Akkordarbeit

Nuair a bhí mé ar an gcoláiste, chaith mé na samhraí ag obair sa Ghearmáin. Formhór neacha léinn de mo ghlúin is go München nó ó dheas a chuaigh siad. Bhíodh obair le fáil go háirithe sa glanadh mór a dhéantaí ar monarchana gluaisteáin nuair a bhí an fhoireann le chéile ar saoire ar feadh cúpla seachtain. Bhídís ag maireachtáil ar na láthair campála, sluaite móra in éineacht. Agus chaith nach mór gach duine samhraidh amháin sna Stáit ar J1. 

Ní dhearna mise amhlaidh. Trí teagmhálacha m'athair fuair mé postanna in earnáil an gháis. Tar éis an chéad bhliain san ollscoil chaith mé an samhradh ag "obair" i saotharlann de chuid na comhlachta gáis i Recklinghausen agus mé i mo chónaí ar pingeacha beaga le ball foirne agus a theaghlach. Ní dhearna mé mórán oibre agus níor thuill mé mórán airgid.

Fuair mé post níos dáiríre an dá bhliain ina dhiaidh. Ag obair i monarcha méadar gáis.

Bhí mé ag cuir fúm i lóistín do neacha léinn, ceap árasáin. Ar gach urlár bhí b'fhéidir dosaen seomra codlata, cistin agus seomraí folcadh i gcoitinne - ceann do fir, ceann do mhná. Formhór na neacha léinn ar saoire agus a seomraí saor. Corrdhuine fós thart toisc go raibh taighde nó tráchtas ar bun acu.

Sa chéad samhradh acu bhí mé ar urlár ina raibh dea eagar ag na mic léinn sinsearacha ar an gcistin roinnte. Is amhlaidh gur bhagair siad aon rud a bhí fágtha thart ró fhada a chaitheamh amach. Agus rinne. Tá cuimhne orm ar cúpla duine acu. Johannes W, a bhí ag dul don garraíodóireacht nó níos cruinne don mbainistiú. Bhí sé, de réir mo chuimhne, i mbun máistreachta. Ó Ingolstadt na Baváire. Bhí fear darbh ainm Dirk ann, ach bhí sé siúd bodhar agus deacair dom a thuiscint. Bean darbh ainm Kiki. Bhí Éireannach óg darbh ainm Karl ann. Ní cuimhin liom go díreach cad a bhí ar bun aige, ach go raibh cúram éigin agamsa ina leith. Agus nár réitigh mé leis. Bean Éireannach nó b'fhéidir Sasanach de bhunadh na hÉireann, Siobhán. Is cuimhin liom gur eagraigh Johannes, Siobhán Karl agus mé féin béile mór féiltiúil ilchúrsa. Ní cuimhin liom an ócáid, agus bhféidir nach raibh ócáid ar leith ann. 

D'fhan mé i dteagmháil le Johannes ar feadh roinnt blianta.

Bhí orm mo sheal sa Ghearmáin a chiorrú an bhliain sin. Bhí éirithe go holc liom sna scrúduithe. Bhí an deargádh liom nár theip orm ach i ndá scrúdú, an dá cheann deiridh nuair a bhí maidí scaoilte go hiomlán le sruth agam in éadóchas. Bhí orm filleadh ar Éirinn agus iad a dhéanamh. Ach ba leor an tréimhse chun féasóg a fhás (theip orm féasóg le dealramh a fhás an bhliain roimhe). Tá féasóg orm ó shin. 

Maidir leis an obair, an bhliain sin bhí mé féin agus iníon léinn ag obair ar phíosa ar leith den líne chóimeála. Codanna de chás barr an méadar gáis le cuir le chéile againn. Ise an céad leath, mise an dara leath. Dhá phíosa miotail isteach i bhfáisceadh, an clúdach sa mhullach orthu, iad a tháthú trí dhá chnaipe a bhrú in éineacht, isteach i mbosca. Arís is arís. Bhí na cnaipí ar an inneall deartha chun ná beadh seans ar bith do lámh a chur ann agus tú ag obair. Bhí bunphá i gceist agus pá breise de réir an méid aonaid. Chaith mé mo sheal ag obair léi ar an stáisiún sin. Chaith proinn sa mhonarcha, bhí sé le fáil saor ach go raibh ort béilte na seachtaine a roghnú ó liosta. Ní raibh cistin ann, fuair siad na dinnéir réamhphacáilte agus théigh iad.

