Píosaí liom in áiteanna eile:

Posts mit dem Label ríomhaireacht werden angezeigt. Alle Posts anzeigen
Posts mit dem Label ríomhaireacht werden angezeigt. Alle Posts anzeigen

2026-06-04

Foinse oscailte agus flaitheas dhigiteach

D'iarr Tús Áite orm píosa cainte a dhéanamh faoi bogearraí foinse oscailte, i bhfianaise roinnt rialtas san Eoraip a bheith ag tréigean Microsoft agus Google i dtreo bogearraí agus ríomhairí atá faoina smacht féin. (Ciallaíonn néalríomhaireacht "ríomhaire duine éigin eile"). An scéal seo a spreag Cearbhall le dul i dteagmháil liom. Tá oifig ar leith i Schleswig Holstein (ceann de na Stáit i bPoblacht cónaidhme na Gearmáine) ag spreagadh agus ag maoiniú comhlachtaí poiblí chun obair le foinsí oscailte agus sás a dhéanamh dóibh féin agus do chomhlachtaí eile. 

Tá an chaint le clos anseo. Seo gluais ar sin, mar a déarfá. 

Dúirt mé go raibh iarrachtaí ar bun ag rialtais bogearraí foinse oscailte a úsáid agus a oiriúnú dóibh féin. Tá sainmhíniu ar bogearra foinse oscailte anseo:

Tá neart ar bun - office.eu mar shampla, a chuireann malairt rogha ar bun do Microsoft Office. Luaigh mise Libre Office atá in úsáid agam féin le blianta. Tá comhéadan Gaeilge ar fáil, a bhuí le Kevin Scannell agus an Ríomhacadamh. 

Mar atá don brabhsálaí Firefox, atá in úsáid agam le breis agus deich mbliana. 

Rinne Marion Gunn, beannacht Dé lena hanam, ceannródaíocht ar úsáid foinsí oscailte chun an Ghaeilge a chuir ar fáil ar ríomhairí. Bhí baint aici roimhe sin le Gaeilge a chur ar táirgí Apple - Clarisworks. Chuir Apple deireadh thar oíche leis an gcomhoibriú. Ní féidir leis sin tarlú i gcás foinsí oscailte. Is an pobal - nó baill díograiseacha de - a dhéanann an obair, agus is leo an táirge. Tá an t-ádh linn go bhfuil leithéidí Kevin Scannell ag saothrú ar ár son!

Tugann bogearraí foinse oscailte deis do dhaoine an bogearra á mhúnlú mar is toil leo féin. Níl síntiúis bhliantúil riachtanach, mar atá á éileamh ag Microsoft agus Google agus a leithéid. Go deimhin tá fáil saor in aisce ar na táirgí, ach is féidir íoc as tacaíocht má tá sin de dhíth. 

Tá córas oibriúcháin Linux ar fáil, togra a bhfuil Linus Torvalds, Fionlannach ón mionlach a labhraíonn Sualainnis, ina thionscnóir air. Tá Linux ina chnámh droma ag an idirlíon. Agus tá leaganacha ar fáil do ríomhaire phearsanta. Tá Ubuntu in úsáid agam féin le cúpla bliain. Arís, tá comhéadan Gaeilge ar fáil. 

Tá an iliomad táirge foinse oscailte ann. Go minic is féidir iad a chur ag obair ar sean ríomhaire, murab ionann agus táirgí Microsoft a éilíonn crua earraí nua gach cúpla bliain de bharr a gcraos cuimhne agus cumhacht ríomhaireachta. 

Cuirimis an ríomhlóid chun cinn! 
. 

2026-04-09

Ollríomhaire i mo phóca


Mura bhfuil mo chuimhne ag imirt bob orm, is ag clárú ríomhaire mar atá thuas a thosaigh mé amach. Ríomhaire 16 giotán le clog roinnt MHz. Braitheann an líon treoir in aghaidh an soicind ar féidir leis an ríomhaire próiseáil ar an gclog céanna. Treoir in aghaidh an bhuille, go hiondúil. Bhí cuimhne 640 KB ag an ríomhaire.

