Reanna neimhe: Cancer

Caindcer,  i. an partan laigh, i. righ na partan. & as aire so ro suighigheadh eidir na rannaib e, i. aimsear da raibhe Earcal ag siubhal na tragha & tarrla air an Idhghir adhbfuathmhur arachda ilargha, & do comhraigh Earcail frisin n-Idhir co talcair tren-calma & tainig an partan chucu da n-insaighi, & rogab greim as cois na h-Idhrigh gu ro bacaidh e & gu ro thuit toid sin re Hearcail.

Cancer, i. an portán ?, i. rí na bportán. Is uime seo do suíodh idir na reanna é, i. an uair dá raibh Earcail ag siúl na trá agus tharla ar an Hiodra adhfhuafar, arrachtach, ilchruthach agus do chomhraic Earcail leis an Hiodra go talcmhar tréan chalma agus tháinig an portán chucu dá n-ionsaí agus rug greim as chos an Hiodra go rinne bacach dó agus thit sé sa troid sin le Earcail.

Foinse: Ranna an Aeir. 

Fónamh Dé na Ré

An Reithe: Cló ón 18ú aois ón ngnáthfhoinse

Tá dáta na Cásca (dáta a tharraing achrann go leor san stair!) nasctha le timthriall grian is gealaí. Titeann sé ar an Domhnach i ndiaidh an lán ghealach a leanann díreach i ndiaidh cónocht an Earraigh. Ag dul tríd áras an Reithe san Stoidiaca a bhíonn an Ghrian an tráth seo den bhliain.

Tá an iliomad nasc leis na fíricí seo sa traidisiún: gurbh ar an 25ú Márta a cuireadh tús le cruthú an Domhain:  gurbh é sin dáta íobairt Abrahám: (Gei 22:13  Ansin d’ardaigh Abrahám a shúile agus féach, laistiar de bhí reithe agus a adharca in achrann i dtor; thóg Abrahám an reithe agus d’ofráil é mar íobairt dhóite in áit a mhic.) Samhail de pháis Chríost atá san íobairt chéanna: agus tá sé sa traidisiún gurbh ar an 25ú Márta a ghlac an briathair colainn daonna - an Briathar chéanna tríd a rinneadh an uile ní (Eoin 1). Leagtar an Chéad Aoine an Chéasta ar an lá sin freisin.

---

Nod libh go dtuigim go maith go bhfuilid ann a mhaífeadh go bhfuil fréamhacha an chreideamh san dúlra pé scéal é, agus mar sin nach ábhar iontais na nascanna seo. Ach is amhlaidh go mbraitheann dearcadh an duine ar seo ar an seasamh a priori a ghlacann sé i leith Rí na nDúl: Domsa, Eisean an chúis, agus is iarmhairtí gach rud eile. Agus is lón machnaimh agus cúis áthais dom damhsa seo na flaithis: In resurrectione tua, Christe, coeli et terra laetentur! (Cóir na Tráthanna)