Seal i Neipeal

Fuair mé an Dialann taistil seo de chuid an Searcaigh ó BorrowBox chun é léamh go leictreonach agus aistir a ghiorrú. 

Cathal groí ag siúl agus ag taisteal in áiteanna éagsúla i Neipeal, beirt fhear óg á thionlacan mar treoraithe agus giollaí iompair. 

Tráth a raibh an raic faoi Fairytale of Kathmandu shíl mé gur saonta a bhí an Searcach, nár thuig sé an bearna maoine agus cumhachta dá réir idir é féin agus na fir óga a raibh caidreamh collaí aige leo. Nár shíl sé é féin a bheith saibhir ó tharla nach raibh sé saibhir sa bhaile. 

Níl mé chomh cinnte anois. Tá cuir síos ar neart eachtraí collaíochta agus spéis léirithe aige i mbuachaillí agus fir óga. Ar éigin go luaitear bean ar bith. Bhain an scaoilteacht collaíochta agus an fánacht siar asam, ach is dócha gur léiriú é sin ar mo shaontacht féin thar rud ar bith eile. Nílim ar mo chompord le caint ar chollaíocht agus illeannánachas.

Tá an cuir síos ar an tírdhreach iontach. 

Ag tús an leabhair luaitear na Maoistigh ach ní déantar mórán cíoradh ar an gceist. 

Tríd is tríd is leabhar taistil luachmhar é. 

Seal i Neipeal 

Cathal Ó Searcaigh

Cló Iar-Chonnacht

Nua ar Aonghus.eu

Seilg i measc na nAlp, Cáisc 2026

https://aonghus.eu/immrama/de_ch.html

Guth an phobail

Agus mé ar mo Bhlitzbesuch* ar Bheirlín chonaic mé na fógraí seo. Tá sínithe á bhailiú do dhá togra. Má sroichtear tairseach, beidh reifreann ann. Má éiríonn leis an reifreann, beidh ar an parlaimint stáit i mBeirlín an dlí a phlé (níl mé cinnte an bhfuil ceangal orthu glacadh leis).

Tá an togra Berlin autofrei ag iarraidh gnáthúsáid carranna príobháideacha a chosc laistigh den S Bahn Ring, go bunúsach cuid mhór de lár na cathrach.

Ní dóigh liom go bhfuil mórán seans ag an togra, ar an ndrochuair. Tá spleáchas gluaisteáin iontach láidir sa Ghearmáin. Níor chuir sé iontas orm go raibh na Daonlathaigh Críostaí ag feachtasaíocht ina choinne, agus ag tapú an deis gnúis polaiteoirí dá gcuid a chur faoi bhráid an phobail. Ach bhí fógraí freisin ag an Bündnis Sahra Wagenknecht. Cumannach neamhghéilliúil í Sahra Wagenknecht, a rugadh i Jena i 1969. Chuaigh sí isteach san SED, páirtí an rialtais san DDR, agus bhí ina dhiaidh sin chun cinn san PDS agus die Linke (an chlé). Cúpla bliain ó shin scoilt sí ó Die Linke agus bhunaigh a páirtí féin, ainmnithe aisti féin. Is cosúil áfach go bhfuil sí á bhrú as sin. Cé gur páirtí clé atá san BSW, tá a seasamh ar cheisteanna áirithe, fearacht inimirce agus comhshamhlú gar don eite fíordheis. Chuir sé cineál iontais orm áfach iad a fheiceáil ag stocaireacht ar son an ghluaisteáin príobháideach. 

Is í gcoinne fógraíocht leictreonach atá an togra eile. Go háirithe fógraí a ghluaiseann. Maíonn siad go gcuireann a leithéid strus agus tuirse ar dhaoine. 

Bheinn go pearsanta ar son an dá thogra. 

Tá úsáid reifrinn srianta go maith faoi Bhunreacht na Poblachta Cónaidhmí. Is furasta do dheachtóir, a bhfuil gnaoi an phobail air, mí úsáid a bhaint as a leithéid, agus rinneadh sin san Treas Reich. Dá réir, tá tairseach sách ard chun Volksentscheid a chur i gcrích, agus is ag an parlaimint atá an focal scoir (mura dtagann na cúirteanna isteach sa scéal). 