Akkord ab ea an méid aonad a bhí le déanamh sula raibh aon breis pá i gceist. D'éirigh maith go leor linn, seachas seachtain amháin nuair a bhí pianta ag cur as do mo leathbhádóir. Ghabh sí leithscéal liom as, ag monabhar faoi gach mí mallaithe.... Ní raibh mé ró bhuartha.

Sealanna oibre a bhí i gceist, seachtain ar maidineacha, seachtain ar thráthnónta.

Fear ciúin maorga ab ea an Meister. Annamh a tháinig sé amach as an both ina raibh a oifig. Fear beag feosaí an leas-Meister. Ní cuimhin liom an teideal beacht Gearmáinise a bhí air. Eisean is mó a d'fheictí ar an urlár.

Le oibrí ceart a cuireadh mé i dtosach an dara bliain. Bean seang toitín chaiteach, ach oibrí dian agus éifeachtach. Ní raibh mé in ann coinneáil suas léi. Ba mhinic carn mór píosaí eadrainn. Uaireanta bhrúigh sí mé i leataobh chun an charn a laghdú í féin. Thuig mé di a bheith mí fhoighneach, tar éis an tsaoil bhí mo mhíchumas ag laghdú a tuarastal. Sa bharr ar an ndonas, bhí scáthán beag aici chun súil a chaitheamh ar an t-áiritheoir ar chúl an meaisín, a chomhair líon na bpíosaí déanta. Nár lig mé dó titim agus smidiríní a dhéanamh de....

Bogadh ar aghaidh mé. Cúpla lá ar líne eile, ag cuir ceithre scriú isteach agus cúpla séala. Níor mhair sin.

An chuid eile den samhradh, chaith mé féin agus mac léinn eile é ag bogadh píosaí miotal isteach agus amach as cineál miasniteoir ollmhór a ghlan ola daoibh chun go bhféadfaí obair leo.

Bhí comrádaí liom an tsamhraidh sin, mar a luaigh mé anseo. Bhí scileanna aige siúd áfach agus fuair sé post ag obair le leictreoir. Laethanta fada agus taisteal i gceist scaití. Ach íocaíocht i bhfad níos fearr.

Bhí mé ar dorchla eile san ionad do mic léinn, ach bhí Johannes fós thart. Ní raibh réimeas na cistine chomh docht céanna san áit nua. Ní raibh mórán thart. Bhí bean amháin áfach a raibh sé de nós aici ubh scrofa a dhéanamh di féin gach lá. Ag deireadh na seachtaine bhí seacht bpota salach ar an doirteal. I mbrothall an tsamhraidh... Ghlan mé iad. 

Bhí beirt iníon léinn ón mBreatain ann, Bridget beag téagartha agus Penny ard dubh catach as an Bhreatain Bheag. Bhí lámh ag Bridget i reáchtáil an beár féin riartha a bhí san áit agus nach raibh mé ar an eolas faoi an bhliain roimhe. B'fhéidir gurbh fhearrde mé fanacht dall ar an áit. 

Bhí babtha fíochmhar óil amháin agam a ruaig aon blas do Jägermeister asam go deo. Bhíomar, mé féin agus mo chomrádaí, ag imirt cluiche díslí. Bhí ar chaillteoir an bhabhta steall Jägermeister a chaitheamh siar. 

Tá trí ní a bhaineann le biotáille :

É a ól, 

É a iompar, 

Díol as. 

Ní go ró mhaith a d'éirigh leis an iompar ach is cinnte gur dhíol mé as! 

