12 August 2013

Fotha file foghlaim; Fotha staire filíocht?

Leabhar eile a thionlaic mé san díseart ab ea Ó Chéitinn go Raiftearaí: le Vincent Morley. "Mar a Cumadh Stair na hÉireann" an fotheideal atá ar an leabhar; agus is achoimre chruinn ar an t-ábhar atá ansin.
Ní staraí mé féin, agus go deimhin is annamh mé ag léamh saothair staire; is litríocht a tharraing m'aird ar an leabhar seo.
Rianaínn Vincent tuiscint an phobail ar stair na hÉireann ag baint feidhm as cúig chinn de dhánta mar thacaíocht don scéal atá le reic aige ar an claochlú a tháinig ar thuiscint an phobail ar stair na hÉireann.
Tá an dánta féin san leabhar maraon le nótaí cuimsitheacha mínithe ar na tagairtí iontu; rud atá thar a bheith luachmhar do dhaoi fearacht mise nach bhfuil chomh sáite céanna i seanchas ár sinsear gan trácht ar miotais na Gréige, na Róimhe agus na hEabhraigh.
Tugann sé léargas chruinn ar scaipeadh na ndánta i dtaifid na lámhscríbhinní agus bunaithe ar sin dá scaipeadh i measc an phobail. Míníonn sé an dearcadh ar an stair a bhí ag an bpobal i dtéarmaí an pholaitíocht a bhí ann lena linn;  agus is cás sothuigthe - agus láidir, dar liom - atá aige.  
Bhí spéis agam ach go háirithe san dán Tuireamh na hÉireann - dán atá geal le bheith ina achoimre ar Foras Feasa Céitinn; bhí cloiste agam faoi, ach ní raibh mé in ann teacht air áit ar bith.
Is leabhar acadúil atá ann, is dócha, ach diomaite de chorr sliocht a bhraith mé bheith tur, bhain mé pléisiúr as an léamh; agus is iontach na rud é na dánta a bheith i bhfochair a chéile, agus na noda ann don té nach bhfuil eolach ar gach corr is casadh a chuir stair na hÉireann di. 

Ó Chéitinn go Raiftearaí
Vincent Morley
Coiscéim 2011

5 comments:

Vincent Morley said...

Fotha feasa foinsí fíre!
GRMA as an moladh - tá pionta agat orm.

aonghus said...

Níl a bhuíochas ort

gasuirlegaeilge said...

Beidh orm é a léamh.

Lúcás Ó Callanáin said...

Ar aon fhocal leat a bheinnse. Acadúil ach taitneamhach chomh maith céanna. Ba mhór an áis an leabhar seo 's mise ag gabháil de thráchtas MA i mbliana. Tréaslaím a shaothar fiúntach leis an údar.

ormondo said...

Chuala mé léacht ar an raidió ar an ábhar céanna a thug Breandán Ó Doibhlín ar chuir mé an-spéis ann. Tá an leabhar thuas ar mo liosta.