* Blitzbesuch cionn is nach raibh mé ann ach ar feadh ocht n-uaire déag. Bhí mé ag freastal ar chóisir breithlae mo chéad saoiste. Ochtó bliain slánaithe aige. D'fhoghlaim mé go leor sna céad deich mbliana sin, agus tá mé go mór faoi chomaoin aige. B'fhiú an sciurd dá réir.

Fágann sé sin go raibh sé i lár na daichidí an uair úd. Imíonn an t-am. 

Oratóir Bhrompton

Éisteann m'athair Aifreann Domhnach agus Dálach más féidir. Mar sin, nuair a bhíomar ar thuras go Lincoln mí na Samhna seo caite, roghnaigh mé lóistín i Londain a mbeadh Aifreann moch le fáil i ngar dó. 

Tharla sé gur aimsigh mé áit i ngar do Brompton Oratory, áit ar shaothraigh Naomh John Henry Newman tráth den saol. Bunaitheoir Eaglais Chaitliceach na hÉireann, a rinneadh COBÁC de ar ball, rud a d'iarr cliarlathas na hÉireann air a dhéanamh de bharr an leabhar machnamhach a scríobh sé maidir le feidhm Ollscoile. (Ní dóigh liom gur cuireadh a fhís i gcrích). 

Mar sin, i clapsholas maidine thugamar faoi dul ag Aifreann a seacht. In ainneoin a ainm, is Eaglais mór taibhsiúil atá san oratóir. 

Bhí an priomhaltóir i ndorchadas, agus menorah air. 

Ar taobh altóir le dealbh na Maighdine agus a mac a dúradh an tAifreann. Níl mé iomlán cinnte ach is dóigh liom go raibh fallaing dhubh ar an dealbh de bharr gur mí na mairbh a bhí ann. Roimh Vatacáin II (agus tá sé fós ceadaithe) dubh a bhí mar dhath liotúirgeach do chuimhne ar na mairbh. 

Sagart óg agus cléireach óg ag cuidiú leis a dúirt an Aifreann. Casóg sagairt uime agus biretta ar a cheann. Cé gurb as Béarla a bhí an tAifreann, bhí gothaí an Aifrinn Laidine leis, pobal agus sagart ag amharc in aon treo, i dtreo na haltóra. 

Cuireann sollúntacht dá leithéid leis an Aifreann, dar liom féin. 

Agus an Eaglais féin agus na dealbha freisin. 

Ich hab' noch einen Koffer in Berlin...

Chaith mé na deich mbliana tar éis na hOllscoile ag obair i mBeirlín. Is ann a casadh mo shonuachar orm, agus is ann a rugadh an beirt is sine dár gclann. 

Mhúnlaigh an tréimhse ar leor bealaí mé, go gairmiúil agus go pearsanta. Gesellenjahre, na blianta idir printíseacht agus máistreacht. 

Ag an deireadh seachtaine fada thug mé cuairt gairid ar mo mháthair céile. Tá cónaí uirthi anois lena páirtí soir ó dheas ó Beirlín, in árasán i sráidbhaile tuaithe. 

Ach thapaigh mé an deis agus chaith an Domhnach agus maidin Luain i mBeirlín, d'fhonn buaileadh le hiar chomhghleacaithe.

Bhí mé ar gach modh iompair poiblí - S-Bahn, U-Bahn, Straßenbahn, Regionalbahn agus Bus! Ní raibh an aimsir ar an Domhnach thar moladh beirte. Tháinig mé aneas ó Königs Wusterhausen ar an S-Bahn go lár na cathrach. Bhí mé ag cuir fúm i Oranienburger Str. Bhí sé pas beag luath chun seiceáil isteach, mar sin chuaigh mé ag amharc ar an cuimhneachán ar an mBalla ag Bernauer Straße. Bhí sé ag stealladh báistí áfach agus nimh sa ghaoth, mar sin theith mé chuig siopa Döner chun ceann a ithe.

D'fhág mé mo mhála sa bhrú agus chuaigh ag tabhairt cuairt ar lucht aitheantais i Charlottenburg agus ansin chun caibidil le beirt iarchomhghleacaí i Spandau, áit ar chónaigh mé ag tús mo thréimhse i mBeirlín. Ní raibh an oiread athraithe feiceálacha i gcroí an bhaile, dar liom. Ach agus muid ag ithe agus ag ól i mionghrúdlann Spandau, luaigh duine acu go raibh an cathair éirithe níos callánaí agus níos cáidhí, agus go raibh baint ag an ardú ar líon na n-imirceach leis sin. Tuiscint éagsúil ar spás phoiblí.