Ar an gléas atá seo á scríobh agam, fón póca (nach ndéanaim glaoch leis ach go hannamh) tá 6 GB cuimhne. Tá 9 ríomhaire: CPU: 2x 2.4 GHz ARM Cortex-A78. 6x 2.0 GHz ARM Cortex-A55 agus GPU (ríomhaire ar leith do grafaicí, optamaithe chuige sin) : ARM Mali-G68. Tharlódh go bhfuil níos mó CPU ná sin ann, sa mhéid is go bhfuil ceamara agus braiteoir GPS ann. 

Sin neart cumhacht próiseála. De bhrí gur ríomhairí ilfheidhmeach iad, tá an dúrud aip ar féidir leo tairbhe a bhaint as. Bainim féin feidhm as mar seinnteoir ceoil, chun éisteacht le ceol agus podchraoltaí. Mar cheamara, gan amhras. Chun siúlóidí a thaifead agus a phleanáil le hiiker.app. Tá leabharlann agam air - cnuasach Bíobla san áireamh. Mar bhrabhsálaí. Chun blagáil agus mionbhlagáil. Mar cheap nótaí. Mar fhéilire. Chun amharc ar fhíseáin - nó iad a theilgeadh ar an teilifís. Bainim feidhm as cluasáin Bluetooth. Agus tá tréan rudaí eile go bhféadfadh mé a dhéanamh. Agus chun taisteal a bhainistiú is íoc as! 

Sin neart feidhm as gléas ar féidir liom é a iompar thart, nach bhfuil oiread sin níos mó ná mo dhearna, agus é sin féin toisc go bhfuil scáileán inléite de dhíth. Agus cadhnra.

Is féidir é sin ar fad a bhaint amach toisc gur féidir bogearraí iomadúla a chur ag feidhmiú ar ríomhaire ilfheidhmeach. 

Bhí baint agam féin ar feadh seal le bogearraí don fón - seinnteoir MP3, ionchódú gutha don glaoch teileafóin, agus braiteoir GPS. Sin beagnach ceathrú céad ó shin anois.

Tá an athrú i gcumhacht agus cuimhne ó thosaigh mise amach ag obair le bogearraí sna 1990í éachtach. Ach tá crapadh toisí na crua earraí níos éachtaí fós.

Deirtear go bhfuil deireadh ag teacht leis an feabhas leanúnach a bhí ann agus a chuireann Dlí Moore síos air.

Tá srian leis an crapadh sin, dar ndóigh - méid na hadamh! Ach tharlódh go bhfuil fionnachtana eile le déanamh a chuirfidh leis forbairtí.

Bhí orainn fadó a bheith airdeallach chun go mbeadh an méid a bhí le déanamh ag an ríomhaire indéanta laistigh de teorainn ama agus cuimhne. Bhí optamú le déanamh. Dearadh airdeallach ar mhaithe le héifeachtúlach. 

Níl na teorann céanna ar ríomhchláraitheoirí anois, lasmuigh den réimse bogearraí neadaithe. (Agus tá a lorg sin ar roinnt feidhmchlár atá tite chun cuimhne, agus mall.)

Tharlódh áfach, má thagann moilliú ar chumas crua earraí, go mbeidh glaoch arís ar dearadh cúramach agus optamú. 




2024-04-26

Frachtal, athfhilleadh agus mistéir eile.


I dtús na nóchaidí, nuair a bhí mé ag tosú ar mo ghairm, bhí ríomhairí phearsanta ag tosú ag éirí cumhachtach. Ceann de na cur amú ama a bhí againn san oifig - seachas imirt tetris - ná clár a ríomh tacar mandelbrot. D'fhéadfaí é a mhéadú agus amharc ar an athfhilleadh agus na himill frachtal. Bhí comhghleacaí liom a raibh sé mar chaitheamh aimsire aige spraoi le bogearraí rianú gathanna - bhí an ríomhchlár in ann a ríomh an éifeacht a bheadh ag foinse solais in ionad ar leith ar chuma ruda, agus chruthaigh íomhá réalaíoch dá réir. Ar ndóigh, anois, tríocha bliain níos déanaí le forbairtí i gcrua- agus bogearraí tá fiú an ghuthán, ar a bhfuil seo á scríobh agam, in ann a leithéid a ríomh ag luas lasrach agus i bhfad níos mó mionsonraí ná mar a bhíodh ann fadó. 