D'éirigh leis an mbeirt againn sna scrúduithe deireadh bliana ainneoin an imní a bhí orainn, agus bhí samhraidh breá fada againn sa Ghearmáin. Thugamar cuairt deireadh seachtaine ar Hamburg le Johannes. Chuaigh mise an bealach fada abhaile - ag tabhairt cuairt ar chomhfhreagraí liom san Fhionlainn, iníon comhghleacaí le m'athair, sular casadh ar a chéile arís mé féin agus Brian i bPáras ar an mbealach abhaile. Ach sin scéal eile...

Nóta amháin maidir leis an bpictiúr thuas. Formhór na méadar gáis a fheictear in Éirinn, bíonn píobán ar chlé agus ar dheis, gás isteach ar chlé agus amach ar dheis. Ach formhór na cinn a bhí á dhéanamh againn sa mhonarcha, is mar atá an chinn thuas atá siad. An dá phíobán in aon. Gás isteach sa lár agus amach ar na himill. Bhí a leithéid de dhíth san Rheinland. De dheasca na mianadóireachta, bhíodh fadhbanna turnaimh ag an talamh agus na tithe. Chuirfeadh a leithéid strus ar an gnáth chineál méadar, na píobáin ar an dá thaobh ar airde difriúil b'fhéidir. Bheadh baol sceitheadh gáis dá bharr. Réiteach cuanna! 

Droichead diamhar

Droichead Rakotz

Craolann KiKa na Gearmáine scannán scéal iontais gach Domhnach um meán lae am na Gearmáine; 11 abhus. Fuaireamar aeróg satilíte fadó ar mhaith le Gearmáinis a bheith ar fáil dár gclann agus is nós fadbhunaithe againn faire ar an scannán ar an nDomhnach tar éis Aifreann agus bricfeasta. 

Go minic is scannán a rinneadh i gcomhpháirt leis na Seicigh sna 1970í atá i gceist; ach tá scannáin fós á dhéanamh ag craoltóirí seirbhíse poiblí na Gearmáine; atá eagraithe go réigiúnach, toisc go bhfuil cúrsaí cultúir faoi smacht na Länder.

Ceann atá feicthe le fonn againn anois ná Der Zauberlehrling (Dalta an draoi) a rinneadh i Sacsan sa bhliain 2017. Spreagtha ag dán aitheanta Goethe (tá leagan iontach ag Eoin McEvoy le feiceáíl anseo).

Ar ndóigh, ní bheadh móran de scannán le baint as sin; agus tá scéal éifeachtach tógtha thart air faoi uaillmhian, formad, grá - idir lánúin, idir siblíní agus dílseacht tógtha thart air.

Fógra eolais i nGearmáinis & Sorbais

Tá radharc diamhair amháin, agus an lanúin sa scéal ag dul i mbád go dtí oileán draíochta. Gabhann siad faoi dhroichead suntasach. 

Fuair mé amach go raibh an droichead i ngairdín gar go leor do Bheirlín; agus nuair a bhíomar ag filleadh ó Dresden chuamar an timpeall ar mhaithe le cuairt a thabhairt air. 

Mar is iondúil, ní raibh sé baileach chomh diamhar céanna san fíorshaol - tá an linn i bhfad níos lú ná mar a shamhlaigh mé, ach is píosa deas ealaíona atá ann mar sin féin, agus b'fhiú an turas gairid air. 

Tá sé lonnaithe i gceann de na ceantair a mbíodh an Sorbais á labhairt ann (agus a bhfuil cosaint dlí ag an mionteanga ann) agus bhí fógra eolais dhá theangach ann.

Bhí an lá i bhfad ró the chun mórán siúil a dhéanamh, mar sin ní dhearnamar ach timpeall an linn a thabhairt agus dul ar aghaidh arís (sa tóir ar bhéile, le bheith ionraic). Ar lá níos fionnuaire is dócha go mbeadh níos mó ama caite againn ag fánaíocht tríd an ghairdín, agus b'fhéidir fiú súil a chaitheamh ar an dteach mór.

