Úrscéal na Trá Báine

Tá an úrscéal is déanaí seo de chuid Mhichíl Uí Chonghaile bunaithe ar shaol Bríd Ní Mháille agus na heachtraí a spreag an dá amhrán léi atá againn - Amhrán an Bháthadh (Amhrán na Trá Báine) agus Amhrán South Boston. 

Más buan mo chuimhne, bhí tinfeadh ann freisin ón scríbhneoireacht thart ar logainmneacha (mar a bhí i gceist leis An bhlaosc sa mbois) 

Agus arís fuair mé réamhbhlaiseadh den saothar seo ag Cúirt na bliana seo caite. Go deimhin, tá an leabhar tiomnaithe do na taibheóirí sin. 

Smaointe agus brionglóidí Bríd Ní Mháille atá sa leabhar, agus í thall i South Boston nuair a fhaigheann sí scéal tubaisteach bá a triúr deartháir (agus deartháir eile báite rompu). 

Tosaíonn an insint leis an American wake agus í ar tí dul ar deoraíocht. Nó bhféidir lena cuimhní air. Sruth comhfheasa atá san insint, míreanna éagsúla, ag dul siar is aniar. Scéalta ón mbaile ag baint corr as na smaointe, pé acu litir nó duine nua anoir. 

Abairtí gairide, luas lasrach faoin insint, smaointe coscracha corraithe. An bá agus an toradh á shamhlú aici ar bhealaí éagsúla. De réir mar a tháinig eolas chuici. 

A Deaide agus an cás inar fágadh é. Col aige le ronnachaí ar eagla gur ar coirp a chlann mac a beathaíodh iad. 

Ansin cúinsí a saol féin thall, anró agus cruatan agus a clann séalaithe roimpi seachas duine amháin. 

Na hamhrán a chum sí imithe siar, agus ansin tagtha anoir agus fabhtach! Cúis feirge di. 

Macallaí as na hamhráin arís is arís eile. 

Anois is arís liodán logainmneacha - thall agus abhus. 

Trí intriacht Béarla - litir anoir óna deirfiúr Nell, litir aniar chuig Nell, agus teistiméireacht an Sagart paróiste di agus í ag dul anall. É le tuiscint gur máistir scoile nó sagart a scríobh agus a léigh na litreacha. Dul na Gaeilge ar an mBéarla - go deimhin codanna dothuigthe don té a bheadh taobh le Béarla amháin. 

Thaithin an insint go mór liom. Agus tá an leabhar féin gleoite. Ealaín le Seán Ó Flaithearta - Ó Mhaidhm go Maidhm. Mír idir na caibidil. Currach báite le feiceáil scaití iontu. An méid oiriúnach - 18.2 × 12.3 cm - , cló soiléir soléite. 

Tá nóta staire agus leagan den dá amhrán ann freisin. 

Táim buíoch do Cló Iar-Chonnacht a sheol cóip léirmheasa chugam. 

Faraor géar nár cailleadh mé

Micheál Ó Conghaile 

Cló Iar-Chonnacht 

ISBN 978-1-78444-312-2

Máinliacht fileata

Rogha dánta thar gairmré Áine Ní Ghlinn atá sa dhíolaim seo. Ní scíthléitheoireacht atá sna dánta seo, ach tá tairbhe sa léamh. Ga an mháinlia ag pléascadh neascóid an mhí-úsáid agus an cos ar bolg. Ag scaoileadh an brach as. Ag soilsiú an chréacht. Tá díghalrú sa solas láidir, agus ní maith leis na péist agus súmairí a bhíonn ag teacht i dtír ar laige agus íogaire é nuair a scalltar solas ar a modhanna.

Tá scéalta léanmhara mise freisin anseo. Tá sé phribhléid agamsa gur fear geal heitrighnéasach meánaicmeach mé, ó theaghlach seasmhach cosantach. Nuair a bhí mé óg agus saonta bhí fear ag útamáil liom, ach d'éist mo thuismitheoirí le mo mhíchompord agus ghníomhaigh go grod chun teacht idir mé agus an baol. Ní raibh an deis sin ag cách, agus go deimhin níl fós. Tá na creachadóirí fós inár measc agus cuidíonn tost agus dorchadas lena hainghníomhartha.