Tá athfhilleadh i gceist i formhór na n-algartaim seo. Feidhm i ríomhchlár a ghlaonn ar an fheidhm céanna le hargóint eile go dtí go bhfuil an feidhm chomh simplí sin le ríomh nach bhfuil deacracht ar bith leis. Sampla simplí ná iolrán na slán uimhreacha a ríomh, i. 
 
5! = 5*4*3*2*1.
 
Nó go ginearálta N! ná gach slánuimhir idir 1 agus N méadaithe fá chéile.

Mar seo a bheadh an fheidhm i C:

long factorial(int n)  
{  
  if (n == 0)  
    return 1;  
  else  
    return(n * factorial(n-1));  
}  

Seachnaítear feidhm mar seo go hiondúil i mbogearraí neadaithe, toisc go bhfuil baol ann, má tá luach neamhghnách mar thús, nach dtiocfadh an feidhm chun críche in aon chor. 

Go deimhin, ceann de na scrúduithe caighdeánacha a rinneamar agus promhadh bogearraí ar bun againn ná an raibh aon athfhilleadh díreach nó indíreach ar bhun. Uaireanta d'aimsigh muid cás - ghlaoigh feidhm A ar fheidhm B, a ghlaoigh ar feidhm C a ghlaoigh ar feidhm A arís.

Bhí sé chomh neadaithe i m'inchinn gur drochsmaoineamh a bhí ann nár rith sé liom mar fhreagra ar cheist agallaimh - ach fuair mé an phost mar sin féin!

Maidir le frachtal, ceann de na cúiseanna - seachas raithneach a bheith flúirseach sa choill faoi láthair - a rith sé liom ná go bhfuilim ag plé roinnt leis an ríomhtheanga Tcl - tool control language. Baintear feidhm as go minic i gcórais tástála ríomhairí agus bogearraí. Ní maith liom mar theanga é. Tá sé fíor dheacair cód ann a léamh, tá comhréir an éagsúil é. Is minic gur gá ráiteas a léamh ón lár amach, agus is féidir ráitis a neadú ina chéile ar bhealach a chuireann cathú ar ríomhchláraitheoirí glice  a ngliceas a léiriú. Ach tá sé nach mór caighdeánach do chúraimí áirithe. Níl éalú uaidh.

Pé scéal é, fiche éigin bliain ó shin nuair a bhí mé ag déanamh iarracht é a fhoghlaim, bá an Frachtal raithní ceann de na cláracha a rinne mé beagán spraoi leo. Ní thuigim an clár in aon chor anois, ach tá athfhilleadh i gceist leis.

2024-04-25

Boladh cóid

               Jan Miense Molenaer
De vijf zintuigen: De reuk (na cúig céadfaí: an boladh) 


"is eol do chách go bhfuil sé dhá oiread níos deacra clár a dhífabhtú ná é a scríobh. Mar sin, má scríobhann tú chomh glic agus atá ar do chumas, conas a bheidh ar do chumas dífhabhtú a dhéanamh air?" 
                                   Dlí Kernighan, 1974.

Baineann cuid mhór de mo chuid oibre le cothabháil. Dífhabhtú. Rudaí a d'oibrigh tráth, atá briste anois, toisc go bhfuil cúinsí athraithe - i gcodanna eile den gcód, nó san timpeallacht ina bhfuil an cód ag feidhmiú. Fágann Dlí de Mórdha go bhfuil ríomhairí ag éirí níos gaiste - rud a chruthaíonn deiseanna nua do ghuaiseanna rásaíochta. Fabht is ea guais rásaíochta a tharlaíonn go hannamh. Tarlaíonn a leithéid i gcóras ina bhfuil níos mó ná snáithe amháin - rudaí á dhéanamh ag an am céanna, ach toradh rud amháin de dhíth mar ionchur don rud eile. Ní dhéanann ríomhaire amháin ach rud amháin san am, ach le comhroinnt ama bíonn an cuma air go ndéanann. Bíonn an clár ag athrú go gasta idir tascanna. Ach de bharr cúinsí seachtracha ní tharlaíonn sé sin san ord ceanann céanna i gcónaí. Mar sin, tá deis ann d'fhabht nuair a úsáideann A toradh B sula mbíonn B réidh á ríomh. Tá sé iontach doiligh a leithéid d'fhabht a aimsiú, toisc nach dtarlaíonn sé gach uair a ritheann an clár.

