Eachtraí Aonghusa agus Freddie i Tír Óighe, Páras (cuid I)

D'fhágamar Fionn inár ndiaidh ina árasán agus ar aghaidh linn go dtí Stáisiún traenach San Pancras ar an tiúb. Bhí an stáisiúin idirnáisiúnta gnóthach go maith, ach bhíomar luath go leor agus an scuaine ag bogadh, sa dóigh is nach raibh strus ar bith orainn. Tríd na geataí leictreonacha, tríd scrúdú slándála, timpeall ar na Breatnaigh a raibh stampa sa phas de dhíth orthu agus tríd na geataí pas leictreonacha. Nóiméad amháin imní nuair a bhog an t-inneall mo mhála droma go dtí an beilt do scrúdú breise ach nach raibh éinne thart lena scrúdú. Faoi dheireadh tháinig fear agus chuir ar ais an an ngnáth bheilt é!

Fanacht gairid ansin ar chead bordála, agus ar aghaidh linn go dtí an traein. Suíochán agus carráiste ainmnithe roimh ré, gan stró ar bith ag baint leis sin. Málaí móra san ionad cuí, suí síos, míogarnach. Níor thug mé tolláin an chanáil faoi ndeara fiú thar na tolláin eile timpeall Londain agus sula raibh fhios agam é bhíomar ag trasnú machairí Tuaisceart na Fraince. Gare du Nord bainte amach faoi am lóin.

Bhí sé pas beag luath seiceáil isteach san óstán, mar sin lorgaíomar lón. Bhí cathú orainn triail a bhaint as áit darbh ainm Der echte Berliner ach is fast food i gciall Gearmáinise an fhocail, i. Beagnach, a bhí ann. 

Isteach linn Tí an Eachtraí (Au Baroudeur). Bhí fear an dorais leithscéalach ag tabhairt biachlár Béarla le naprún an bhúistéara air dúinn nuair a dúirt mé gurbh as Éirinn sinn!

Croque monsieur agus frites ag Freddie. Anraith oinniúin agamsa - an cineál sin a mbíonn píosa aráin sa mhullach air báite i gcáise leáite. Agus uibheagán beacáin. Bhí Freddie tar éis caife gourmand a thabhairt faoi ndeara ar an mbiachlár, i. Caife beag agus milseoga beaga leis. Roinneamar sin.

Ar an métro ansin go dtí an t-óstán. Bhí sé ag clagarnach báistí nuair a tháinig muid as an métro ! Ach tá an t-óstán lámh leis an Métro. Beag bídeach ach ciúin agus glan. Málaí fágtha. Fearthainn fós ann. Ní raibh pleananna againn, agus bhí formhór na hiarsmalainn dúnta cibé ó tharla gur Luain agus lá Fhéile - Lá Bealtaine - a bhí ann.

Chonaic Freddie go raibh Gairdíní Luxemburg gar dúinn agus shocraigh muid dul ann ainneoin na báistí.

Thugamar faoi ndeara go raibh seó puipéid ar tí tosú san amharclann bheag. Isteach linn, mar sin. Leagan bhríomhar ceolmhar greannmhar de scéal Cochaillín dearg a cuireadh romhainn. Bhí binsí áirithe gar don stáitse nach raibh cead ach ag leanaí beaga suí iontu agus ba mhór an spóirt an dóigh a raibh siad ag glacadh páirt san taibhiú - ag cuir comhairle ar Mamó agus Cochaillín. Admhaím nár thuig mé ach leath na bhfocail, ach baineadh corr scairt gáire asam - nuair a dúirt an faolchú abair, gur chun amharc níos fearr ar an dteilifís a bhí súile móra aige! 

Bhí cineál físeán fógraíochta ar siúl roimh ré agus amhrán faoin taibheoir puipéad - bíonn sé te, agus a sciatháin nimhneach ach cúitíonn gáire na leanaí é. Bhí na puipéid lámhdhéanta agus ceardaíocht ag baint leis an rud ar fad. Ana thaitneamhach. 

Bhí an báisteach stoptha faoin am go raibh an taibhiú thart. Bhí neart daoine sa pháirc ag fálróid ar ár nós féin. Báid seoil bheaga curtha ar snámh ag leanaí, bratacha tíortha éagsúla orthu. 

Thosaigh muid amach ag siúil i dtreo an Séin. Bhíomar lámh le Saint Suplice agus chuamar isteach - eaglais mór groí. Dealbha móra ann, ina measc ceann de Naomh Peadar ar cóip é creidim den gceann sa Róimh. 

Shíl mé i dtosach gur fadlíne Páras a bhí i gceist leis an líne seo ar an urlár, ach is le ham cruinn  a thomhas a bhaineann sé agus an gnomon ag a cheann. 