Scéal beatha

„Hier ruhen die Gebeine der weiland Hochedlen und Tugendbegabten Frauen Fr. Margarethe Westphal, welche von Christlichen Eltern Herrn Hermann Baring, Ältermann und Postmeister und Frau Adelheid Schuhmacher in Bremen den 16. Juni 1688 geboren mit Herrn Carl Friedrich Westphal, Königl. Preuss. Oberamtmann, den 10. Juli 1711 in Berlin verehelicht. In dieser mit 5 Söhnen und 5 Töchtern gesegneten Ehe vergnügt gelebet, den 9. Dezember 1725 selig im Herrn entschlafen. Einer Gottesfürchtigen Christin, lieben Haus-Frauen Sorgfältigen Kinder-Mutter und treuen Gehilfin in Lieb und Leid, -  hat dieses Ehren-Gedächtnis aus schuldiger Pflicht setzen lassen, oben genannter betrübter Witwer.

 Gedenk Spruch der selig verstorbenen: Habe deine Lust an dem Herrn; der wird dir geben, was dein Herz wünschet. Befiehl dem Herrn deine Wege, und hoffe auf ihn; er wird es wohl machen.“ Psalm 37,4 und 5

Anseo atá curtha i suaimhneas cnámha na mnaoi sár uasail agus suáilceach thar na bearta,  Margarethe Westphal a rugadh do thuismitheoirí Críostaí Hermann Baring, Seanóir agus máistir poist agus Adelheid Schumacher i mBremen ar an 16 Meitheamh 1688 agus a phós Carl Friedrich Westphal, Príomhoifigeach ríoga Prúiseach ar an 10 Iúil 1711 i mBeirlín. Mhair sí go lúcháireach san pósadh seo a beannaíodh le cúigear mac agus cúigear iníon agus chuaigh chun suain go beannaithe san Tiarna ar an 9 Nollaig 1725. Chomhlíon an baintreach fir brónach thuasluaite a dhualgas i gcrích ag tógáil an cuimhneachán seo ar banchríostaí ar a raibh eagla Dé, bean tí grámhar, máthair cúramach clainne agus cuntóir dílis is ngrá agus gruaim.

Mana an mhairbh: 'Taobhaigh do shlí leis an Tiarna; cuir do dhóchas ann agus déanfaidh sé beart Má thugann tú taitneamh don Tiarna tabharfaidh seisean duit mian do chroí. '

Salm 37:4-5

B'é mian mo mháthair céile, tar éis céadphroinn i mbialann agus tuars báid thart ar na locha, go mbeadh cúpla amhrán á rá - agus cead faighte aici iad a bheith ráite, ar mhaithe leis an fhuaim, in Eaglais an Spioraid Naoimh i Teupitz. Eaglais cuanna, agus ar a bhall amuigh an leac thuas a tharraing mo shúil. Ní raibh mé in ann an t-iomlán a léamh, ach ar amharaí an tsaoil tá cuir síos ar an leac ar shuíomh turasóireachta an bhaile.

Saol gairid, ach is léir go raibh sé eachtrúil - agus a fear céile ina ionadaí ag an Rí sa chaisleán ar an gcathair (baile anois) seo.

Tá nithe gleoite istigh san eaglais freisin, ach ní raibh am ná fonn orm ar an lá staidéar a dhéanamh orthu! Ach an leac úd, spreagann an tsamhlaíocht!

Arbh bean mar a thuairisc í, nó an bhfuil scéalta eile le reic? Cá bhfios!

In áras an chnuasaitheora

Is cnuasitheoir mé féin - leabhair don gcuid is mó, ach tá mé in áit na leathphingine le hais colceathrar mo mháthair céile. Thugamar cuaird ar ina theach ar imeall chathair Dresden. Teach ársa Fachwerk caomhnaithe aige féin agus a nuachar, seanteach feirme agus cúpla foirgneamh eile thart air atá ina sciobóil oibre agus stórais freisin. Fear siúlach scéalach é féin, agus veain curtha in oiriúint don gcampáil aige chun an fánaíocht a éascú. 