Ach tá dúshláin eile ag baint le dífhabhtú. Is fíor annamh a choinnítear taifead ar an gcúis gur roghnaíodh dearadh ar leith. Na cúinsí a d'fhág an cód amhlaidh. Is minic a bhí réiteach maith go leor, ach d'athraigh na cúinsí. Agus anois tá sé briste. 

Tarlaíonn sé sin go minic nuair atá cleas glic éigin i gceist. Bíonn cathú ar chineál áirithe ríomhchláraitheoir a éirim a thaispeáint le cleasaíocht ghlic. Tráth dá raibh, bhí a leithéid de dhíth toisc go raibh an ríomhaire mall nó an cuimhne teoranta. Is annamh a leithéid fíor anois. Ach tá cultúr an seifteálaí domhain i gcultúr an Ríomhchláraitheora. Agus baolach. 

Nuair nach bhfuil taifead ann, táthar ag brath ar chuimhne institiúideach - ar dhaoine. Ach nuair atá an corpas cóid ag dul siar b'fhéidir daichead bliain, ní féidir brath ar sin. Ar aon nós, i gcomhlacht beag san earnáil bogearraí tagann agus imíonn ríomhchláraitheoirí go minic. Scaití is duine ar chonradh gearrthréimhseach a rinne an obair. Agus go hiondúil is faoi bhrú ama agus acmhainní a rinneadh é. 

Aimsítear réiteach atá maith go leor, agus bogtar ar aghaidh. Blianta ina dhiaidh sin, briseann an réiteach. 

Bíonn ar an ríomhchláraitheoir cothabhála an fhadhb a aithint, an fabht a aimsiú, agus é a réiteach. Faoi bhrú ama agus acmhainní. Agus go hiondúil le heolas srianta. An aidhm ná an t-athrú is lú is féidir a dhéanamh chun an fhadhb a réiteach, ar eagla go gcruthófaí fadhb nua. 

Ní féidir a bheith riamh cinnte an bhfuil cúis maith le píosa cóid a bhfuil cuma aduain air. Mar sin is fearr gan drannadh leis mura bhfuil sé follasach gur fadhb atá ann. 

Fágann sin áfach go mbíonn rudaí sa chód go raibh cúis leo tráth, ach nach ann don gcúis níos mó. Agus go bhfuil síol fabht nua iontu. 

Go hidéalach bheadh an cód síoraí á fheabhsú agus á bheachtú. Á shimpliú. Éilíonn sin córas maith cuimsitheach promhadh. Ar an ndrochuair, cé gur féidir le scrúdú fabhtanna a nochtadh, ní sé indéanta cruthú le scrúdú nach bhfuil fabht ann. 

Mar sin, tagann taithí i gceist. Bíonn instinn ag seanfhondúirí - agus tar éis tríocha éigin bliain ag dul don ngairm, is dócha gur seanfhondúir mé. Cuirtear an instinn sin i gcomparáid le boladh uaireanta. Deirtear go mbíonn drochbholadh le cód áirithe. Tá cleachtais le feiceáil ann a bhfuil taithí ann gur trúig fabhtanna iad. 

Ar ndóigh, uaireanta bíonn tagairt sa chód ag admháil nach bhfuil réiteach sásúil aimsithe don fhadhb. Gur baineadh feidhm as seift. Is cabhair é sin don cothabhálaí - nuair atá an ionad sin san cód aimsithe. 

Lorgaireacht an tsoithigh naofa is ea lorgaireacht cód foirfe. Níl daoine foirfe. Mar sin, ní bheidh cód. 

Taithí, oiliúint agus disciplín atá de dhíth. Ach go hiondúil is gá géilleadh don "maith go leor", ceal ama. Agus fabhtanna a fhágáil do do chuid oidhrí sa chúram. Nó tú féin i gceann sé mhí, nuair atá an comhthéacs dearmadta agat agus nuair is gá an fhadhb agus a chastacht a thuiscint as an nua. 

Mar a dúirt Tony Hoare:
Tá dhá dóigh ann bogearra a dhearadh. 
Simplí, sa chaoi is go bhfuil sé follasach nach bhfuil fabht ann. 
Nó casta, sa chaoi is nach bhfuil fabht follasach ann. 

