Ag ól agus ag áineas

Blianta eile agus muid i gCorca Dhuibhne - ní áirím ag Scoil Cheoil an Earraigh - bheadh roinnt tráthnóna pléisiúrtha caite againn i dtábhairne éigin, mise ag éisteacht agus mo chlann ag baint páirt le flosc agus le fonn i seisiún éigin. Ar an ndrochuair ní raibh sin i gceist i mbliana ná anuraidh, agus bhraitheamar uainn go mór é.

I Tig Bhric go háirithe bhíodh seisiúin cheoil notáltha Oíche Aoine, agus ceoltóirí na háite agus ceoltóirí fánacha istigh timpeall boird ag ceoil - agus lucht éisteachta flúirseach ann freisin.

Seachas rud ar bith eile, is deis iontach don gceoltóir óg a leithéid le cuir lena gcumas agus go háirithe lena muinín. 

Is ó bheith ag éisteacht ag seisiún a thug Fionn faoi na píobaí, abair, agus fuair sé a chéad ceachtanna ó Con Durham, beannacht Dé lena anam. 

Bhí mé i dTig Bhric i mbliana, mar sin féin, ag ceannach leann le breith liom, agus uair amháin ag ól ar mo shuaimhneas sa chlós. 

Tá súil agam áfach, faoin am a fhillim ar Corca Dhuibhne - Scoil Cheoil an Earraigh seo chugainn, b'fhéidir, go mbeidh ceol agus amhráin ag baint creathadh arís as fraitheacha an tí, agus ag cuir le milse na coirme... 

Chuadar ag ól... 

Imbolc 2018

Gach bliain ag tús an Earraigh ardaíonn mé féin agus cúpla cara liom na seolta chun aghaidh a thabhairt ar Bhaile Bhúirne agus Féile Imbolc. Rinneamar amhlaidh i mbliana, ag fágáil Bhaile Átha Cliatha san iarnóin agus ag tiomáint ó dheas.
Bhíomar rud beag níos moille ag fágáil na cathrach i mbliana ach bhíomar in am do cheolchoirm White Raven san Ionad Cultúrtha. Buanchuid d'fhéile Imbolc ceolchoirm na hAoine agus tosaíonn an allagar sa Mhuileann, áit a rabhamar ag cuir fúinn, ina dhiaidh. Bhí ceol sa Mhuileann freisin agus leann blasta áitiúil. Tá réimse beorach ag an ngrúdlann 9 White Deer (tagairt do naomhsheanchas Gobnait). I mbliana bhlais mé den Leann Dubh agus den Kolsch acu a bhí araon blasta.

Tar éis bricfeasta mór thugamar aghaidh ar na cainteanna- tá súil agam blagáil faoi na cainteanna éagsúla ach a bhfillfidh mé ar an gcrannóg seo tar éis tost an Charghais. Bhí siad ilghnéitheach eolgaiseach agus lón machnamh iontu. Déantar taifeadadh físe ar na cainteanna agus beidh siad le feiceáil ar shuíomh Imbolc amach anseo.

Ach sa bhreis ar na cainteanna bíonn an cuir is cúiteamh, an t-allagar idir chainteoirí agus lucht éisteachta thar tae, um lóin agus istoíche sa Mhuileann. Bíonn béile mhór in éineacht againn sa Mhuileann. Caint gaoiseach leis an bproinn.

Maidin Domhnaigh is nós linn Aifreann a éisteacht i gCúl Aodha agus tionlacan an Cóir cháiliúil ina n-áit dúchais. Taithí ar leith. Féile Ghobnatan a bhí ann inné agus roinn Peadar Ó Ceallaigh a chuid eolais linn ag a tobar agus a reilig.

Mo bhuíochas ó chroí le Bernice agus Tomás as deireadh seachtaine den scoth a chuir ar fáil dúinn arís eile. Gurab fada buan iad, agus Féile Imbolc.