Thug mé suntas do na plátaí iarainn teilgthe a bhí fesitithe ar bhall an tí aige. Íomhánna ó na miotais, nó ón mbíobla, nó díreach daoine mór le rá. Is amhlaidh go mbíodh na plataí seo ag cúl tintéain - cinéal teasra stóras a théigh nuair a bhí an tine lasta, agus a scaoileann teas amach de réir a chéile.

Is aoibhinn liom na rudaí maisithe seo, nach maisiúchán amháin iad, ach go raibh feidhm leo tráth! Ní taobh le rud amháin a chnuasach atá siad, tá bailiúchán breá uirlisí ceoil aige - cé gur ait liom iad a bheith ag bailiú deannaigh seachas á seinm. Ach ní lia duine na toighis!

Gloine, earraí tís agus babóga rogha a mhnaoi le cnuasach. Agus ar ndóigh leabhair... (Bhí leabhair saor agus flúirseach san DDR).

Pluais Aladdin de theach, agus é compordach agus mealltach don bplé. Agus ábhar cuimhní cinn.

Ba bhreá liom teach mar é, ach ní bheadh an scil agam é choinneáil agus a chaomhnú! Bheinn sásta go maith dá n-eireodh liom eagair éigin a chuir an an L-spás s'agam agus fáíl réidh de go leor de na nithe atá bailithe againn nach bhfuil úsáid againn dóibh. 

Chauseestrasse

Le linn Mí Meitheamh bhíomar sa Ghearmáin, soir ó dheas ó Bheirlín. Bhí an aimsir i bhfad ró the dúinne, ach thug dualgas teaghlaigh ann muid. Is beag a rinneamar seachas freastal ar an gcóisir a thug ann muid! D'éirigh liom siúlóid amháin a dhéanamh go loch sa choill lámh leis an loistín.

Talamh réidh gaineamhach - leagtha síos ag an oighear anallód - atá sa cheantar seo. Ó aimsir Feardorcha Mór is i lámha an airm atá stráicí móra den talamh, agus tháinig na Naitsithe i dtosach agus ansin na Rúisigh. Ba talamh míleata atá anois oscailte an coill ina raibh mé ag siúl, fógraí rabhaidh fós ann ach na créachta a d'fhág na tainceanna ag cneasú.

Monashaothrú crainn péine is mó atá sna coillte, agus iad tirim agus baol falscaithe dá réir ann. Iarsma eile den stair, earra tráchtála an choill. Tá sin ag athrú go mall anois.

I measc na coillte tá locha, codanna de abhantrach gabhlánach an Spree (píosa níos faide ó dheas atá an Spreewald riascach, áit a mbíonn an teanga Sorbaise láidir tráth - tá sé le feiceáil thall is abhus agus tá formhór na comharthaí bóthair dhátheangach)

Sráidbhailte de thithe déanta de brící agus clúdaithe le plástar nós na tíre. Múnlú maisiúil coitianta sa phlástar, nó maisiú eile. Díon géar nach luífidh barraíocht sneachta air. 

Séipéal i lár mórán gach sráidbhaile, go minic ar fhaiche glas - scaití le linn ann, ar mhaithe le uisce chun tinte a mhúchadh, nó chun iasc a shaothrú, tráth. Agus go hiondúil cuimhneacháin ar na mairbh ón mbaile a thit i gcogaí na n-udaráis ó 1871 ar aghaidh ... Na séipéil déanta de brící nó scaití den clocha aimhréidh. 

An rud a spreag teideal an mhír seo ná an seoladh a bhí ag an lóistín - Chauseestrasse - "sráid sráíd" - ainm sráide a bhí coitianta sa cheantar agus an bóthar ag dul ó bhaile go baile gan ainm a athrú.

