12 June 2009

Cathláin an Phápa

Cuir an mhír seo ag Calliomachas ag smaoineamh mé.

Bhí tionchar riamh ag creideamh agus polaitíocht ar a chéile. Ba threise an tionchar úd i ré na Ríthe a chreid ceart Diaga a bheith acu rialú. Agus ón uair a chuir Leo III an choróin ar Chathal Mór, bhí gaol casta idir pobail agus flatha na Gearmáine agus an Pápa.

Zwei swert in einer scheide,
verderbent lîhte beide;
als der bâbst der rîches gert
sô verderbent beidiu swert

Bescheidenheit, Frîdanc, 1230
Nuair atá dhá chlaíomh in aon truaill
loitear go héasca iad araon
Nuair a shantaíonn an Pápa an Coróin
loitear iad araon.


Thug Anraí IV an Bealach go Canossa ar féin, rud a chuir corr eile san scéal. Mar a tharla go minic, chaill an Pápacht an cath bolscaireachta sin, a bhfuil macalla air go dtí an lá atá inniu ann.

Ach leis an Athrú Creidimh, agus na cogaí a lean é, d'éirigh an scéal níos casta fós. Socraíodh i Síocháin Creidimh Augsburg gurbh é "cuius regio, eiuis religio" an prionsabal feasta - gurbh é creidimh an flaithe a bheadh mar chreideamh an ceantair.

Ba mhinic creidimh flaitheas ag malartú, de réir mar a mhalartaigh an prionsa. Uaireanta, d'iompaigh an Prionsa ar mhaithe leis féin - mar shampla August Láidir a d'iompaigh chun na Róimhe ar mhaithe le coróin na Polainne.

Tá a lán béaloidis ann faoi uisce faoi thalamh, breabaireacht agus dúmhál chun rídhamhnaí a iompú go dtí an creideamh "cuí". Tá sé lárnach in úrscéal Feuchtwanger, Jud Süss.

Agus scríobh Friedrich Schiller úrscéilín (nár chríochnaigh sé) "Der Geisterseher" bunaithe ar an ábhar céanna.

Sin an cúlra le sceon Goethe, agus a easpa comhbhá leis na Gael faoi chois:

"Bei den Katholiken", sagte Goethe, "sind alle Vorsichtsmaßregeln unnütz. Der Päpstliche Stuhl hat Interessen, woran wir nicht denken, und Mittel sie im Stillen durchzuführen, wovon wir keine Begriff haben"
Eckermann, Allagar le Goethe, 3ú Aibreáin 1829
(Agus tú ag plé leis na Caitlicigh, arsa Goethe, níl aon mhaith bheith faichilleach. Tá spéiseanna ag an bPápacht nach ritheann linn, agus modhanna iad a chuir i feidhm faoi choim nach bhfuil an tuiscint is lú againn orthu)


Léiríonn an íomhá thuas Anraí ag geata Chanossa. Fuair mé anseo é.

7 comments:

Dennis King said...

And this is law, I will maintain
Unto my Dying Day, Sir.
That whatsoever King may reign,
I will be the Vicar of Bray, Sir!

http://en.wikipedia.org/wiki/The_Vicar_of_Bray

:-) Seo fear a rinne a leas, bail ó Dhia air! Nó mar a dúirt carachtar in úrscéal atá á léamh agam faoi láthair:

"Va usted bien, Martín. Tiene las prioridades claras. Los que sobreviven en este oficio son los que tienen prioridades y no principios."

aonghus said...

Ní inniu ná inné a raibh Tadhg an dá thaobh ann ar dtúis.

Tá dornán amhráin i nGaeilge ar ábhar cléirigh solúbtha.


Crá ort a Dhoiminic Uí Dhónaill
Nach mairg a riamh a chonaic thú
Bhí tú i do shagart Dé Domhnaigh,
agus maidin Dé Luain i do mhinistir
(Fill, fill a rún ó)

aonghus said...

Los que sobreviven en este vida son los que tienen prioridades y no principios.

Fearn said...

Sílim gur "cumhacht" agus "neart morálachta" a mbíonn i ngeall idir lucht polaitíochta agus lucht spiorádálta.
Agus dar dóigh, bíonn faitíos roimh lucht coimhthís .i. daoine nach bhfuil ar aon dul leat go huile is go hiomlán.

aonghus said...

Bhíodh cumhacht aisteach ag an Eaglais. Bhí flaitheas saolta ag a lán easpaig sa Ghearmáin, gan trácht ar an Ord Teutónach.

Is maith an rud an ré sin a bheith thart. Ní chun leas na hEaglaise a chuaigh sé. Anseo abhus ach oiread.

Fearn said...

Claonadh daonna é cuimilt na gcumhachtaí seo le chéile. Rinne Impire Romhánach nó dhó Dia as féin, agus go dtí le déanaí ba Dhia Impire na Seapáine.

Fiú Colm Cille bocht, is léir go raibh sé ar an gcinsealacht agus nár leasc dó seasamh ar a chumhachtaí saolta.

An bhfuil scaradh na gcumhachtaí ann anois? Ní mé! Tá, san Eoraip, déarfainn, Éire agus an Phortaingéil a thit, chun deiridh . Ach an rud is iontaí don Eorpach go bhfuil an Meiriceánach in áit na cumhachta saolta gar do cumhachtaí Dé freisin.

Séamas Poncán said...

Fuarthas an réiteach anseo i Meiriceá, dar ndóigh. Níl cead ag an stát aon chreideamh a bhrú ar éinne. Mura mbeadh na fadhbanna seo ann feadh na staire, ní bheadh an saoirse seo againn sa lá atá inniu ann. Gott sei dank!