Imbolc 2017

D'fhill mé inné ón oilithreacht bhliantúil go féile Imbolc i mBaile Bhúirne. Tá na rúibricí socruithe faoi seo. Gabhann triúr againn siar ó dheas sa charr tráthnóna Aoine. Bíonn béile (agus deoch de dhéantús an ghrúdlanna áitiúil)  againn sa Mhuileann sula dtugann muid aghaidh ar an gCeolchoirm san Ionad Cultúrtha.
Ar ais go dtí an Mhuileann ansin do scléip agus allagar, agus oíche (gairid) codlata.
Bíonn na cainteanna ar feadh an lae ar an Satharn agus leanann an t-allagar sna sosanna a bhíonn idir gach dhá caint. Bíonn lón agus comhrá mar anlann leis sa Chrúiscín Lán againn.
An ghnáth nós atá agam na siúlóid a dhéanamh tríd an gcoill chuig Reilig agus tobar Ghobnatan.
Bhí cúpla corr sa scéal i mbliana áfach a chuir i malairt treo mé.
Ar an gcéad dul síos, taispeánadh scannán 'Ó Dhúthaigh Mhúscraí' faoi ealaíontóirí na háite agus an spreagadh a fhaigheann siad ón dtírdhreach áitiúil.
D'fhág sin gur lean an lá rud beag níos faide ná mar is iondúil.
Ansin, ba lá le Gobnait a bhí ann. Bhí cloiste agam go raibh dealbh ó na meánaoiseanna ar taispeáint sa séipéal i mBaile Bhúirne. Bhí fonn orm é fheiceáil. Bhí scata maith sa tóir uirthi, ag beannú ribíní le deasghnáth leis an dealbh. (Bhí na ribíní ar díol sa séipéal. Táim idir dhá chomhairle faoina leithéidí de ghnás ach chroch mé liom péire, do m'iníon is dom mháthair).
Méadair ar fhaid atá an dealbh, cruth mnaoi ina luí, lámha fillte ina hucht. Tá an aghaidh caite, ag póga na gcreidmheach thar na blianta is dócha. Mheabhraigh sé cos phráis Pheadair ina bhaisleac sa Róimh atá fágtha ina chnap ag muirniú na céadta bliain.
Tomhaistear fad an dealbh leis na ribíní, agus cuirtear timpeall muineál, com agus glúine iad. Glacaim leis go bhfuil paidir nó ortha i gceist freisin - breis taighde de dhíth.
Bhí an cuma air go rabhthas ar tí aifreann a rá, mar sin d'fhan mé san séipéal. Cheap mé go mbeadh Aifreann lá le Gobnait á rá, ach ar ndóigh bigil an Domhnaigh a bhí ann, agus aifreann dá réir- as béarla. Bhí sé aisteach béarla ghalánta an sagart paróiste a chlos, fear nár chuala mé roimhe uaidh ach Gaeilge nádúrtha deisbhéalach.
Faoin am a raibh an aifreann thart bhí dorchadas na hoíche tite agus ba den chríonnacht gan dul san amhantar sa choill. Shiúl mé ar ais fán mbóthar dá réir go dtí an Muileann agus béile na féile, comhluadar agus allagar den scoth mar anlann le bia bhreá an Mhuilinn.

Cuirimid clabhsúr leis an deireadh seachtaine le aifreann i gCúil Aodha, le tionlacan an chóir. Is iontach an rud é na ceithre glúin d'fhearaibh na háite a chlos i mbun comhcheoil.

Beidh tuairisc uaim abhus ar na cainteoirí, a bhí ar ardchaighdeán arís i mbliana, spleodrach eolgaiseach spreagúil.

Treise le Bernice agus Tomás agus gura fada buan Féile Imbolc!

Na Cnocadóirí i mBrú Bhealach Eabhra

B'é Brú Bhealach Eabhra i gCill Fhíonáin ceanncheathrú na Cnocadóirí do dheireadh seachtaine thaitneamhach siúlóide sna cnoic idir Luimneach, Tiobraid Árainn agus Corcaigh. Bhíomar san ionad sin de bharr gur chuir lucht an bhrú forrán r-phoist - as Gaeilge - ar duine den lucht eagar.

Bhí deis againn mar sin ár ngnó a dhéanamh tré Ghaeilge le lucht an bhrú. 

Tá an brú féin le moladh - tógtha as an nua agus machnamh déanta san tógáil. Seomraí fairsinge, leapacha compordacha. Ceathanna teo, chaon ceann acu ina sheomra ar leith. Cistin agus seomra proinne leordhóthanach.  Tá sauna ann fiú (ach níor bhain mé triail as an babhta seo)

Troscán cuanna adhmaid deartha ag fear an tí féin (ach comhartha ar saol ár linne, is san Indinéis a déantar an troscán atá ar fáil ó Bhatavia)

Seomra suite compordach. Tine breá adhmaid. (Tá teilifíseán ann, ach is féidir san a mhúchadh!)