Simplíocht abú. 

Sin mo racht go n-uige seo. 




2024-04-14

Fahrmeister Stosch

Tar éis scaithimh ar an líne profa in aice an chuideachta, tháinig muid ar an dtuiscint nárbh leor an foinse cumhachta chun gach aonad a thiomáint, agus go háirithe ní fhéadfaí na coscáin athghiniúnacha a phromhaidh toisc nach raibh aon ualach eile ar an gcóras cumhachta chun an farasbarr fuinnimh a ghlacadh.

Toisc gur sraith iomlán nua traenacha a bhí i gceist, agus athruithe ar an bealach a mbeadh an tiománaí ag stiúradh an traein, ina measc scáileán agus ríomhaire stiúrtha ar leibhéal an traein, bhí an BVG ag iarraidh go mbeadh tiománaí sinsearach dá gcuid bainteach leis an gcoimisiniú.

Ní cuimhin liom an raibh Fahrmeister Stosch linn ón tús, ach cinnte bhí sé linn ón am gur thosaíomar ag obair ar línte an BVG. Dúirt Google liom, agus mé ag déanamh athnuachan ar mo chuimhne, go raibh sé sna tríochaidí an uair úd. Is cuimhin liomsa fear péacach, croiméal agus gruaig deabhearrtha. Seaicéad éide ar ghorm na spéire. Ach gnaíúil. Ní fada go raibh muid ag tabhairt Jens air, seachas Fahrmeister Stosch.

Pé scéal é, bhogamar go Friedrichsfelde. Beirlín Thoir. An U5. Ní raibh cuma chomh snasta ar an Betriebswerkstatt seo. Bhí easpa an DDR tar éis a lorg a fhágáil air. Ach bhí cúiseanna polaitiúla ann gur ann i dtosach a seoladh an traein nua. Rinneamar roinnt oibre ann ach ní fada go raibh an fhadhb chéanna le sonrú - ní raibh an líonra cumhachta sách maith.

Beartaíodh an traein a bhogadh go Britz-Süd. Ach ar línte an U-Bahn, istoíche chun gan cuir as don gnáth trácht. Bhí fadhb áirithe le trealamh an traein. Bhí lasc cosanta ann a mhúch an chumhacht dá mbeadh an sruth ró ard, nó an athrú ar an sruth ró thobann. Ach bhí an lasc sin ró íogair agus d'osclaíodh sé i gnáth úsáid. Bhí gá súil a choinneáil air. Mar sin, bhí ormsa taisteal leis an traein thar oíche. Le dearbhú don tiománaí go raibh sé ceart go leor an lasc a dhúnadh arís. Bhí mise i lár na traenach, ag caint thar raidió leis an tiománaí agus muid ag bogadh tríd na tolláin.

Bhí daoine eile ón BVG ar bord, agus duine acu ag scannánú. Bhain sé an méid a bhí á rá agam den fhuaimrian. Seachas abairt amháin. Le teann grinn dúirt mé "Sie verlassen jetzt den demokratischen Sektor" (Tá an rannán daonlathach á fhágáil agat) agus muid ag trasnú ó Bheirlín Thoir siar. Fógra a bhíodh le léamh sna caogaidí roimh tógáil an bhalla.