Shiúl muid píosa eile i dtreo an Séin ach faoi dheireadh bhíomar cineál bréan den siúl. D'fhill muid i dtreo an óstáin ar an Métro agus chuaigh ag lorg greim bia sa chomharsanacht. Chuir cúpla áit ó dhoras muid, bhí an cistin dúnta agus gan ach ól ar fáil. Ach bhí bistro amháin oscailte agus bhí sailéad dheasa agus milseog iontach againn. 

Pavlova Marie Antoinette ! 

Chuamar a luí luath, bhí sé de dhíth. 

Bhí agóidí i bPáras inniu, is cosúil, ach níor chuala ná ní fhacamar dada de. Corr bonnán póilíní, meirge Macron démission ar dhealbh thall is abhus, sin uile. Chonaic muid go raibh An cailín ciúin ar taispeáint sa phictiúrlann timpeall an chúinne! 

Cois Séine dom

Agus mé ag obair i bPáras ar na mallaibh, rinne mé roinnt spaisteoireachta i lár na cathrach a bhí gar go maith don áit a raibh lóistín agam. Tá bruacha an Séin nach mór iomlán saor ó feithiclí i lár na cathrach. De hAoine tar éis na hoibre a chuaigh mé ann an chéad uair, ag fánaíocht ar mo shuaimhneas fán abhann. Bhí go leor daoine ar na bruacha, ag suí is ag ól fíona nó ag ithe, ag spaisteoireacht ar mo nós féin nó ag baint sult as na báid a raibh proinntithe iontu. Ceantar daonna pléisiúrtha. (Murab ionann agus an beagán de siúlán cláir i lár BhÁC áit nach mbainim taitneamh ar bith as de bhrí nach mothaím sábháilte ann. Seans ar ndóigh gur aineolas a d'fhág ar mo shuaimhneas i bPáras mé...)

Shiúl mé ann arís de Satharn i ndiaidh dom cuaird a thabhairt ar an Louvre. Shiúl mé chomh fada le Túr Eiffel (ach níor leag mé cos air sin!) agus bhí mé thart arís ar an Domhnach nuair a d'éist mé Aifreann i Notre Dame.

Thug mé bothanna leabhair faoi deara (ach sheachain mé iad). Bhí inimircigh ón Afraic feiceálach thall is abhus ag díol truflais leis na turasóirí, go háirithe in aice leis an Túr.

Bhraith mé áfach go raibh pobal na cathrach ann freisin, ag ligean a scíth cois abhainn nó i nGairdín an Tuileries. (Faraor bhí geataí agus bacanna le feiceáil ansin agus in áiteanna eile - airdeall roimh ionsaí sceimhle).

Is iontach an áis abhainn le bruacha leathana insiúlta ar thráthnóna breá earraigh, mar a bhí ann is mé ann.

Bhí col agam le Páras ón uair a chaith mé tréimhse ann gan pingin rua ar an mbealach abhaile agus mé i mo mhac léinn. Ach bhí an turas seo taitneamhach. Is mór an difir a níonn sé gan a bheith ag comhaireamh na pinginí nuair atá béile le ceannach. Bhí an beatha saor go maith, margaí maithe le fáil cé go ndearna mé meancóg ag ól caife ar an tsráid in aice le Notre Dame - 4.50€ ar chupán! Bhí dearmad déanta agam go n-éiríonn an caife níos daoire dá fhaid ón cuntair a suíonn tú.

RATP

Bhí mé ag obair i bPáras, nó gar dó le bheith cruinn, ar feadh coicís tar éis na Cásca. Rachainn as mo chéill dá mbeadh orm maireachtáil in óstán ar feadh coicís. Mar sin bhí árasán aon seomra faighte ar chíos agam, sách gar do lár na cathrach. Soir ó dheas ón gcathair a bhí an ionad oibre agus mé ag braith ar iompar poiblí dá réir. Ar ndóigh ag baile caithim breis is ceithre uair a chloig in aghaidh an lae ag comaitéireacht. Bhí mo chuid taighde déanta agam agus fhios agam go mbeadh aistear níos gaiste romham thall. Agus go raibh ticéad seachtaine ar fáil an Navigo découverture,  atá bhailí ar na córais iompar ar fad in Île de France. (Páras agus a cheantar máguaird). Bhí grianghraf riachtanach, rud a chosain 5€ orm. Ní raibh na gléasanna grianghraf ag obair in aerfort Charles de Gaulle ach dhíol siad an ticéad liom agus dúirt liom grianghraf a fháil ag ceann scríbe. 5€ a bhí orthu, 27€ an seachtain ar an ticéad agus d'fheadfaí é athluchtú go héasca ag innill ilteangacha in ngach stáisiúin. An Fhrainc a bhí ann, mar sin bhí stailceanna ar bun. Seachas an chéad lá, nuair a bhí srianta ar thrácht ón aerfort, is beag a chuir siad as dom toisc gur tiománaithe de chuid iompar Pháras RATP seachas an SNCF a bhí ag tiomáint na traein a raibh mé ag braith orthu. Bhí na hardáin níos láine de bheagán ar laethanta stailce. Ach níor cuireadh níos mó ná cúpla nóiméad, ar a mhéid le m'aistear laethúil bus - rer b - bus. Ag an deireadh seachtaine agus tráthnóna thapaigh mé an deis taisteal ar an metro agus ar tram freisin. Simplí, éifeachtach, glan. Fógraí le léamh agus le clos a bhí soiléir agus go minic ilteangach- chuala Fraincis, Béarla, Gearmáinis, Iodáilis is Spáinnis.

Bhíos tógtha leis!

Notre Dame de Paris

Agus mé i bPáras ar na mallaibh, bhí fonn orm Notre Dame a fheiceáil. Ach is Eaglais atá ann, agus ní raibh fonn orm dul ann i mo thurasóir. (Thug mé sciurd ghairid air agus mé ann Meán Fómhair seo chaite). 

Mar sin bheartaigh mé Aifreann Domhnaigh a éisteacht ann.  Bhí Aifreann le cantaireacht Greagórach le bheith ag 10:00. Bhí mé i mo dhúiseacht moch pé scéal é, mar sin bhí mé ann in am do cantaireacht na moltaí um 9:30.

Luaitear an nath "qui bene cantat bis orat" (déanann an té a chanann go maith urnaí faoi dhó) le hAgaistín Naofa. Níl ar mo chumas féin canadh, ach ardaíonn cantaireacht mhaith mo chroí. Meascán den Laidin agus den Fhraincis a bhí sna urnaithe agus sa chanadh. Bhí tionlacan orgáin ann freisin. Níl aon cheist ach  gur ceol diongbhála a leithéidí d'Eaglais mhaorga atá ann. 

Tá na céadta bliana de stair agus ealaín san Eaglais, agus rinne mé camchuairt ghairid in ndiaidh Aifrinn. 

Nílim ceanúil ar áiteanna arda géara, agus ní raibh sé i gceist agam cos a leagan ar an Túr Eiffel. Ach shocraigh mé, ós rud é go bhfuil na staighrí laistigh, go mbeinn in ann túr Notre Dame a dhreapadh. Tá córas sách eagraithe acu, le hinneall chun am a roghnú le dul in airde. Bhí fanacht orm, agus d'ól mé cupán caife i gcomhluadar mac léinn Gearmánach a bhí ar a bhealach abhaile go mall ó thréimhse sna Stáit. Ar an ndrochuair rinne mé dearmad go dtagann dúbailt ar phraghas an chaife le gach méadar ón gcuntar...

Bhí go leor, leor céimeanna le dreapadh. Ach b'fhiú é, ainneoin mo chol le staighre chúng bhíseach. Ar a laghad ní raibh mé ag féachaint anuas go dtí gur bhain mé barr  an Túir amach (le sos idir eatarthu ag leibhéal na gClog, áit a raibh na fíoracha greanta cáiliúla le feiceáil go maith - laistiar de fál sreanga le baois a chosc!

Agus bhí radharc ana bhreá ar an gcathair.

Mogh Dé

Naomh Maudez

Agus mé i bParás le déanaí, is i mbaile Saint-Mandé a bhí mé ag cuir fúm. Bhí eaglais lámh leis an árasán, agus ba ghnách liom buaileadh isteach agus mé ag dul thairis. Thug mé suntas don dealbh seo lámh leis an altóir. Mheas mé, de bharr an Chrois, gur Gael eile a bhí romham. Ní raibh eolas ar bith ar fáil, tiomnú ná a leithéid. Thapaigh mé an deis tráthnóna Satharn tar éis Aifrinn ceist a chuir ar sagart i mo chuid Fraincise meirgí (Ardteist 1986...)

Naomh patrún an bhaile a bhí ann. Ón mBriotáin, de réir a eolais siúd. Naomh Maudez. Chaith mé súil ar an Vicipéid ina dhiaidh sin. Ceann den iliomad naomh ar beag eolais faoi dáiríre. "Le nom "Maudez" vient du vieux celtique Magu-Tid, serviteur de Dieu." Mogh Dé! Agus Éireannach de réir an naomhsheanchas.

Is maith liom meabhrúcháin beag mar sin go raibh Gael romham ar an Mór Roinn - cine sách siúlach, fánach go deimhin ab ea muid riamh anall.