Iasacht ón bhFraincis is ea chaussée - de réir an Duden, is tríd laidin na ndaoine ó calcatum na Laidine a thagann sé. Focal a chiallaíonn satailte le cosa. Bóithre fada díreacha a bhíonn i gceist i mBrandenburg, agus is dócha gur cosa Airm na Prúise a leag amach i dtosach iad. Ach is doirneoga a bhíodh ann ina dhiadh sin, agus sraith crainn ar gach taobh. I formhór na bóithre atá fós in úsáid do thrácht  tá screamh tarramhacadam anois ann, ar a laghad - uaireanta tá an bóthar tógtha as an nua, go háirithe má bhí an bóthar briste ag fréamacha na gcrann. Taobh tíre taithneamach stairúil, agus go leor de siúlta agus cur síos déanta ar an an scríbhneoir Theodor Fontane - is minic a ainm luaite le conair marcáilte siúlóide. Ach ní raibh fonn siúil orm agus an teas ard agus gan oiread is leoithne gaoithe ann! Cé go raibh snáthaidí móra agus go leor feithidí eitilte eile le feiceáil, agus roinnt bláthanna. Beidh deis arís fanaíocht ... 

Karl May

Karl May in éide an carachtair a chruthaigh sé "Old Shatterhand"
Grianghraf Alois Schiesser 1896

Go gairid tar éis dom Gearmáinis a fhoghlaim, bronnadh cóip de Winnetou I orm - scéal de chuid Karl May faoi Gearmánach a chuaigh go Meiriceá, agus a rinneadh laoch de chuid an Iarthair Fiáin de agus bráthair de chuid ceannaire cáilúil de chuid na hApache de. Ficsean amach is amach atá ann, ficsean sách éadrom - níor leag Karl May cos san Iarthair Fiáin riamh. 

Thaithin an scéal leis an déagóir óg agus nuair a bhí m'athair ar turas chun na Mór Roinne d'iarr mé air an dara imleabhar a fháil dom. Is amhlaidh go raibh sé níos fusa aige cnuasach den saothar iomlan a fháil - tríocha éigin leabhar de chuid saothar May, scata acu lonnaithe san Iarthar Fiáin agus scata eile faoi eachtraí mar dheá a bhí aige san Meán Oirthear Fiáin. Nó, le bheith cruinn san leagan fantasaíochta a chum sé ina shamhlaíocht d'fhonn saol laochúil a chruthú dó féin. D'éirigh go maith leis agus bhain sé saibhreas amach cé go raibh sé beo bocht agus i dtrioblóid leis an dlí agus é níos óige! Agus thug sé cuairt ansin ar na fíor tíortha.

Shlog mé na leabhair i mo dhéaga saonta. Thug mé ar lámh iad do Gearmánach óg eile a bhíodh mar dhalta ag mo Mháthair ina réamhscoil; nuair a bhí mic agam féin, ní raibh teacht ar na leabhair níos mó. Cheannaigh mé an chnuasach aris do mo chlann, ach de réir mó chuimhne faoi spéis acu i nithe eile cé gur léigh siad roinnt acu, ach go raibh an déagóir ag iarraidh le déanaí amharc ar cheann de na scannáin a rinneadh bunaithe ar na leabhair - sraith cáiliúil sa Ghearmáin ar déanadh scannánú air san Iugosláv sna 1960í.

Ar ndóigh claoninsint Eorpach ar cruinne a shamhlaíochta a bhí i gceist le scéalta May, eisean é féin an laoch mór geal, áit lena haid do bundúchasach nó dhó maith a bhí sásta foghlaim uaidh - ach formhór na bundúchasaigh lag nó olc. 

