2021-01-15

Iath Íontach Oz

Le tamall anois tá súil a choinneáil agam ar an suíomh https://www.aistriulitriochta.ie/ agus na samplaí breátha atá á chuir ar fáil ansin. Tá dornán r-leabhar ina measc.

Níl fhios agam go díreach cad a phrioc mé chun an ceann áirithe seo a roghnú. Ní cuimhin liom an bhfuil ceann ar bith de saothair Baum léite agam i dteanga ar bith, cé go bhfuil cúpla leagan den scannán feicthe agam thar na blianta. Thug m'iníon mé chuig an réamhscannán a rinneadh le cúpla bliain anuas freisin. 

Leanann an scéal seo ar aghaidh ón gcéad scéal. Scéal éadrom spraíúil áiféiseach. Draíocht agus dalbacht agus greann. 

Píosa deas scíthléitheoreachta. Gaeilge deas nádúrtha curtha ag Séamus Ó Coileáin air. An PDF soléite go maith ar Kindle. Bhí botúin agus focail in easnamh ar dornán leathanach - níl mé baileach cinnte an fadhb san PDF nó sa kindle a bhí i gceist. 

Is deas ábhar mar seo a bheith ar fáil. Tá leagan Shéamuis den gcéad leabhar ar fáil i gcló - Asarlaí Oscartha Oz - ach níl sé léite agam. 

2021-01-07

Inní

inne: 1) (san iolra inní de ghnáth) ionathar; 2) lár, croí m.sh in inne an lae, in inne a dtreibhe - i croílár a mhuintire, 3) mothúchán inmhéanach, inní na trócaire, 4) nádúr nó eisint.
Eascraíonn teideal an chnuasach seo as míthuiscint dailtíní cathrach ar "Iníon Uí", ainm múinteora. Ach ar bhealach feileann an uile bhrí ar inní do na scéalta láidre seo. Saol na mBan, ó dhearcadh na mban. Scéalta cumhachtacha láidre. Corr gan choinne go minic iontu. Duairceas go minic ach misneach agus dóchas ag dul i ngleic leis - mar a dhéanann mná, ag treabhadh leo ainneoin tubaiste nó tréigean. Misneach gan chloí. 

B'fhearr liom dá mbeinn cinnte gur ficsean iomlán na scéalta seo - ach baineann réalachas leo, réalachas atá fáiscthe as taithí saoil agus eolas saoil. Lón machnaimh dá réir iontu. Mar sin féin tá mé sásta gur léigh mé an cnuasach, cé go bhfuil drogall orm a rá gur bhain mé pléisiúr as! Bhain mé pléisiúr as roinnt splancanna grinn, gan amhras. Agus tá ealaín sa chuir síos, bhí mé tumtha sna heachtraí, bá agam leis na carachtair. Faigheann an insint greim ar an léitheoir. 

Agus tá teach foilsitheoireachta maith aimsithe aici in Éabhlóid a chaitheann an dua céanna leis an earra idir scríobh agus dearadh agus a rinne Cois Life. 

Réaltán Ní Leannáin 
Éabhlóid 
Clúdach bog
ISBN: 9781916047068

2021-01-04

Méirscrí na Treibhe

Thart ar 2011 léigh mé dornán úrscéal le Alan Titley, Méirscrí na Treibhe ina measc. Thaithin sé liom an uair úd, mar a scríobh mé - cé go raibh mé ag streachailt le sleachta áirithe foclacha.

Ó shin i leith, agus go háirithe le cúpla bliain anuas, tá go leor litríocht ón Afraic léite agam - le Chinua Achebe agus Ngugi wa Thiong'o.

Nuair a chonaic mé go raibh Méirscrí na Treibhe fós ar díol sa siopa leabhar, rith sé liom gurb fiú é athléamh. (Ón leabharlann arís a fuair mé é!)

Thaithin claochlú Paul Lobado ón fear gorm geal go dtí an té a chuireann é féin faoi deasghnátha treibhe agus a ghabhann freisin i bpáirt le reibiliúnaithe go mór liom. Feictear dom gur cheap an Titlíoch na mothúcháin a bheadh ag a leithéid i dtír Afracach a bhí ag imeacht ó chos ar bolg na coilíneach go cos ar bolg a ngiollaí Afracacha go maith - stair léanmhar a chonaic sé féin lena dhá shúil. Más buan mo chuimhne chaith sé tréimhse i ngéibheann sa Nigéir sular díbríodh é. 

Ach bhí mé fós ag streachailt leis an foclachas - athrá go leor, focail aduaine, traslitrithe, cumtha. Dubhogham! (Ceann de na leaganacha a bhí sothuigthe) 

Luaigh Iarla ar Twitter gur thug an Titlíoch mar chúis go raibh sé ag iarraidh saibhreas agus doimhneacht cultúir na hAfraice a léiriú. 

B'fhéidir é. Ach mar léitheoir ní mór dom a admháil gur san scéal atá mo spéis, agus gur sciorr mé thar scata sliocht foclach gan iad a léamh ach ar éigin. 

Ait go leor i dtús an leabhair feictear dom go raibh sé féin ag spochadh as rofhoclacht óráidí polaiteora ón fhreasúra (ach bhí úsáid míchruinn focail iasachta ilsiollacha i gceist ansin freisin). 

Ach b'fhiú an athléamh. Tá na carachtair láidir, sochreidte agus tá an plota freisin. Rud a ritheann liom ar an athléamh áfach gurb ar éigin atá mná sa scéal in aon chor - agus iadsan atá, níl siad gníomhach in aon chor. 

Tá an leabhar le fáil ó Chló Iar-Chonnacht. 

2021-01-02

Micí Finky


Bhí spéis agam san scannán seo ó chuala mé an chéad cuir síos ar. Fearacht Arracht is toradh ar an scéim Cine 4 seo. Faraor de bharr covid ní raibh deis é fheiceáil sna pictiúrlanna seachas ag roinnt féilte. Taobh le taispeáint ar TG4 aréir a bhí mé mar sin - maille fógraí agus scáileán beag!

Dara Devaney sa phríomhpháirt i scéal scríofa ag Dathaí Keane agus Diarmuid de Faoite. Macallaí láidre de Dheoraíocht Phádraig Uí Chonaire. Ach fráma nua tugtha don scéal ag ciontacht Mhicí Finky i mbás linbh - é céasta ag a theip dul i ngleic leis sin.

Tá solúbthacht Dara Devaney chun cinn - colainn agus anam céasta i ngleic le mothúcháin agus é ag iarraidh teacht ar faoiseamh. Ó mire spleodrach baoth go duairceas céasta. Fonn gairbhe agus graostachta ag pléascadh as le teann frustrachas agus feirge agus é gafa tar éis timpiste i gcathaoir rotha. 

Sorcas osréalach ainrialach, foréigean agus spleodar. Ealaíon ag lorg bealach éalaithe. Grá éagmaiseach. Rógairí. Cara dílis. Altra trócaireach. Táid uilig ann.

Taispeántaisí fíor mhaithe ón gcliar iomlán. Eoin Geoghegan mar cara dílis foighneach. Fionnuala Gygax mar Neilí - cion aici ar Finky agus eisean idir cion agus samhnas fúithi. Ned Dennehy mar máistir sorcas dorcha dochrach - níor mhaith leat é thrasnú. Diarmuid de Faoite mar dhraoi buile. 

Is fiú go mór é a fheiceáil, agus má bhíonn deis é fheiceáil i bpictiúrlann amach anseo, tapóidh mé é.