Ní dhearna mé ag siúl fánach a chaitheamh ar leaganacha traschruthaithe Theo Dorgan, ach de réir a réamhrá siúd tá an file í féin sásta leo. 

Tá íomhánna agus insint cumhachtach sna dánta seo, idir sean agus nua. Agus cé go bhfuil pian iontu níl siad éadóchasach. Tús leigheas na haicíde é a ainmniú agus a aithint. Is aicíd ar an bpobal an mhí-úsáid cumhachta, cuma an collaíochta, colainn nó inchinn a imrítear an mhí úsáid air. 

Cabhraíonn an cnuasach seo le antasubstaint an léitheora in aghaidh na patuaire a forbairt. Is maith sin. 

(Sheol Cló Iar-Chonnachta cóip léirmheasa chugam) 

Dánta idir Shean agus Nua / New and Selected Poems

Áine Ní Ghlinn 

Theo Dorgan a d'aistrigh. 

Éanna Corr - Fainic Scéalmhilleadh!

 Fainic: Tá fúm gnéithe den scéal a phlé anseo.

Insítear an scéal ó dearcthaí éagsúla - Éanna féin, Síomóin - an buachaill a earcaíonn é isteach san Teampall Nua, a dheirfiúr Brídín, agus Louise, cailín a dhéanann Éanna iarracht an chluain a chuir uirthi.

 

Ar an gcéad dul síos, ní mór dom a rá gur bhain an teanga a chuireann Antain ar bheola lucht na Teampaill croitheadh asam - caint ar an Bhunaitheoir, agus araile, caint í sin a bheadh coitianta i neart gluaiseachtaí san Eaglais Chaitliceach Rómhánach - cuid a chuaigh ar strae go dona, cuid atá dílis do Phápa agus teagasc. Ach fiú an chuid is fearr acu, is féidir leo ding a chruthú idir duine agus a mhuintir, mura dtuigeann nó mura ghéilleann a mhuintir dá chleachtas nua. 

 

"An té arb ansa leis athair nó máthair ná mé, níl sé diongbhála dom, agus an té arb ansa leis mac nó iníon ná mé, níl sé diongbhála dom; agus an té nach nglacann a chros agus mise a leanúint, níl sé diongbhála dom."

Matha 10:37-38

Nuair a éiríonn le Bunaitheoir é féin a chuir in ionad Críost, bíonn mísc.

 

'A chairde cléibh, ná creidigí gach spiorad ach promhaigí na spioraid féachaint an ó Dhia dóibh: mar go ndeachaigh a liacht fáithe bréige amach ar an saol. '

1 Eoin 4:1

Saobhghrá, grá le cloch sa mhuinchille, a thugann Éanna isteach sa Teampall Nua - feiceann sé cúram agus searc á léiriú ag "tuismitheoirí" Síomóin do Shíomóin - nuair atá sé féin faoi dhaorsmacht athair nach bhfuil meas aige air, agus máthair atá lagaithe ag a athair. Is beag searc agus is lú cúram a fhaigheann sé. Tá a dheirfiúr Brídín tar éis é a thréigean, ag iarraidh í féin a shlánú agus obair mar iriseoir - agus teorainn leis an méid ar féidir léi a bhaint amach ar aon nós toisc gur ag a hathair a bheadh na cearta de réir dlí agus d'imreodh.

 

Nuair a léiríonn Ana agus Val, tuismitheoirí - más fíor - Síomóin an cúram agus searc céanna dó féin, mealltar Éanna. Cuireann siad feabhas ar a shaol, tugann sé cúram níos fearr dó féin agus cuirtear lena féin mhuinín. Ní haon ionadh fáilte fuar aige d'iarrachtaí a dheirfiúr  fainic a chuir air maidir leis an dTeampall Nua.

Éiríonn le Brídín áfach na fíricí a chuir ar a shúile do Síomóin - agus scriosann seisean an iarracht a dhéanann Éanna an chluain céanna a cuireadh air a chuir ar Louise. Miangas measctha tríd an dualgas agus brú ón dTeampall ag feidhmiú ansin.

 

An dóigh go teasctar Éanna ach go ndéantar gach iarracht Síomóin a "cheartú", tá boladh na fírinne air.  Mar sin a fheidhmíonn seicteanna. Tá ollsmacht le caomhnú.  Ní fiú trioblóid le núíosach, ach caithfear cuir ina luí orthu siúd atá domhain sa seict gan an lámh a bhaint den gcéachta - ar mhaithe leis an sampla, agus freisin toisc go bhfuil barraíocht ar eolas acu.

