A Ghobnait Ársa ....

Áiteanna darb ainm Chill Ghobnait ó logainm; agus turas Ghobnait, measaim!

A Ghobnait ársa, is tú ár bpátrún,

Go ndúirt guth Dé leat is tú id’ chailín óg,

Bheith ag siúl na dtriúchta go bhfeicfeá i ngrúpa

Ar mhóinteán úr-ghlas, naoi bhfianna bán.

Ar do thoisc ó Árainn gur shroisis Dún Chaoin,

D’fhan seal san áit sin is beannaigh cách,

Is thug Dia solás duit ar do shlí go Múscraí

A Ghobnait naofa, múin toil Dé dhúinn.

 A Ghobnait Ársa

Foinse - https://muscrai.wordpress.com/ - Tá Cór Chúil Aodha le clos ansin á chanadh.

San ré réamh Coivide bheinn ag tabhairt aghaidh ar Bhaile Bhúirne an t-am seo den bhliain, chun freastal ar ionspioráid na bliana - Imbolc. Tá súil agam go mbeidh arís! Beagnach gach bliain de na blianta sin, thug mé cuairt ar Reilig Ghobnatan; agus faoi dhó ar a laghad bhí duine áitúil ann chun cuid de na scéalta a roinnt linn; Peadar Ó Riada uair amháin, agus fear eile (nach bhfuil a ainm ag teacht chugam) bliain eile. Bíonn Lá Gobnatan, an 11ú Feabhra, gar don lá ar a mbíonn Imbolc ar siúl, agus bhí deis agam faoi dhó a dealbh a thomhas!

Gobnait Shéamuis Murphy Baile Bhúirne

Tobar Ghobnatan Baile Bhúirne

De réir an tseanchais, thug fís treoir do Ghobnait taisteal deiseal tríd Cúige Mumhan ag lorg an áit go bhfeicfeadh sí naoi fhia bhán, agus socrú ansin. Más buan mo chuimhne, trí chinn a chonaic sí i nDún Chaoin, áit a bhfuil tobar agus cill dá cuid - chonaic mé sin le linn siúlóide a d'eagraigh Scoil Cheoil an Earraigh áit ar chuala mé breisin seanchais ó Sean Mac an tSíthigh! Chuaigh sí ar aghaidh ansin go háit i bPort Lairge áit a bhfaca sí sé fia - ach shocraigh sí i mBaile Bhúirne áit a bhfaca sí an naoi fia le chéile. Tá áiteanna eile luaite léi ar ndóigh, mar is léir ó na Cealla atá ainmnithe ina diaidh ar an léarscáil thuas.

Tobar Ghobnait, Dún Chaoin le Cliodhna Cussen an dealbh Féach an próca meala mar ofráil!	Cill Ghobnait agus a Cros Dún Chaoin
Dealbh de Ghobnait i sáipeál Dhún Chaoin

Ceann de na scéalta a bhí ag Seán ná gur thóg an sagart paróiste an cros go dtí an Bhuailtín - bhí sé amhrasach faoin achrann agus an ragairne le linn an phátrúin. Ach gur fhill an chloch as a stuaim féin!

Tabhairt faoi ndeara gur [Tobar] Ghobnatan an ghinideach i Múscraí agus Ghobnait i nDún Chaoin!

Go mbeannaí Dia dhuit a Ghobnait Naofa

Go mbeannaí Muire dhuit is beannaím féin duit

 Is chugat-sa a thána a’gearán mo scéil leat

 ‘S a d’iarraidh mo leighis ar son Dé ort.

Is iomaí scéal faoi Ghobnait ag teacht i gcabhair ar an bpobal; é luaite le háirithe le beacha. Tá cosúlacht i cuid de na scéalta leis na scéalta faoi Bhrighid, agus ní dóigh liom gur comhtharlú é gur ar Lá le Bríde de réir féilire Iúil Caesar atá Feile Ghobnait.

 

Scaradh na gCompánach

Cé gur siar i Mí na Nollaig a chuaigh Reiner Rolff ar shlí na fírinne, is le cúpla seachtain anuas a bhí seirbhís cuimhneacháin dó ag an teach a thóg sé sa Ghleann Mór. (Dóibh siúd a bhfuil Gearmáinis acu, tá breis eolais faoi anseo, lch 10ff). Bhí Reiner ar feadh a shaol ina bhall gníomhach den aos ar a dtugtar sa Ghearmáin Bündischen, dreama d'eascair as gluaiseacht na hóige sa Ghearmáin idir an dá chogadh; dream a raibh gaol éigin acu le gasógaíocht Bhaden Powell ach a raibh agus a bhfuil a gcuid traidisiún láidre féin acu ag dul siar go dtí na meánaoiseanna, dream siúlach machnamhach.
Saoi ag go leor ab ea Reiner, a rinne cuir síos ar an meon mar seo:

