08 January 2012

Sliocht Míl Espáine muid uilig!

Is maith liom leabhair i nGaeilge a cheannach do mo mhic don Nollaig. Anois agus iad anonn sna déaga, is deacair sin a dhéanamh. Is beag leabhar atá ar fáil dóibh, mar sin is beag leabhar léite acu, mar sin níl siad cleachtaí ar Ghaeilge a léamh, mar sin ....
Pé scéal é  (agus le dua, tharla gur i Hodges Figgis a bhí mé ar mhaithe le dearbhán leabhair a chaitheamh) is iad rogha na bliana seo dhá leabhair le Tomás Mac Síomóin: Nasc na Fola, agus Na Patricios.
Dhá leabhair Staire atá i gceist anseo. Pléann "Nasc na Fola" le beirt de mhuintir Dálaigh a d'imigh chun na Spáinne agus ansin ar aghaidh go dtí an Domhain Nua. D'imir siad ról thábhachtach i stair Puerto Rico. Pléann Los Patricios le reisimint den ainm sin a throid an son Meicsiceo in aghaidh SAM.
Is cuimhin liom léirmheas le Alex Hijmans ar "Nasc na Fola" a léamh a bhí rud beag cáinteach toisc gur mheas sé go raibh sé ró theagascach, go raibh meon fríth impiriúil léirithe ró shoiléir ann. Tá cuid den fhírinne aige, is dócha - tá an dá leabahr sách teagascach. Ach n'fheadar an drochrud é sin? Sílim go bhfuil sé spéisiúil a leithéidí de leabhair a bheith ann a léiríonn meon soiléir, agus a léiríonn freisin go bhfuil nascanna stairiúla idir Éireann agus na tíortha Easpáinneacha; san sean domhan agus ar an Oileán Úr.
Thaitin an dá leabhar liom, tá siad lán eolas fiú más le meon soiléir a roinntear an eolas sin. Ach táimse, pé scéal é, amhrasach faoin téis gur féidir cur síos go neodrach ar an stair. Beidh dearcadh an scríbhneora ann, oscailte nó ceilte - mar sin, is fearr liom é bheith oscailte.
Gné spéisiúil de "Na Patricios" ná gur leabhar dhátheangach atá ann, Caistílis agus Gaeilge. Ní dhearna mé ach sracfhéachaint ar an leagan Spáinnise ach sílim gur maith ann é. Níl fhios agam an bhfuil sé i gceist an leabhar a dhíol le Spáinniseoirí chun cáil na Gaeilge a scaipeadh? Bheadh san suntasach.
Do léigh mo mhac atá 15 "Nasc na Fola" agus bhronn marc 6/10 air - cionn is gur cheap sé go raibh sé dírithe ar gasúir níos óige (agus b'fhéidir go bhfuil!). Mheas sé é a bheith feiliúnach do ranga 4/5/6 sa bhunscoil.

Karen Dietrich a rinne na léaráidí don dá leabhar - agus do roinnt leabhair eile le Tomás, feictear dom.
Tá na léaráidí cruinn, ach cineál simplí - chuir sé sin le tuairim mo mhic maidir leis an aois ghrúpa. Sílim go n-aontaím leis faoi sin.

Togra spéisiúil mar sin féin.


Nasc na Fola
Eachtraí na nDálach i bPórtó Ríce
Tomás Mac Síomóin
ISBN: 9781857918045
An Gúm 2011
82 lth

Na/Los Patricios
Gaeil i gCéin 1/ Irlandeses de Ultramar 1
Tomás Mac Símóin
Coiscéim 2010
80 lth.

7 comments:

ormondo said...

Tá Los Patricios léite agam. Leabhar suimiúil faoi chuid den stair nach raibh cur amach agam uirthi. Is é a dhéanann Tomás Mac Síomóin go héifeachtach ná an saol Gaelach a fhuascailt ó shíorfhráma tagartha an Bhéarla ina mbíonn sé timpeallaithe agus gafa.

Pas beag teagascach, ach b'fhéidir go n-aontóinn leat sa mhéid go mba chóir a bheith "amhrasach faoin téis gur féidir cur síos go neodrach ar an stair."

Seans go léiríonn an clampar baoth faoin tsraith nua ar TG4 fírinne do ráitis!

SeanO said...

Ar ndóigh, níor cheil Tomás a Chré pholaitiúil ná a shaoldearcadh ar éinne. Na chéad focail a chuala uaidh ná:

‘Dheara, a mhic, ní Sóisialach mé, ach Cumannach amach is amach.’

Tharla go rabhamar ar aon ag glacadh le duais ag Duaisbhronnadh an Oireachtais tá roinnt blianta ó shin anois ann. Ó shin i leith bímid i dteagmháil le chéile uair nó dhó sa bhliain. Óm thaithí féin ar an shaothair fhoilsithe, aithním dhá thréith láidre, mar atá an Marxachas agus an Aoir. I gcás na húrscéalta a bhfuil bunús staire leo, sé an Marxachas a bhrúnn chun tosaigh agus idir stair agus pholaitíocht idir lámha aige. Is fearr liom féin, agus bainim an-sásamh as an gcineál eile úrscéal: 'An Tionscadal', 'Ag Altóir an Diabhail' agus an ceann is déanaí, 'An bhFuil Stacey ag Iompar?'. Toisc gur chaith mé mórchuid dem shaol proifisiúnta mar thaighdeoir tionsclaíoch, áfach, d’aithin mé lear mór de na carachtair in 'An Tionscadal' agus mé sna tríthe gáire agus mé á léamh. Mé den tuairim go bhfuil déanamh sár-scannán san úrscéal céanna.

aonghus said...

Fíor dhuit.

Ach ní úrscéalta na leabhair seo.

An Cainteoir Dóchais said...

Ní haon dochar é, leabhar staire faoi anáil dearcaidh faoi leith, ach an dearcadh sin bheith follasach seachas faoi cheilt.

Dála an scéil, bronnann do chlann marcanna ar leabhair? Deas! :-)

aonghus said...

Is é sin an bealach is fusa a dtuairim a fháil ar rud!

SeanO said...

Meas tú nach úrscéalta iad? Ainneoin an taighde staire a rinne Tomás, bheinn den tuairim gur mó d’úrscéal ná de ‘stair stairiúil’ atá iontu. B’fhéidir gur fearr an cheist a chur air féin.

aonghus said...

Ceist curtha.