Fuaimrian na Nollag

Ní mór dom a rá i dtosach go bhfuil fuaimrian ar leith Nollag agam féin agus mo theaghlach. Dlúthchuid de Weihnachtsoratorium Bach, canta ag Peter Schreier. Tá Aifreann Nollag Jakub Jan Ryba tábhachtach ann freisin. Sa mhullach ar sin iomainn agus carúl i stíl na meánaoiseanna nó lár na hEorpa. Roinnt duan Gaelacha freisin - é seo le Finola Ó Siochrú abair, dán álainn Máire Mhac an tSaoi.
Tionchar láidir lár na hEorpa mar sin, ceol uasail dáiríre Nollag.

Tá guth binn ag Róisín Elsafty, ach is ceol Nollag lár an Atlantaigh atá anseo don gcuid is mó, cé go bhfuil roinnt dár gcuid féin ann freisin.
Tá amhrán bhreá Pádraigín an Táilliúra ann " Litir chuig Santaí", ach braithim go bhfuil guth Róisín ró shéimh, ró mhilis don gceann seo!


Tá na haistriúcháin a rinne a rinne Treasa Ní Cheannabháin (máthair Róisín) cruinn, cuanna, ceolmhar.

CD deas éadrom ceoil atá anseo, a d'fheilfeadh le píosa a sheinm ar anois is arís ar an raidió. Beidh an úsáid ann do scoileanna silim agus iad ag iarraidh cuir le repetoire na Nollag le leaganacha breátha Gaeilge de na "hits" móra Nollag, go háirithe ós rud é go bhfuil leabhrán beag leis na focail in éineacht leis. Tá na píosaí ceoil éadrom éasca ar an gcluas freisin.

Ach is anois is arís, le píosa nó dhó a bheidh mise ag éisteacht leis! Táim buíoch mar sin féin do Chló Iar-Chonnacht a chuir cóip léirmheastóireachta chugham.


Amhráin na Nollag: Favourite Christmas Songs in Irish
Róisín Elsafty, Ronan Browne, Cló Iar-Chonnacht
Tagairt: CICD 200 

Cad is Nollaig Gaelach ann?

Tá gnáis na Nollaig (a tháinig soir le Pádraig chugainn is dócha!) ina chnámh spairne go minic. Tá íocónagrafaíocht na Nollaig ar na saolta seo - soilse, Daidí Na Nollag, fir sneachta, spideoga, réinfhianna, agus araile tuata go maith. Agus cuid mór de múnlaithe ag nósanna a seoladh anonn go Meiriceá ó thuaisceart na hEorpa agus a allmhairíodh arís, claochlaithe ag lucht gaimbín. 

Is mó tionchar Sean Shéamais Seaca(i. Дед Мороз na Rúise) ar chló an figiúr a chuir Coca Cola ar Dhaidí na Nollaig ná Nioclás Easpag Myra! (Ní dócha gur chuir siad an Pelznickel san áireamh riamh!)

Pé scéal é, faoi thionchar na péindlíthe nó pé cúis eile a bhí leis, ní dóigh liom go raibh nósmhaireacht mar atá i lár na hEorpa abhus in aon chor.

Riamh anall bhí nósanna teaghlaigh againne ón nGearmáin de bharr lucht aitheantas mo thuismitheoirí;  bhíodh fleasc Aidbhinte againn agus féilire féin déanta Aidbhinte. Tá an dá nó coitianta abhus anois, ach fiú sa Ghearmáin níl stair ró fhada ag ceachtar acu. An fleasc, mar shampla, is mar féilire a thosaigh sé amach - le coinneal do gach lá den Aidbhint (ní ionann líon na laethanta ó bhliain go bliain). Johann Hinrich Wichern, leasaitheoir sóisialta Protastúnach a mhúnlaigh san 19ú aois chun an aimsir go Nollag a léiriú do na leanaí faoina chúram.

Cheiliúr muid Lá San Nioclás, an 6ú Nollaig agus Lá na Trí Ríthe araon le bronntanais bheaga. Nós Spáinneach an ceann deiridh san.

Uair éigin tháinig mo mháthair ar nós Crann Ieise - bealach chun stair an tslánaithe agus sinsearacht Chríost a léiriú; agus ó shin i leith is mar sin a bhíonn a crann Nollag siúd maisithe.