Tá raic faoi láthair sa Ghearmáin de bhrí go bhfuil scannán ann faoi láthair, athinsint shaor ar scéal Winnetou agus Old Shatterhand - ach seachas laochra an scéal a bheith ina ndaoine fásta, is leanaí iad - i ngleic fearacht an Cúigear Cróga, le bithiúnaigh fásta atá ag bagairt ar a saol aus a teaghlaigh. Bhí an foilsitheoir Ravensburg le dhá leabhar a fhoilsiú do dhaoine óga - céad léitheoir, agus leabhar do páistí beagán níos sine. Tharraing sé sin raic, de dheasca an léiriú aontoiseach sa scannán nua seo ar bhundúchasaigh Mheiriceá. Tá an raic, mar a bhíonn go hiondúil, ina scathán ar an deighilt idir deas agus clé, forasach agus caomhach sa Ghearmáin - agus loinnir saonta na hóige ag May agus a shaothar do go leor caomhaigh. Maíonn Cumann Karl May gurb fear dá ré é féín, agus go raibh sé dar ndóigh Eoralárnach agus ciníoch go pointe ina dhearcadh - ach maíonn siad ina n-aighneacht faoin raic nárbh é is measa, agus gur tháinig forbairt ar a thuiscint in imeacht ama - agus go raibh sé riamh ar son cearta na mbundúchasach. 

De réir mo chuimhne féin, níl fhios agam an dtiocfainn leis an léamh dearfach sin. Mo chuimhne ná go raibh beagán bundúchasach "maith" ann agus mórán "olc" - ar ndóigh na cinn olc go minic ina gcomhghuallaithe ag bithiúnaigh geal.

Is fíor go raibh drogall ar Old Shatterhand duine a mharú - ach is minic go ndearna sé cláiríneach as a chéile comhraic trí piléar a chuir trina ghlúin. Is cuimhin liom fiú sna déaga saonta s'agam go raibh amhras orm faoin gcuir chuige sin. Agus fiú má léirigh sé bá leis na hApache, bhí imir láidir den sláiniteoir geal tríd an saothar ar fad, an Eorpach uasal ag treorú an bundúchasach chun a chearta a bhaint amach.

Is deacair dom anois, daichead bliain níos déanaí, déanamh amach cén lorg a d'fhág Karl May ar mo dhearcadh féin. Tá cuimhne agam ar na leabhair mar scíthleitheoireacht éadrom, spreagúil go maith. Ach is cinnte, ó léargas an lae inniu, go bhfuil go leor dá léiríodh ann - mar atá i gceist le saothar ar bith dá ré - smolchaite. Agus thuigfinn do sliocht na mbundúchasach a ghlacann col leis an saothar. 

Mar sin féin tá doicheall agam le damnú leabhair, agus is deacair gan smaoineamh ar fainic Heine:

Ní raibh ansin ach réamhrá, san áit a dóitear leabhair. Dóitear daoine faoi dheireadh. 

Heinrich Heine
Almansor.

Creidim go mba cheart na leabhar seo a chuir ar fáil, ach na lochtanna orthu a phlé, agus saothair níos fearr a lorg.