Ceanncheathrú ana oiriúnach ab ea é, gar do na Gaibhlte agus Bealach Eabhra féin. De Satharn chuaigh muid ar fad ag tosú amach ar lúb mhór go Cnoc Mór na Gaibhlte. ó dhroichead Cloideach. Bhí an aimsir sách maith ag tosú amach ach bhí an sliabh clúdaithe le scamall faoin am a thrasnaigh  muid an Cois. Bheartaigh cuid againn dul anuas ag an bpointe sin, agus lean an chuid eile againn ar aghaidh, dreapadh géar isteach sa cheo suas Gaibhlte Beag. Óna mhullach sin bhí muid sa cheo ar fad. Bhí lón againn ar an mám idir an dá bheann, áit a raibh foscadh éigin. Suas in aghaidh an fhána ansin isteach i gceo agus gaoth nimhneach. Faraor, radharc dá laghad ní raibh againn. (Go deimhin bhain mé díom mo spéaclaí mar go raibh mé chomh caoch céanna leo is gan iad!) Bhí muid tamall maith eile san cheo sular tháinig muid anuas as arís. Siúlóid sách dian a bhí ann, 16 km san iomlán agus dreapadh 1100 méadar ar fad - codanna dé ana ghéar.

Táim féin as cleachtadh is baolach agus shocraigh mé é thógáil go réidh agus siúlóid éasca a dhéanamh ar an Domhnach. Thug ceathrar againn faoin siúlóid i nGleann an Áir atá ainmnithe as an údar cháiliúil Canon Sheehan. Bhí dea chomhairle faighte againn agus rinneamar é a shiúl malairt treo atá leagtha amach ar an mbileog sa chaoi is gur thosaigh muid amach ar bhóthar coille a bhí rud beag leadránach ainneoin go raibh corr radharc álainn; d'fhilleamar tríd mothar-choill cois abhainn.

Siúlóid breá réidh.

Thug an chuid eile faoi Ladhar an Chapaill agus bhain taitneamh as ainneoin go raibh sé nimhneach fuar.

Cé go bhfuil seacht cinn de thithe tábhairne i gCill Fhionnáin níl ach proinnteach amháin (maille greim gasta). Bhíos sásta leis na béilí a d'ith mé i Molly's Restaurant - príomh mias ar thart ar 10 €, gnáth béile Éireannach le feoil, glasraí agus fataí. Bhí na milseoga go deas freisin.

Bé tuairim ár saineolaithe ná gurbh Tí Cheilleachair rogha na tithe tábhairne, saor ó mhallacht an teilifíseáin. Bhí beoir ón grúdlann ceirde áitiúil acu - 8 Degrees - agus thaitin an leann griandóite agus an Boihéamach Costarnocht liom

Leis an rabhadh aimsire atá ann, d'fhill mé ar an ardchathair agus an baile maidin inniu.

Beidh fonn orm filleadh!

Conair chun Coirme

Bhí cloiste agam faoin ngrúdlann Tí Bhric sula ndeachaigh muid siar ó dheas in aon chor, agus bhíos meáite ar a gcuid leann a bhlaiseadh. De shiúil na gcos a chuas ann: ag leanadh Cosán na Naomh ón mBaile Breac, áit a rabhamar a chuir fúinn, thar Corr Áille go Rinn Chonaill.  Ar an mbóthar i dtosach ón mBaile Breac, agus saibhreas iontach lusanna ar gach taobh dé an an díog - gan agam ach eolas cathróra, níl agam ach corr ainm orthu! Bhí dord síoraí na mbeach sna Deora Dé, agus thug mé suntas don Bhallach a bhí fairsing. Tá ainm an chinn sin sa Bhéarla agam ó bhíos ana óg - "devil's-bit scabious". Tugann Flóra Choirce Dhuibhne sanasaíocht an  ainm sin - "De réir scéil bhí leigheas chomh láidir sa luibh seo go dtáinig formad ar an Áibhirseoir agus go mbain sé snap as an bpréamh". Tá leigheasanna éagsúla luaite leis san leabhair, ina measc cumhacht i gcoinne an "tsúil mhillte".  D'fhág mé Loch Corr Áille ar thaobh na láimhe clé ansin. Más fíor don scéal béaloidis, chuir Naomh Cuán ollphéist i bhfostú ann faoi choire, go dtí Lá an Luáin!  Go gairid ina dhiaidh sin d'fhág mé an bóthar i mo dhiaidh agus thug aghaidh ar an gcnoc. Leis an easpa taithí siúl agus deannach na cathrach fós i mo scamhóga, bhí sé doiligh go maith an bharr a bhaint amach. Bhí Sceolam na Móna¹ fairsing - ach an babhta seo níor thug mé aon mhagairlín faoi deara. Chuir mé comhairle a leasa an lánúin ón Ísiltír ar bhuail mé leo ag barr an chnoic - bhíodar gan léarscáil fónta, agus ag smaoineamh ar siúl thar ghualainn Bhréanainn go Clochán - siúlóid lae iomlán agus é ina thráthnóna cheana! Chuireas bealach níos fusa iad go Baile na nGall. Chuir sé ionadh orm a oiread daoine a chonaic ag siúl gan feisteas ná léarscáil cuí agus mé thiar. Mór an ghar nach dtarlaíonn níos mó tubaistí! Anuas ansin liom go Cill Maoilchéadar.  Ar an mbóthar uaidh sin, thar Lios Deargáin áit a bhfuil iarsmaí an leasa fós ann, cathair cloiche bhreá. Téann an bóthar uaidh sin caol díreach i dtreo Chuan Ard na Caithne, anuas an chnoic. Trasna an bhóthair mhóir ag Gallaras, agus ar aghaidh ar bhóithrín chun na trá liom. Bhaist na Gaill chéanna 'smør wik', cuan na hime, ar an gcuan. Siúlóid bhreá fán dtrá (bhí sé ina lag thrá, agus mé ag siúl faoi bhun an snáth mara ar ghainimh chrua). Ar an mbóthar arís ag Baile an Reannaigh. Ós rud é go raibh mé sa cheantar, thugas sciuird ar an Riasc, ait a bhfuil iarsmaí mainistreach nach raibh feicthe fós agam, tharla é bheith siar píosa maith ón mbóthar mór.  d' bh goile orm faoin am seo. Leann Dubh a bhí ar fáil Tí Bhric. Cé go bhfuil trí chinn de coirmeacha á ghrúdú acu, ní raibh ní cinn eile ar fáil ón mbairille ná i mbuidéal, rud a chuir díomá áirithe orm. Bhí an leann dubh ana dheas, agus chuaigh an pláta caise thuas go maith leis. €11 a d'íoc mé ar an t-iomlán rud a bhraith mé bheith cineál daor, ach tá Corca Dhuibhne daor! Bhí gloine eile leanna agam (€2.20) agus ansan thug mé aghaidh arís ar an ród. Ar ais thar an trá chomh fada le Baile na nGall, ansin Slí na Faille (lúb siúlóid) go dtí an Ghlaise Beag. Siúlóid sách leadránach (agus tuirse ag teacht orm) ar an mbóthar mór go dtí an Baile Breac.


B'fhiú an coirm an chonair: ach tá súil agam na coirmeacha eile a bhlaiseadh amach anseo. Ní raibh ceachtar acu le bheith ar fáil le linn dom bheith sa cheantar, nó bheadh cuaird eile tugtha agam ar Thigh Bhric.

---

¹ Sciollam atá ag Focal, ach Sceolam ag FCD.

Beoir Beannaithe

Meabhraíonn an scéal seo, faoi mbronntanas de bhuidéal beorach a fuair an Pápa le déanaí, scéal grinn dom.

Sna meánaoiseanna, bá mhian le manaigh áirithe sa Bhaváir beoir a ól le linn an Charghas.
Cuir siad toscaireacht chun na Róimhe ag lorg cead.
Ní raibh aon cur amach ag lucht an Curia ar an mbeoir seo.
Mar sin, d'iarr siad sampla.
Seoladh a mhuin miúil chun na Róimhe í.
Tar éis roinnt seachtainí tháinig sí.
Níor thaitin sí ar chor ar bith le lucht ólta fíona mhilis an Curia.
Mar sin, a teachtaireacht a chuaigh thar nais ná "Ní hamháin go bhfuil cead agaibh í ól, tá dualgas oraibh!"