béal an teideal, níl ina scéal siúd ach réamhrá. Dáiríre is an streachailt fuilteach don comharbas ábhar an scéil. Bráthairchath.
Ciarán Chluain Mhic Nóis tarraingthe isteach sa scéal, ag iarraidh doirteadh fola a chosc. Faltanas agus feall. Mallachtaí éifeachta. Agus carachtar - Neimheadh - ag imirt ról Bhriciu, ag cothú achrainn agus ainghníomh. Eisean is cúis go minic le briseadh focal agus doirteadh fola.

Tá saibhreas i dteanga an insint, ach tá sé soléite. Mar a bhíodh sna sean LSS tá filíocht anseo is ansiúd síos tríd. 

Agus tá ealaín Alé Mercado iontach, agus neart de ann. Dorcha nuair is gá. Léiriú ar eachtraí an scéil a chuireann leis an insint. 

Earra uasal atá sa leabhar, mar is dual do Leabhar Breac. 

Darach Ó Scolaí, Alé Mercado 
ISBN 978-1-913814-84-7

2026-07-15

Papillion

Táim ag dul trí tréimhse easuan faoi láthair. Ceann de na bealaí an oíche a chur isteach ná amharc ar scannán. Tá amazon prime teaghlaigh againn toisc go bhfuil cuntas prime ag mo nuachar. Agus is le Samsung ár dteilifís chomh maith le mo ghuthán - is féidir teilgeadh go dtí an scáileán mór dá réir.

Sean scannáin is mó atá mé ag (ath) amharc orthu.

Ach cé go raibh iomrá cloiste agam ar Papillion - dráma clúiteach carcair - ní raibh sé riamh feicthe agam.

D'fhéach mé air go luath ar maidin inniu. 

Furasta a thuiscint clú a bheith air. Cineálacha uile daonna - séimh agus garbh, geanúil agus brúidiúil, cam agus díreach.

Cairdeas a sheasann fulaingt. 

Mian do smachtaithe éalú, ainneoin gach contúirt agus ainneoin an iarmhairt ar teip. 

Rud eile a chuaigh i bhfeidhm orm ná ciúnas an scannáin. Ní raibh fuaimrian glórach corraitheach ann. 

Agus i dtréimhse ina raibh Papillion i measc bundúchasaigh, níor labhraíodh focal. Ach déanadh cumarsáid. 

Ana scannán. Ealaíon an scáileáin airgid! 

2026-06-07

Comhar i gCathú


Léigh mé Lig sin i gCathú blianta fada ó shin, agus go deimhin Sionnach ar mo dhúan. Léigh mé arís anuraidh é roimh freastal ar an Lá i gCathú.

Taitníonn Lig sin i gCathú liom, agus tá sé furasta a thuiscint conas gur bhain sé amach barr liosta na leabhair a raibh ráchairt orthu caoga bliain ó shin. (Níl fhios agam an bhféadfadh leabhar Gaeilge sin a dhéanamh anois - tá formhór na leabhair a díoltar á ndíol ag seoltaí leabhar agus as an áireamh sna liostaí mórdhíola).

De bhrí go bhfuil an leabhar caoga bliain d'aois, is don leabhar atá eagrán reatha Comhar tiomnaithe, aistí spéisiúla faoi ghnéithe éagsúla den leabhar agus freagairt phearsanta don leabhar. San áireamh dhá thuairim ana éagsúil ag Sorcha de Brún agus Síle Ní Choincheannain

Clár

Gearóid Denvir 
Eagarfhocal 

Gearóid Ó Tuathaigh 
Comhthéacs Staire 

Mícheál Ó hUanacháin 
Mise & an Mac Drabhlásach 

Ruairí Ó hEithir 
'Englishing' an Leabhair 

Liam Ó Dochartaigh 
'Bestseller' i nGaeilge 

Mártan Ó Ciardha 
Aoibhinn Beatha an Scoláire 

Seán Ó Neachtain 
 Gaillimh m'Óige 

Tonaí Ó Roduibh 
Lá i gCathú 

Sorcha de Brún 
Mná Lig Sinn i gCathú

Síle Ní Choincheannain 
Ceist na hInscne
. 
Laoighseach Ní Choistealbha 
Ligeadh mé i gCathú 


Cúán de Búrca 
Mealladh na Méire Fada 

Tomás Ó Floinn 
Léirmheas ón gCartlann

Anois, ní mór dom an leabhar a athléamh.