Tá cuir chuige Brídín iontach cliste agus éifeachtach - ag tabhairt deis do Síomóin an fhírinne a aimsiú, ach gan í bheith ag argóint leis - díreach ag cuir ar a chumas an scéal a thuiscint dó féin, nuair a dhiúltaíonn Éanna scun scan dá hiarrachtaí  - é dallta ag an lúcháir a thugann a shaol nua dó.

Tugann na dearcthaí éagsúla seo deis don údar pictiúr iomlán a tharraing  gan bheith ina Dheus ex machina, ná ina saoi uilefheasach. Thar a bheith éifeachtach mar chuir chuige.

 

 

 

Corr in aghaidh an cham

De réir an chuir síos, is úrscéal de dhéagóirí seo. Is fada ó bhí mé i mo dhéagóir. Is scéinséir den scoth atá anseo, faoi conas a éiríonn daoine gafa le cultas creidimh, agus an pota gliomaigh ina éiríonn siad gafa nuair a théann siad domhain go leor san scéal. 

Ní mian liom an scéal a mhilleadh, ach is mian liom é a mholadh. Cás deacair! Insítear an scéal go héifeachtach ó dearcthaí éagsúla agus san dóigh sin léirítear an rud ina iomláine. Agus léirítear freisin gur solas na poiblíochta an frithnimh is éifeachtaí i gcoinne an dreama a thagann i dtír ar laigí daoine eile d'fhonn a cuid nirt féin a chothú. Gur féidir arm mharfach a dhéanamh as na nithe is uaisle - creideamh, dóchas is grá. 

Meabhraíonn sé dom freisin aiste C.S. Lewis faoin bhfáinne laistigh a mbíonn cathú láidir ar gach duine - go háirithe daoine atá faoi leithcheal san saol mór - íobairtí agus gníomhartha suaracha a dhéanamh d'fhonn bheith istigh leis an dream ceart.

Fiú má tá na déaga fágtha i do dhiaidh agat na déaga ó shin, mar atá agamsa, beidh tairbhe san úrscéal seo duit.

Éanna Corr
Antain Mac Lochlainn
136 lch., clúdach bog, 

ISBN : 978-1-913814-59-5

Pathogenesis - stair na cruinne in ocht bplá

Luaigh duine de mo lucht aitheantais an leabhar seo liom beagnach bliain ó shin. Chuir mé fios air ón leabharlann roinnt míosa ó shin agus léigh mé é. Ní raibh faill agam go dtí anois é a bhlagáil. 

Téis an údair ná gur na frídíní a imríonn tionchar orainn fíor inneall na staire. Go dtagann pobail nó aicmí chun cinn má tá imdhíonadh acu, go scriostar pobail dá cheal. Thóg sé i bhfad ar na hEorpaigh, abair an Afraic a ghabháil ceal imdhíonadh ar maláire. Nuair a tháinig cuinín chun cinn, d'athraigh rudaí. Scrios galar na hEorpa pobail Mheiriceá. Galair a scaip siad, agus nach raibh imdhíonadh ag na dúchasaigh ina gcoinne, seachas an ghunna a thug an lámh in uachtar do líon beag conquistadores i Meicsiceo. Maíonn sé gur tháinig an Chríostaíocht chun cinn toisc gur thug Críostaithe aire do dhaoine a bhí tinn. Bhí imdhíonadh acu siúd a tháinig slán seachas iadsan a theith ón ngalar. Baint ag plá leis an Reifirméisean freisin, dar leis. Ní raibh na seanchinnteachtaí bailí níos mó. Bhí gá le creideamh nua.

Cé gur dóigh liom go bhfuil fírinne san téis aige, is dóigh liom nach bhfuil sé chomh cinniúnach cuimsitheach mar mhíniú agus a mhaíonn sé. Go bhfuil fórsa eile staire le cuir san áireamh. 

Is cinnte áfach go gcuireann frídíní agus pandéim corr inar gcinniúint agus nach bhfuil oiread smacht againn ar chúrsaí agus a shílimid. Leabhar soléite spéisiúil. 

Pathogenesis

A History of the World in Eight Plagues

Jonathan Kennedy