Ba mhór an chuidiú a thug Jens dúinn lena chomhairle agus muid ag mionchoigeartú rialú na n-innill. Thuig sé go paiteanta an dóigh a mbeadh an traein in úsáid. Dóigh a bhí bunoscionn cuid mhaith leis an áireamh a bhí déanta ag na pleanálaithe. Shamhlaigh siadsan luasghéarú seasta go 80 km/h, tréimhse gairid rollála agus ansin coscánú ar neart iomlán go stopadh. Níor chuir siad san áireamh go mbeadh an luasghéarú agus an moilliú le tógáil go séimh. Sa mhullach ar sin, bhí an córas ceaptha meáchain na bpaisinéirí a chur san áireamh agus coscánú a dhéanamh. Go teoiriciúil, bhí an fhaid i méadar a thóg sé coscánú ó 80 km/h go lánstad ceaptha a bheith mar an gcéanna, beag beann ar líon na bpaisinéir. Ach ó tharla gurbh tollán folamh an traein, agus áireamh teoiriciúil ann go mbeadh - sa chás is measa - ceathrar le meáchan 75kg an duine ag seasamh ar gach méadar cearnach a bhí ar fáil, bhí difríocht 30% idir meáchan folamh agus lán an traein. Bhí roinnt botúin agus athraithe déanta ag lucht pleanála agus an ríomh á dhéanamh ar an fhaid céanna. Rud a d'fhág nach raibh an leictreonaic cumhachta leagtha amach i gceart ó thaobh fáil réidh leis an dteas. Is amhlaidh go ndearnadh dearmad i dtosach ar mheáchan an insliú leictreach ar cháblaí agus araile. B'shin 10% den meáchan iomlán. Agus ansin athraíodh leagan amach na suíocháin, sa dóigh is go raibh i bhfad níos mó spás chun seasamh agus féidearthacht dá réir do i bhfad níos mó paisinéirí. Agus is leis an meáchan teoiriciúil iomlán a bhí an faid coscáinithe le baint amach. Sa mhullach ar sin, bhí sé de nós ag na tiománaithe - go deimhin ba riachtanas é sna tolláin de bharr cuartha agus eile, luasghéarú céim ar chéim agus moilliú mar an gcéanna. Rud a d'fhág an trealamh faoi sruth níos lú, ach ar feadh níos faide - agus éifeacht aige sin ar theas an trealaimh. Bhí an dearthóir buartha, agus bhí caint ar rialú ar leith bunaithe ar theocht an trealaimh. Lochtanna i ndearadh na crua earraí le réiteach tríd an bogearra a dhéanamh níos casta.... 

Leanamar orainn leis an obair, ag mionchoigeartú. Bhí dúshlán ar leith ag baint le coscánú athghiniúnach ag leibhéal íseal nuair a bhí an luas ard, ach nuair nach raibh an líonra in ann glacadh leis an bhfuinneamh toisc go raibh voltais an líonra ag an dtairseach uasta cheana. Bhí ar an gcóras fáil réidh leis an cumhacht i bhfriotóir - é a iompú ina theas. Tá sonraí na gcothromóidí dearmadta le fada agam, ach go bunúsach an fhadhb a bhí ann ná an voltais ar dhá thaobh an ionduchtóra a bhí sa ciorcad a choinneáil ar aon dul. Mura mbeadh sin amhlaidh mhéadódh an sruth agus d'fhéadfadh rudaí dul as smacht. Ach má bhí an sruth íseal, bheadh an voltais trasna an friotóir íseal. Bhraith voltais an innill ar an luas agus an flosc maighnéadach, a raibh gaol níos casta aige leis an sruth. Bhí orainn rialú cúramach a dhéanamh, agus go bunúsach bhí leibhéil áirithe íseal coscánú a bhí dodhéanta. 

San gnáth oibriú, níorbh fadhb a bhí ansin. Ach bhí córas luasrialaithe ann freisin - agus éilíonn a leithéid coscánú agus luasghéarú seasta ar leibhéal íseal. 

Chaitheamar neart dua le réiteach sásúil a aimsiú, cé nach raibh sé iomlán foirfe. Gan amhras tá a leithéid de mhodh na trialach agus na hearráide fadálach. Chaitheamar laethanta fada air. Ba mhór an chabhair foighne agus gealgháire Jens! 

Bhí réiteach eile déanta againn a bhí sé, agus na teicneoirí eile iontach sásta leis. Nuair a bhí an traein ag teacht chun stad bhíomar in ann an moilliú a laghdú go séimh san dóigh is nach raibh sracadh ar bith ann. Séimh. 

Ar an ndrochuair, ní raibh muid in ann cloí leis sin. Is amhlaidh go raibh córas taca coscáin ann a d'oibrigh le haer comhbhrúite. Bhrúigh an t-aer gabhlóg ar diosca miotail timpeall ar an acastóir. Ach chun go mbeadh an córas éifeachtach, bhí gá snas a choimeád ar an ndiosca. Ba den riachtanas é mar sin an coscán aeir a úsáid go rialta. An socrú a bhí ann ná go stopadh an coscán leictreach ag luas íseal, agus gurb é an córas aeir a thabharfadh an traein go lánstad. Le sracadh! 

Go minic, ní féidir an réiteach is fearr a chur i bhfeidhm! 