„ein Netzwerk zwischenmenschlicher Beziehungen; menschenbildnerisch wirksam; ganzheitlich im Denken, Fühlen und Wollen; gegründet auf verbindlichen, kleinen Gruppen, bezeichnet durch Dezentralisierung; offen für Sinn-Fragen und Wesens-Erkenntnis; bereit zur Entfaltung aller Sinne des Menschen; verpflichtet eher dem Sein als dem Haben; ein Weg, ein Prozeß eher als eine Organisation; zukunftsweisend in einer gestrigen Gesellschaft; die Bewegung eines Anfangs; Teil eines weltweiten Paradigmata-Wechsels . . ."

Mogalra gaoil idir dhaoine; éifeacht oiliúna ar dhaoine aige; uilíoch i smaoineamh, mothú agus mian; bunaithe ar ghrúpa beaga dlúithe, comhartha sóirt air an dílárú; oscailte do cheisteanna céille agus aithint éirime; réidh chun gach céadfa an duine a fhorbairt; dílis don bheith seachas don seilbh; Bealach, modh seachas eagraíocht; ag léiriú treo chun tosaigh i sochaí gafa san inné; gluaisteacht an túis; cuid de athrú paraidíme domhanda.

Idéalaí ab ea Reiner a mhair a idéil; a thóg teach as fothrach lena lámha féin agus a d'fháisc talamh as fásach. Bhí sé gníomhach i measc pobail éagsúla Corca Dhuibhne, an cleas ealaíonta thar baile isteach ach freisin muintir na háite; mór chara leis ab ea Micheál Ó Dubhshláine beannacht Dé lena anam, agus is tríd a chuir mise aithne air.

An siolla Om ag doras Jurte na scéalaíochta	Múrphictúir Bob Ó Cathail
Bhí go leor as na haicmí seo ar fad bailithe ag an teach sa Ghleann Mór, áit a raibh luaithreach a bhean Ingrid curtha agus áit atá a luaithreach féin curtha anois lena hais. Mar a bheifí ag súil leis bhí nósanna na Gearmáine sa dtreis, nósanna na Bündischen. Sheas a raibh i láthair, canadh amhráin, bhí deis ag an té arbh mian leis cúpla focal a rá, cuireadh an próca luaithrigh, canadh amhrán eile. Bhí proinn - cácaí, caife agus Chai - cumasc de tae, torthaí tirime agus fíon - ar fáil sa Jurte. Bothán adhmaid seo a thóg cairde le Reiner blianta siar ag aithris ar phubaill na Bündischen, ar aithris é féin ar áitreabh soghluaiste pobail na Steip. Bhí deatach an tine ró láidir don gcuid is mó againn ámh, agus pé scéal é bhí an ghrian ag taitneamh. Bhí comhráití spéisiúla ann idir na dreamanna éagsúla, trí theanga sníofa tríthe.
Jurte na scéalaíochta	Uaigh Reiner agus Ingrid
Radharc ón teach sa Ghleann Mór	Diaidh ar ndiaidh scaip an slua go dtí nach raibh fágtha ach a mhac Heiko, dornán de na Bündischen (rinneadh píosa grinn as ar ball, duine ag fiafraí an anseo a bhí na "Bündischen Senioren", i. na seanóirí). Tharraing duine acu giotár chuige féin agus cromadh ar amhráin fánaíochta na gluaiseachta a chanadh. Níl guth agam féin, ach b'shin rud a thaitin riamh liom cé go raibh mé i gcónaí i mo thost; slua chanadh amhráin spreagúla na saoirse, na fánaíochta, na comrádaíochta. Meabhraigh arís laetha m'aosánachta i measc na ngasóg i mBeirlín. Is é an chineál airneáin a thaitneoidh go mór le Reiner freisin, muid ag suí sa ghrian lasmuigh dá thigín, ag amharc siar i dtreo na mBlascaod agus Tiaracht, ag ceiliúradh saoil le ceoil. Feartlaoi a dhiongbhála - comrádaíocht idir dhaoine nach raibh an oiread sin aithne acu ar a chéile roimhe, grúpa nach raibh le chéile go díreach mar sin riamh, ach a thug Reiner le chéile i meon, mar a rinne a liachtaí uaireanta roimhe.

Ag meabhrú dom ar phictiúr Bob Ó Cathail a bhí mar adhaint comhrá cois teallaigh go minic aige, agus ag amharc siar amach sa bhóchna rithe sé liom go raibh aistear eile tosaithe aige; aistear ar shlí an Fírinne, chuig Tí Donn, seans.

Suaimhneas síoraí go raibh aige.