Athfhulaingt W Óg

Alt le Alex Hijmans  a phrioc mo spéis san saothar seo. Rinne mé iarracht tráth saothar Goethe a léamh ach níor éirigh liom mórán adhmad a bhaint as. 

Baineann an scéal le mac mná tréigthe seachas mac baintrí. Mionbhaile. A mháthair sa chomhlacht céanna ina bhfuil sé ag tabhairt faoi printíseacht ann. Smacht freisin ag an FDJ, an eagraíocht óige é. É ina bhuachaill maith dá réir. Edgar Wibeau. De shliocht Úgónach, más fíor. Na 1970í. An SED i réim. 

Go dtí go chliseann ar a fhoighne. Téann sé go Beirlín le comrádaí. Tá Gartenlaube tréigthe ag muintir a chomrádaí. Bothán. (Bíonn coilíneachtaí gairdíní sa Ghearmáin. Bothán agus garraí beag.) Gabhann an comrádaí abhaile, fanann Edgar ann. Uaillmhian aige bheith ina ealaíontóir. Ach an bhfuil an cumas aige? Ní shíleann ollamh na healaíona go bhfuil. Teibí agus míshlachtmhar atá na saothair aige. Gan aon comhartha forbartha. 

Ach tagann páistí ón Kindergarten béal dorais air agus é ag péintéireacht. Leanann Charlie iad. An Kindergärtnerin. Titeann sé i ngrá léi. 

Ach tá lámh agus focal idir í agus fear atá le filleadh ón arm go luath. Mar sin féin caitheann siad am i gcomhluadar a chéile. Teannas idir an lánúin. Eisean ag díriú isteach ar an staidéar. Ceal airgid tosaíonn Edgar ag obair mar ghiolla péintéireachta i tógálacha. É thuas seal thíos seal idir é agus an saoiste. 

Tá uaillmhian ag an saoiste inneall a chruthú chun spraephéinteáil a dhéanamh níos éifeachtaí. Ní éiríonn leis. Síleann Edgar go dtig leis féin é a dhéanamh ar mhodh eile. Bailíonn sé rudaí éagsúla ón dramhaíl sna bothanna eile agus cruthaíonn a inneall. Faoi bhrú ama toisc go bhfuil an bothán le leagadh. Síleann sé go bhfuil éirithe leis, casann sé an lasc. Agus maraíonn an leictreachas é. 

Tógtar an nasc le saothar Goethe toisc nach bhfuil faic le léamh sa bhothán ach cóip de Die Leiden des jungen Werthers. Bíonn Edgar ag cuir teachtaireachtaí chuig a chomrádaí ar téip. Roghnaíonn sé sleachta oiriúnacha as saothar Goethe chun a staid reatha a léiriú. 

An dóigh a insítear an scéal ná go bhfuil athair Edgar, nach raibh teagmháil aige leis ó bhí sé cúig bliana d'aois ag labhairt le daoine éagsúla, a mháthair, a chomrádaí, Charlie, a chomhghleacaithe oibre. É ag iarraidh meabhair a bhaint as a bhás. Fite tríd na gcomhráití seo tá léargas Edgar, é ag freagairt go díreach don méid a deirtear ach ag cuir go mór leis. 

Seachas go raibh mé ag streachailt uaireanta le béarlagar óige na 1970í san DDR, bhí sé soléite go maith. Agus spéisiúil. Edgar sách géar ar bhealach greannmhar faoi na daoine thart air. Agus na sleachta as obair Goethe iontach oiriúnach. 

(Fuair mé cóip leictreonach den leabhar tríd leabharlann ar líne an Goethe Institut). 

Die neuen Leiden des jungen W.

Roman von Ulrich Plenzdorf

Dealg i mBeo

Táim nach mór cinnte gur Raven Books a mhol an leabhar seo dom nuair a bhí sé i gceist agam tabhairt faoi "Women in translation month" (Níor dhein sa deireadh de bharr cúinsí sláinte). Fuair mé an leabhar seo ón leabharlann.

Scéal lonnaithe sa Bhruach Thiar cúpla bliain tar éis na forghabhála. Umasa ag filleadh, é éalaithe ar thóir oibre sna hÉimíríochtaí. Gan rath air. Iarratas a mháthair ar athaontú teaghlaigh ceadaithe ag Údaráis na forghabhála.

Tumtar isteach san aicsean ar an bpointe muid, an uirísliú agus níos measa a bhain d'Arabaigh ag trasnú na teorann. Bean óg ag fáil batráil sa chúlra.

Aimsíonn Usama a mháthair, agus a mhuintir, muintir an Tí mhóir tráth dá raibh. Ach go bhfuil an talamh tréigthe ag na spailpíní. Mac an úinéir, a bhfuil cúram an teaghlaigh air, ina spailpín mar chách anois. Iad ar fad ag dul siar go Tel Aviv i mbun oibre.

Léirítear mionsonraí an tsaoil faoi forghabháil, radhairc sa ghéibhinn san áireamh. Agus an teannas inmheánach idir na hArabaigh (Tá na Ghiúdaigh imeallaithe go maith sa scéal). Teannas freisin leis an cheannasaíocht thar lear. Síocháin in iomaíocht le lámh láidir. Deighilt idir óg agus aosta, idir athair agus a chlann. Coimhlint idir idé-eolaíochtaí. 

Sóisialach de chuid na gluaiseachta ina mháistir brúidiúil i cill amháin sa phríosún. Ach oideachas á chur chun cinn freisin. 

Toisc go bhfuil Usama tar éis cloí leis an freasúra agus é lasmuigh den tír, tá sé fillte leis an cúram fogha a thabhairt ar na busanna a thugann na hoibrithe siar. 

Déanann sé amhlaidh, ach tarraingíonn tubaiste ar a mhuintir uilig. 

Scéal láidir corraitheach. Imireacha go leor seachas dubh agus bán. Mholfainn é. 

Wild Thorns

Sahar Khalifeh

Aistrithe ag Trevor LeGassick, Elizabeth Fernea

ISBN 9780863569869

Glórtha an Tráthnóna

Tharraing Raven Books ar Bluesky m'aird ar an leabhar seo, ar chúis éigin níor thuig mé é a bheith ann. I gcomhthéacs Women in translation month (mí Lúnasa) a rinne sí amhlaidh. Bhí sé i gceist agam m'fheachtas léitheoireachta féin a dhéanamh, ach ar an ndrochuair d'éirigh mé tinn. Ar aon nós, cheannaigh mé an leabhar, ó Raven Books mar a tharlaíonn. 

Scéal teaghlaigh shaibhir san Iodáil roimh, le linn agus i ndiaidh réimeas an fhaisisteachas agus an dara cogadh domhanda, agus scéal grá éagmaise - nó ar a laghad grá a raibh gach leath den lánúin ag iarraidh rud éagsúil. 

Díríonn sleachta ar ball amháin den teaghlaigh, ag léiriú stair siadsan. Sa chaoi go gcuireann na sleachta diaidh ar ndiaidh le tuiscint níos iomláine ar an méid a tharla.

Ansin ar deireadh scéal mná atá dóite i ngrá le mac de chuid an teaghlaigh. Níl uaidh siúd ach craiceann agus caidreamh éadomhain. Pósadh agus buaine atá uaithi siúd. Ach é bheith fírinneach. 

Sár obair déanta arís ag Máire Nic Mhaoláin chun an scéal seo a thiontú ón Iodáilis go Gaeilge shaibhir ach soléite. 

Leabhar eile ar charn na n-aistriúchán fiúntacha. 

Caighdeán maith san earra féin, mar is dual do Éabhlóid. 

GLÓRTHA AN TRÁTHNÓNA

Natalia Ginzburg 

Aistrithe ag Máire Nic Mhaoláin

Éabhlóid 

Díolaim litríocht taistil

Ó chaint Phádhraic Uí Chiardha i 2022, táim ag tnúth leis an díolaim seo.

Tá clár an leabhar le feiceáil ar suíomh an siopa leabhar, agus léiríonn sé an fairsinge ábhar agus ilchineálachas na n-údar. Altanna cuid de na sleachta, cuid eile is sliocht as leabhar nó saothar níos faide ná alt atá i gceist leo. Ar ndóigh, cnuasaíodh roinnt de na haltanna i leabhair. Mar shampla saothar Mícheál Breathnach.

Daoine spéisiúla iad na húdair. Tuairimí acu. Mar sin, ní cuir síos lom tíreolaíochta atá i gceist. Cuid de na halt, scríobadh iad nuair a bhí corraíl sna háiteanna as a rabhthas ag trácht. Agus ar ndóigh thar tréimhse breis is céad bliain a scríobhadh iad - céad bliain a bhí lán stair san Eoraip!

An tír is nuaí a phlé Breandán Ó hEithir, an DDR, ní hann dó níos mó.

Mar a dúirt Erich Kästner, ag trácht ar athraithe teorainn, is ar mhaithe le lucht bailithe stampaí a ghníomhaíonn an stair, shílfeá.

Neart spéisiúil sa leabhar. An locht a bheadh agam air, baineann sé leis an toirt. Leabhar a chaithfeá leagan ar bhord atá ann. Ró mhór agus ró throm le bheith i do lámh agat.

B'fhéidir go bhfuil an eagrán seo dírithe ar lucht acadúil, mar théacs léinn. Is trua sin, dar liom. B'fhear liom dá mbeadh sé i cúpla imleabhar ar ghnáthmhéid.

Eachtraí san Eoraip – scríbhneoireacht taistil i nGaeilge ó thús an fhichiú céad go n-uige seo 

 

    Eagarthóirí:

    Kate Uí Chíobháin, Meidhbhín Ní Úrdail, Joachim Fischer

Úrscéal na Trá Báine

Tá an úrscéal is déanaí seo de chuid Mhichíl Uí Chonghaile bunaithe ar shaol Bríd Ní Mháille agus na heachtraí a spreag an dá amhrán léi atá againn - Amhrán an Bháthadh (Amhrán na Trá Báine) agus Amhrán South Boston. 

Más buan mo chuimhne, bhí tinfeadh ann freisin ón scríbhneoireacht thart ar logainmneacha (mar a bhí i gceist leis An bhlaosc sa mbois) 

Agus arís fuair mé réamhbhlaiseadh den saothar seo ag Cúirt na bliana seo caite. Go deimhin, tá an leabhar tiomnaithe do na taibheóirí sin. 

Smaointe agus brionglóidí Bríd Ní Mháille atá sa leabhar, agus í thall i South Boston nuair a fhaigheann sí scéal tubaisteach bá a triúr deartháir (agus deartháir eile báite rompu). 

Tosaíonn an insint leis an American wake agus í ar tí dul ar deoraíocht. Nó bhféidir lena cuimhní air. Sruth comhfheasa atá san insint, míreanna éagsúla, ag dul siar is aniar. Scéalta ón mbaile ag baint corr as na smaointe, pé acu litir nó duine nua anoir. 

Abairtí gairide, luas lasrach faoin insint, smaointe coscracha corraithe. An bá agus an toradh á shamhlú aici ar bhealaí éagsúla. De réir mar a tháinig eolas chuici. 

A Deaide agus an cás inar fágadh é. Col aige le ronnachaí ar eagla gur ar coirp a chlann mac a beathaíodh iad. 

Ansin cúinsí a saol féin thall, anró agus cruatan agus a clann séalaithe roimpi seachas duine amháin. 

Na hamhrán a chum sí imithe siar, agus ansin tagtha anoir agus fabhtach! Cúis feirge di. 

Macallaí as na hamhráin arís is arís eile. 

Anois is arís liodán logainmneacha - thall agus abhus. 

Trí intriacht Béarla - litir anoir óna deirfiúr Nell, litir aniar chuig Nell, agus teistiméireacht an Sagart paróiste di agus í ag dul anall. É le tuiscint gur máistir scoile nó sagart a scríobh agus a léigh na litreacha. Dul na Gaeilge ar an mBéarla - go deimhin codanna dothuigthe don té a bheadh taobh le Béarla amháin. 

Thaithin an insint go mór liom. Agus tá an leabhar féin gleoite. Ealaín le Seán Ó Flaithearta - Ó Mhaidhm go Maidhm. Mír idir na caibidil. Currach báite le feiceáil scaití iontu. An méid oiriúnach - 18.2 × 12.3 cm - , cló soiléir soléite. 

Tá nóta staire agus leagan den dá amhrán ann freisin. 

Táim buíoch do Cló Iar-Chonnacht a sheol cóip léirmheasa chugam. 

Faraor géar nár cailleadh mé

Micheál Ó Conghaile 

Cló Iar-Chonnacht 

ISBN 978-1-78444-312-2

Siombalachas agus Harry Clarke

Bhí mé ar Aifreann in Uachtar Ard inné. D'aithin mé ar an bpointe gurb le Harry Clarke an fhuinneog laistiar den altóir - an gorm, an glas, na haghaidheanna, an iliomad sonra.

Bhí bileog os comhair na haltóra ag cuir síos ar an siombalachas sa phictiúr. 

Tá cuid de na siombail agam, ach cuid mhór nach raibh. 

Ábhar iontach marana. D'fhéadfá tamall fhada a chaitheamh os a chomhair, ag piocadh amach sonraí. Muire, Eoin agus Máire Mhaigdiléana. An Tríonóid. Blaosc, ag seasamh d'Ádhamh agus an bás de dheasca a pheaca. Cór na nAingeal. Grian agus gealach, ag seasamh don chruinne uilig. 

Na dathanna, a chiall féin ag gach dath acu. 

Agus ealaíon den scoth. 

Cois Réine atá an balla

Ar iasacht a fuair mé an leabhar seo. Stair ailtéarnach. Éiríonn leis an Putsch i gcoinne Gorbatschow. Cuireann an Aontas Sóivéadach gothaí troda orthu féin. Tosaíonn ag caint ar fiacha gan íoc an Chogadh Mór tírghrách. Géilleann cumhachtaí an Iarthair an Ghearmáin Thiar dóibh, cónaidhm le bheith ann idir an DDR agus BRD. Demokratische Republik Deutschland. Gealltar do muintir an Iarthair go mbeidh gach rud mar a bhí, ach ar ndóigh is bréag sin.

Iriseoir reacaire an scéil, atá ar a sheachaint i Zürich de dheasca cúpla botún a d'fhág na húdaráis sa tóir air. 

Úsáidtear na hainmneacha a bhaineann leis na pearsain stairiúla, agus minic go leor macallaí díreacha as an stair.

Fágann ról an iriseora agus na daoine eile atá ar deoraíocht i Zürich, teifigh ó thoir agus thiar, gur féidir leis an scéal iomlán a insint.

Léamh iontach spéisiúil. 

Agus ábhar machnaimh. 

Nua ar Aonghus.eu

Camino Ceilteach Bhré

Óir gach duine a ghlacann an claíomh is leis an gclaíomh a thitfidh sé.

Fuair mé Eoghan Béal do mo bhreithlá. Athinsint ag Darach Ó Scolaí ar dornán scéalta ó na meánaoiseanna. Cé gur Eoghan Béal an teideal, níl ina scéal siúd ach réamhrá. Dáiríre is an streachailt fuilteach don comharbas ábhar an scéil. Bráthairchath.

Ciarán Chluain Mhic Nóis tarraingthe isteach sa scéal, ag iarraidh doirteadh fola a chosc. Faltanas agus feall. Mallachtaí éifeachta. Agus carachtar - Neimheadh - ag imirt ról Bhriciu, ag cothú achrainn agus ainghníomh. Eisean is cúis go minic le briseadh focal agus doirteadh fola.

Tá saibhreas i dteanga an insint, ach tá sé soléite. Mar a bhíodh sna sean LSS tá filíocht anseo is ansiúd síos tríd. 

Agus tá ealaín Alé Mercado iontach, agus neart de ann. Dorcha nuair is gá. Léiriú ar eachtraí an scéil a chuireann leis an insint. 

Earra uasal atá sa leabhar, mar is dual do Leabhar Breac. 

Eoghan Béal 

Darach Ó Scolaí, Alé Mercado 

ISBN 978-1-913814-84-7

Papillion

Táim ag dul trí tréimhse easuan faoi láthair. Ceann de na bealaí an oíche a chur isteach ná amharc ar scannán. Tá amazon prime teaghlaigh againn toisc go bhfuil cuntas prime ag mo nuachar. Agus is le Samsung ár dteilifís chomh maith le mo ghuthán - is féidir teilgeadh go dtí an scáileán mór dá réir.

Sean scannáin is mó atá mé ag (ath) amharc orthu.

Ach cé go raibh iomrá cloiste agam ar Papillion - dráma clúiteach carcair - ní raibh sé riamh feicthe agam.

D'fhéach mé air go luath ar maidin inniu. 

Furasta a thuiscint clú a bheith air. Cineálacha uile daonna - séimh agus garbh, geanúil agus brúidiúil, cam agus díreach.

Cairdeas a sheasann fulaingt. 

Mian do smachtaithe éalú, ainneoin gach contúirt agus ainneoin an iarmhairt ar teip. 

Rud eile a chuaigh i bhfeidhm orm ná ciúnas an scannáin. Ní raibh fuaimrian glórach corraitheach ann. 

Agus i dtréimhse ina raibh Papillion i measc bundúchasaigh, níor labhraíodh focal. Ach déanadh cumarsáid. 

Ana scannán. Ealaíon an scáileáin airgid!