17 May 2009

Trí dorcha Hérenn: úam Chnogba, úam Slángae, dercc Ferna.


Béal na hUaimhe
An "Buabhall"

Agus do bhlais mé dorchadas Dearc Fhearna inné.

Uaimh scáfar atá luaite i dTréanna na hÉirinn, as ar thóg mé an teideal don mhír seo, agus in Annalacha na gCeithre Maistrí

M928.9

Gofraith, ua h-Iomhair, co n-Gallaibh Atha Cliath, do thoghail & do orgain Derce Fearna, airm in ro marbhadh míle do dhaoinibh an bhliadhain-si, amhail as-berar isin rann,

1. Naoi c-céd bliadhain gan doghra,
a h-ocht fichet non-dearbha,
o do-luidh Criost dár c-cobhair
co toghail Derce Ferna.




("Tráithníní" ag crochadh ón díon, agus cnapanna san áit a dtiteann an t-uisce ón díon ar an dtalamh)

Bhí treoraí spéisiúil, bríomhar, greannmhar againn - fear as dúiche Eabhrac a raibh cló ceann de laochra Gofraidh air! Bhí rud beag imní orm agus é ag beartú a thóirse mar a bheadh tua catha ann! Is furaist a thuiscint ón áit diamhair seo gur chreid ár sinsir go raibh cónaí ann ar arrachtaigh ann - Luchtighearna, ollchat mhór, mar shampla. Agus aimsíodh fianaise don ár a d'imir Gall Godfraidh ar muintir na háite a théith ann ar mhaith ele dídean. Cnámha mná agus paistí óga. Ní raibh marc foiréigin orthu - creidtear gur plúchadh iad de bharr tine a las na Uiginigh chun iad a thiomáint amach as an bpluais.

Tá na cruthanna a d'fhág an t-uisce agus an aolchloch sa chloch suntasach. Iad glé bán san áit a mbíonn sruth fairsing uisce, agus liath nó donn áit nach mbíonn an t-uisce chomh flúirseach.

Is fiú turas é.

No comments: