08 October 2009

Saoithíneacht agus Máistreacht

Dhá dhearcadh contrártha i leith riailacha is ea Saoithíneacht agus Máistreacht.

Saoithíneacht is ea riail a chuir i bhfeidhm de réir brí na litreach, go righin, gan cheist, i gcásanna ina n-oireann sé, agus i gcásanna nach n-oireann sé. Is trúain roinnt saoithíní. Níor thuig siad ariamh an riail atá a chuir i bhfeidhm acu go ró-chonsiasach agus lena laghad idirdhealú. Bíonn an rath ar roinnt saoithíní - thuig siad an riail ar dtúis (sular éirigh siad ina saoithíní), agus roghnaigh siad ceann a oireann go minic agus nach dteipeann air ach go hannamh.

Máistreacht is ea riail a chuir i bhfeidhm le saoráid nadúrtha, le breithúnas, ag tabhairt faoi ndeara na cásanna ina bhfeileann sé, agus gan ligean do focail an riail cuspóir an ghnímh ná deiseanna an stáid a fholú riamh.

Is féidir le idir lucht fadhbanna a leigheas agus oidí araon cabhair a fháil i moltaí agus ceisteanna ár liosta. Ach, ar dtús, ní mór iad a thuiscint, a gceart úsáid a fhoghlaim, agus a fhoghlaim trí bhithín modh na trialach agus éarráide, tríd teip agus bua, tríd taithí á gcur i bhfeidhm. Sa dara háit, ní ceart dá n-úsáid a bheith saoithíneach ariamh. Ní cheart duit aon cheist a chuir ná moladh a dhéanamh as éadan, ag leanacht nós righin ar bith. Bí ullamh do cheist ar bith nó moladh ar bith agus bain feidhm as d'acmhainn breithúnais. Tá ceist achrannach agus spreagúil idir lámha agat; ba cheart don chéim, a bhfuil tú ar tí triail a bhaint as, eascrú as tuiscint aireach aigne oscailte ar an fhadhb romhat. Is mian leat cabhrú le dalta - ba cheart do'd leid eascrú as tuiscint bháidhiúl dá dheacrachtaí.

Agus má tá claonadh chun na saoithíneachta ionat agus gá agat dá réir braith ar riail éigin, foghlaim an ceann seo

Bain feidhm i gcónaí as d'inchinn fhéin i dtosach.

(as Polya, How to Solve It. Saothar a fuair ard mholadh ó Edsger Wybe Dijkstra, rud a tharraing m'aird air. Tráchtas ar conas fadhbanna maitimaitice a réiteach go córasach. Tá acoimhre aon leathanaigh de mhodh ann - dó sin an tagairt thuas do "liosta")

6 comments:

Fearn said...

Tá scagadh maith déanta ar an ábhar seo sa leabhar Die Kunst des Liebens/ The Art of Loving ag E. Fromm.

http://de.wikipedia.org/wiki/Die_Kunst_des_Liebens

aonghus said...

An ábhar seo nó an cheist roimhe?

Fearn said...

Bhuel, baineann ( cuid de ) le mar a bhaineann tú Máistreacht amach, in ábhar ar bith, agus mar a athraíonn do dhearcadh ar an slí.

( Baineann an leabhar le Ealaín an Ghrá freisin: Molaim é )

aonghus said...

Chím anois.

Ní raibh deis agam ach stracfhéachaint a thabhairt ar an alt.

Fearn said...

Sin agat é!

Mise Áine said...

Meas tú an fiú cóip den 'liosta' a chur chuig Brian Lenihan, a Aonghuis...