2024-02-09

Béarla na Saor(chláir)

Gnó ríomhchláraitheora ná fadhb a thuiscint, algartaim chun é a réiteach a dhearadh, é sin a chuir in oideas le céimeanna a dhóthain chun gur féidir le ríomhaire é a ríomh. Scríobhann ríomhchláraitheoir an t-oideas sin i gceann éigin de na hiliomad teanga ríomhaireachta. De réir an suímh Ciclipéid stairiúil ar líne teangacha ríomhchláraithe  tá rogha idir 8,945 ar fáil... 

Tugann rogha teanga ar leith deis don ríomhchláraitheoir díriú ar gnéithe ar leith den fhadhb agus neamhaird nó talamh slán a dhéanamh de ghnéithe eile. Cuireann teanga iachall air ríomhchláraitheoir áfach aird a thabhairt ar nithe áirithe, sin nó íoc go daor as. 

Ní mór dúinn gan dearmad a dhéanamh nach é ár gcúram [mar eolaithe ríomhaireachta] cláracha a dhéanamh, is é ár gcúram aicmí ríomhanna a dhearadh a léireoidh an iompar atá de dhíth. 
Edsger Dijkstra 
The Humble Programmer (1972)

Tá teangacha ar leibhéil éagsúla teibithe. Pléann teanga dhíolaima go díreach le oibriú an ríomhaire agus ní mór eolas cruinn ar an gcrua earra chun é a léamh nó a scríobh. Is deacair éirim an chlár ina iomláine a fheiceáil sa chód. Bíonn sé breac le sonraí a bhaineann leis an gcrua earra, codanna an ríomhaire agus araile. 

Ní bhíonn an mioneolas sin de dhíth do mórchuid na cláracha, agus tugann sé sin deis don ríomhchláraitheoir díriú ar an bhfadhb i dteanga ar a dtugtar ardleibhéal. Agus ansin bíonn teangacha atá deartha chun plé le réimse ar leath, nach bhfuil ginearálta. Tá teangacha ann a déantar cód meaisín astu tríd tiomsaitheoir. Agus teangacha a déantar "ateangaireacht" orthu - ag an am a ritear an chlár a gintear na horduithe don ríomhaire ag bogearra eile. 
I gcás Java, agus roinnt teangacha eile, déantar beartchód san tiomsú - orduithe do ríomhaire idéalach, i ndáiríre clár eile a ritheann ar an ríomhaire. An sprioc atá ann ná na difríochtaí idir crua earraí éagsúla a cheilt ar an ríomhchláraitheoir. Agus uaireanta bíonn gnéithe éagsúla i gceist, nó rudaí idir eatarthu. 

Toisc go mbíonn mé féin ag plé le bogearraí neadaithe, is iondúil na laethanta seo - agus le tríocha bliain - gur le C atá mé ag plé.

Nuair a bhí mé i mo dhéagóir rinne mé roinnt foghlaim ar Basic. Ranganna iar scoile ag obair le Commodore 64. Ansin bhí zx Spectrum agam féin. 48 cilibheart cuimhne ann. Gan stóras ar bith. Tá ocht gigibheart cuimhne ag an bhfón ar a bhfuil seo á scríobh. Agus 128 GB stóras...
Teanga foghlama is ea BASIC - an Beginner's all purpose symbolic instruction code. (cód ilfheidhmeach orduithe do thosaitheoirí).

Nuair a bhí mé san ollscoil, san teanga FORTRAN a bhí mé ag obair. Formula Translator - léirmhínitheoir foirmlí. Tá tábhacht leis fós i réimse na n-eolaíochtaí nádúrtha, chun ionsamhail a scríobh agus a stiúradh.

Nuair a thosaigh mé ag obair leis na ríomhairí go gairmiúil is le PL/M a bhí mé ag plé. 

Ach, seachas roinnt léirmheastóireachta ar cód Ada, agus tréimhse ag obair le feidhmchlár a scríobhadh i Java, is le C atáim ag obair. Nó teanga dhíolama. 

Níl C i bhfad ón teanga ríomhaireachta. Níl mórán teibíocht i gceist leis, caithfidh an ríomhchláraitheoir a bheith airdeallach ar go leor rudaí. 

Is iondúil áfach go bhfuil tiomsaitheoir do C ar fáil do gach uile próiseasalaí. 