Cois Loch na Coillearnaí

Limistéar chosanta	Bhí muid gar do Bheirlín ar saoire i mbliana.  Ócáid teaghlaigh a thug ann muid - seachnaímid an Mór Roinn sa bhrothall go hiondúil! Ní raibh spás dúinn i dteach mo mháthair céile, mar sin bhíomar ag cuir fúinn in ionad áineasa óige. Bhí árasán beag ann againn agus bhí proinnteach ann inár bhfuair muid bricfeasta.  Ní rabhamar cinnte cad a bheadh romhainn in áit atá ar fáil do ranganna scoile agus grúpaí óige dá dturais - ach bhí KiEZ Hölzerner See ana dheas.  Cé go raibh go leor grúpaí ann san tréimhse ina raibh muid ann, ó leanaí Kindergarten go déagóirí agus aosánaigh, bhí an áit sách mór go raibh sé ciúin agus suaimhneach. Bhí roinnt teaghlaigh - nó grúpaí teaghlaigh - an stopadh ann freisin.
Tá an t-ionad lonnaithe cois locha i lár coille.   Abhantrach an Dahme agus an Spree atá sa cheantar, áit a bhfuil go leor locha ach go bhfuil an talamh féin gainmheach neamhthorthúil. Tá go leor de faoi choillte, coillte atá in úsáid le céadta bliain ar bhonn tráchtála - idir adhmaid agus seilg. Bhí an tseilg faoi smacht uaisle agus ina dhiaidh sin na húdaráis cumannacha ach anois is sealgairí aonair is mó a bhfuil réimse áirithe acu chun seilge - toirc, fianna agus araile ann. Uaireanta is coill giúise ar fad a fheictear - de bharr go bhfásann siad gasta ainneoin drochthalamh. Ach bhí na coillte a chonaic mé measctha go maith, dair agus béithe ann i gcnapanna.	Fontane, uilíoch
Is fada - ó tharla an áit a bheith gar do Bheirlín ach go háirithe - daoine ag súil sa cheantar, agus tá go leor cosáin marcáilte. Luaitear cuid mhór acu leis an scríbhneoir Theodor Fontane, a scríobh cúig imleabhar lán staire agus seanchais faoina shiúlta féin sna coillte agus cnocáin. (Tá úrscéalta leis léite agam, ach níor léigh mé na siúlóidí, fós).  Is iomaí cosán luaite leis, agus ó tharla nach raibh teach mo mháthair céile ach 5 km ón ionad, shiúl mé ann cúpla uair ar cosáin. (Poitigéir ab ea é i thús a shaol oibre agus is iomaí Fontaneapotheke a fheictear cé nach bhfuil na poitigéirí gaolta leis in aon chor).	Eangaigh Iascaireachta
Siléar d'Ialtóga	Ní fhaca mé mórán d'ainmhithe na coille ar mo shiúlta - seachas sionnach cúramach amháin. Chonaic mé go leor boscaí nide ar leith - d'ialtóga - agus in áit amháin an siléar seo ar chlé. Tá cineál simléar ann chun na hialtóga a scaoileadh isteach is amach. Go deimhin chonaic mé féin is m'iníon ialtóg i lár an lae ghil; bhí sé ag eitilt thart an ionad snámha cois locha ainneoin scata leanaí glóracha! Bhí go leor, leor ciaróga, peileacáin agus go háirithe snáthaid mhóra i suaimhneas na coille - cuid de na snáthaid ana mhór ar fad agus iad ar dhath gorm miotalach nó dubh agus buí. (Ach bhíodar ró luaineach chun go n-éireodh liom pictiúr a fháil!)
Cosán coille	Thug muid faoin loch uair amháin ar canú oscailte - ach bhí siotaí gaoithe ann agus bhí saothar orainn ag tabhairt an bád ar ais chun an ionaid! Mar chuid den gceiliúradh chaith muid tamall ar bhád ar na locha, caife agus cistí (agus roinnt fíon súilíneach) againn agus muid ag baint lán an dá shúil as an dúlra. Bhí broighill, corr éisc agus go leor cineálacha géanna le feiceáil. Bíonn iascach ar bun freisin sna locha agus bhí na heangaigh le feiceáil agus ribíní geala ag crochadh astu chun rabhadh a thabhairt do bháid fanacht amach uathu.
Ceantar turasóireachta atá ann, agus go leor báid de gach cineál ar chíos, agus ionad fearacht an chinn ina rabhamar ann. I ré an DDR b'iad na monarchan a bhí i bhfeighil ar a leithéidí a chuir ar fail dá bhfoirne - agus tráth dá raibh is d'Enver Hoxha a bhí an campa ainmnithe - ceannaire cumannach Albánach. D'fhoghlaim mé é sin ó fógra eolas turasóireachta a raibh scata acu timpeall an cheantair. Bhí na húdaráis ag baint feidhm as sean chartaí poist ó na 1930í nó roimhe. Tógadh fráma adhmaid chun an radharc a cheapadh mar atá sé anois, agus bhí fógra eolais leis an sean phictiúr in aice leis agus eolas faoin gceantar. Áit taitneamhach suaimhneach a bhí ann chun cúpla lá a chaitheamh ag siúl is ag ligeann scíth. (Agus bhí an bhricfeasta a bhí ar fáil fairsing ilchineálach blasta - cad cineál ispín agus cáis, scata iógairt, go leor aráin éagsúla, torthaí...)
Fógra	Cárta poist, anallód