Fearacht mórán nósanna Nollag eile, is nuachar Banríon Victoria a scaip nós na Crainn Nollag abhus agus i Oirthear SAM! Más fíor an méid atá scríofa anseo, tá fréamhacha an nóis san siar i misean Bhonifatius ar an nGearmáin.

(Rí Séamus a scaip nós an Turcaí - san ré nuair ba chinnirí faisean teaghlach Ríoga Shasana)

Tá, áfach, nós amháin atá Gaelach, dúchasach go bhfios dom - an nós a cheiliúrann Máirtín Ó Direáin ina dhán atá canta go hálainn thuas:  Coinneal a lasadh sa bhfuinneog le cuireadh a thabhairt do Mhuire agus a Mac, agus aon duine eile atá ina ghátair, an Oíche a chaitheamh sa teach.

Caithim a rá gur aoibhinn liom na nósanna ar fad; go háirithe na nósanna a bhfuil nasc láidir idir iad agus breith an Slánaitheora.

Foilsiú an Tiarna

Nuair a bhí Íosa saolaithe i mBeithil Iúdáia in aimsir Héaróid rí, tháinig saoithe ón aird thoir go dtí Iarúsailéim ag fiafraí: “Cá bhfuil an leanbh seo atá saolaithe, Rí na nGiúdach? Mar chonaiceamar a réalta ag éirí, agus thángamar ag déanamh ómóis dó. ... Agus d’oscail siad a gcistí agus d’ofráil siad tabhartais dó, ór agus túis agus miorra.” (Matha 2, as Soiscéal an Lae inniu)

---

Dara Léacht an Lae:
Eifísigh 3:2-3. 5-6
A bhráithre, tá iomrá cloiste agaibh, ní foláir, ar an gcúram a thug Dia mar ghrásta dom in bhur gcomhair agus mar a thug sé fios a rúin dom in aisling. Níor tugadh fios an rúin seo do na glúinte daoine a chuaigh romhainn ach tá sé arna nochtadh ag Dia anois faoi luí an Spioraid dá aspail naofa agus dá fháithe. Agus is é rún é: gur comhoidhrí na gintlithe, gur comhbhaill den aon chorp iad agus go bhfuil siad comhpháirteach sa ghealltanas i gCríost Íosa tríd an dea-scéal.

---

Inniu Nollag na mBan de réir gnás na hÉireann; súil agam go mbainfidh na mná in bhur measc tairbhe as! Agus go raibh Los Reyes flaithiúil daoibhse atá faoi anáil chultúir na Spáinne!

Tá Sé ag Teacht!

Ár mbeithilín: ag fanacht leis an naíonáin naoimh!

Dia do Bheatha, a naíonáin naoimh;

sa mhainséar cé taoi bocht,

meidhreach saibhir atá tú

a's glórmhar í do dhún féin anocht

A naíonán bhig atá mór,

a leanbáin óig atá sean,

sa mhainséar ní chuireann tú a lán,

cé nach bhfaigheann tú áit ar Neamh

Ar Neamh díbh gan mháthair riamh,

gan athair inár n-iath anois,

i d'fhíorDhia riamh atá tú

a's i do dhuine ar dtús anocht.

(Aodh Mac Cathmhaoil)

A bhuí le díograis David Webb, tá teacht ar aitheasc Nollaig an tAthair Pheadair dóibh siúd a bhfuil léitheoireacht don séasúr uathu! Guím Beannachtaí na Nollaig oraibh go léir: agus cuimhnígí ar Chríostaithe Bhagdad agus Beithil, atá ag ceiliúradh breith Prionsa na Síochána faoi scáth bhagairtí lucht lámh láidir.

Bígí lúcháireach i gcónaí sa Tiarna. Deirim arís é: bíodh lúcháir oraibh. (Fil 4:4)

Fleasc Aidbhinte le hAndrea Schaufler, leis an coinneal bándearg

Tugtar Domhnach Gaudete ar inniu, an tríú Domhnach den Aidbhint.

Ón sliocht thuas a thagann focail oscailte an Aifrinn.

Faoin sean reacht bhíodh éide bándearg ar an sagart mar siombail ar an lúcháir; anois is minic coinneal bándearg ar an fleasc Aidbhinte chun an lúcháir a chuir in iúl.

Tá Sé ag teacht!