Is as C atá formhór na bogearraí atá mar chnámh droma an idirlíon scríofa, agus córais oibriúcháin fearacht Windows nó Android. 

Cén fáth gur C a tugtar air?
Ní hansa. Tháinig sé in áit teanga darbh ainm B.

Sna 1970í a dhear Dennis Ritchie é.

I 1994 a d'fhreastail mise ar bhunchúrsa i München na Gearmáine, in éineacht le mo leathbhádóir Berndt. Táim cinnte faoin mbliain toisc go raibh orm mo mhí na meala a chiorrú go seachtain chun freastal air. Bhí an comhlacht sásta áfach an bhreis costas aíochta a sheasamh chun go bhféadfadh mo shonuachar fanacht liom. Fad is a bhí mise agus Berndt ag éisteacht le firín mí-éifeachtach ag bladar ar C bhí sise ag turasóireacht i München agus Salzburg.

Ní dóigh liom go raibh oiread tairbhe sa chúrsa. Trí déanamh is mó a fhoghlaimíonn mé cibé. Cheannaigh mé an leabhar  údarásach thuas i Kiepert nuair a d'fhill mé ar Bheirlín. Agus ó shin is iomaí aiste léite agam. Agus na céadta míle líne cóid léite agus neart scríofa.

Tá dornán teanga scriopt úsáidte agam freisin. Ach sin mír eile. 


2024-02-07

Schaltwerksantrieb


Sula raibh fáil ar tíreastóir agus leathsheoltóirí eile, is lascanna meicniúla a bhí in úsáid. Sna sean U-bahn, bhíodh a leithéid in úsáid agus banc friotóirí chun an sruth in inneall DC a stiúradh. Bhí an rialú teoranta, agus nuair a lasadh nó a múchadh lasc thabharfaí sonc don traen, agus bheadh athrú tobann san sruth agus voltais.

Ar mhaithe le solúbthacht, ba mhian leis an BVG a bheith in ann na haonaid nua den sraith F a mheascadh leis na sean chinn ina raibh Schaltwerksantrieb - bunaithe ar lascanna.

Chun go mbeadh an luasghéarú agus an moilliú cosúil leis na sean traenacha b'éigean modh ar leith rialaithe a chur i gcrích sa bhogearra. Tríd na lascanna agus uimhreacha ar an gcomhéadan, d'fhéadfadh na teicneoirí an modh sin a chuir i bhfeidhm.
Rinne sé aithris, sa mhéid ab fhéidir, ar an luasghéarú agus moilliú le cnaganna a rinne na seantraenacha. 

Chaith, de réir mo chuimhne, Hans-Joachim go háirithe, roinnt seachtainí ag mionchoigeartú an algartaim agus na paraiméadar.

Ní cuimhin liom ainm ionadaí an BVG a tháinig le féachaint an raibh rudaí sásúil. Ach is cuimhin liom go raibh fadhb ól aige, an créatúr. Bhíodh boladh láidir biotáille uaidh, agus fuarallais, fiú ar maidin. Caolseans go mbeadh sé fós fostaithe i gcomhlacht príobháideach. Ach i gcomhlacht Stáit... 

Ar aon nós, léirigh muid an modh ar an traic promhaidh. Dúirt sé go raibh sé sásta leis an aithris ar an luasghéarú, ach cén fáth nach raibh spící le feiceáil sa sruth? Má bhí aithris le déanamh....

Mar a tharlaíonn sé, b'obair amú an t-iomlán. Bíonn na traenacha nasctha le Scharfenbergkupplung - cuplán Scharfenberg. Tá léaráid le feiceáil thuas.

An rud a tharla, nuair a bhí aonaid den sraith F agus D le chéile ná go mbíodh oiread na fríde difear san am idir lasc a dhúnadh ar an D agus an aithris ar an F. Bheadh aonaid oiread na fríde níos moille nó níos gaiste. Agus trí aonaid i gceist. De bharr an solúbthacht sa chuplán Scharfenberg, bhí na difríochtaí seo ina spreagadh do luascadh a d'fhéadfadh é féin a bhuanú. Bheadh an traein ag crapadh agus ag searradh, mar a bheadh speig neanta. Trom ar ghoile na bpaisinéir!