Sin ráite, cé go raibh amhras orm bheith ag siúl thart ar Oranienburger Str mall istoíche, áit a bhíodh (agus atá, go bhfios dom) striapachas sráide luaite leis, bhí na sráideanna ciúin folamh. Ar ndóigh, oíche Domhnaigh a bhí ann.

Maidin Luain bhí mé i mo dhúiseacht go moch. Seachas casadh agus únfairt sa leaba agus cur as do dhaoine eile sa suanlios, shleamhnaigh mé amach go faillí. (Chuile seans go raibh eascairde déanta agam le mo shrannadh iar lathairt cibé).

Bhí sé i gceist agam Aifreann a éisteacht, mar a thuairisc mé i mír eile. Bhí sé luath fós áfach. Thosaigh mé ag siúl i dtreo na hardeaglaise, ag súil teacht ar chaife. Ó tharla go raibh mé sa cheantar, thug mé cuairt ar cuimhneachán Rosenstraße. Scríobh mé faoi cheana, agus is dócha go scríobfaidh arís.

I ndiaidh an Aifrinn chaith mé súil ar phieta Käthe Kollwitz san Neue Wache - mheabhraigh Lillis Ó Laoire dom é ina léacht ar Saighdiúir.

Ní raibh plean dáiríre agam seachas go raibh coinne agam le hiar chomhghleacaí eile le scroid eadra a chaitheamh ag cos an Fernsehturm um a haon déag. Thóg mé bus síos na Linden chomh fada le geata Bhrandenburg. Caith mé súil tapaigh ar cuimhneacháin na nGiudach dúnmharaithe, achar mór faoi bhloic stroighne ar airde éagsúla. 

Bhuail smaoineamh ansin mé. D'fhéadfainn dul ag amharc ar na tithe ina raibh cónaí orm. Ar an S-Bahn ó thuaidh liom mar sin, i dtreo Pankow. Bhí sé i gceist agam tuirlingt ag Wollankstrasse, mar ar thosaigh mo comaitéireacht ar feadh na mblianta. Ach bhí fógra roimhe go raibh an stáisiún sin dúnta d'oibreacha innealtóireachta. 

Léim mé den traein ag Bornholmer Straße, mar sin. An áit ar thit an Balla i 1989. Tá cuimhneacháin ar an eachtra in aice leis an droichead. Ansin shiúl mé fán Páirc nua atá san áit a mbíodh an balla - dhá bhalla le hachar eatarthu dáiríre. 

Shiúl mé tríd an cheantar gur bhain mé amach an teach a raibh cónaí orainn ann ó lár na nóchaidí ar aghaidh. Formhór na tithe ón Gründerzeit - tús an fichiú céad - bíonn cuid de ar aghaidh na sráide, ansin clós agus tigh eile. Ar an gcéad urlár, san Hinterhaus a raibh cónaí orainne. Is é mo chuimhne go mbíodh na doirse isteach sa chlós ar oscailt agus muide ann. Bhíodar faoi ghlas anois. Tháinig máthair óg amach lena clann. Ach dhiúltaigh sí glan mé a ligean isteach le súil a chaitheamh ar an gclós. Fiú nuair a mhínigh mé mo chás. Bhí sí diongbháilte, agus thuig mé di. Dúirt sí go raibh an clós ligthe i ndearmad, nach raibh aon mhaith sa Hausverwaltung. Bhí rian an bosca gainimhe ann ceart go leor, agus cnocán san áit a mbíodh ceapach luibheanna. Sé an chaoi, agus muide ag bogadh isteach, go raibh roinnt tionónta tar éis meitheal a bhunú chun cuí a chuir ar an gclós, le deontas Stáit. 

B'shin sin. Shiúl mé fán sráid i dtreo an U-Bahn. Bhí an siopa glasraí orgánacha fós ann, agus cheannaigh mé féilire Aidbhinte tae mar chuimhneacháin. 

Thaisteal mé cúpla stáisiún ar an U-Bahn ansin, go Schönhauser Allee. Thar talamh atá an U-Bahn anseo, ar bhealach cruaiche thar an mbóthar, ar féidir siúl faoi. An Magistratsschirm a leasainm. 

Tamall ó Schönhauser Allee, in árasán aon seomra sa teach laistiar a chónaigh mo nuachar anois nuair a chuir mé aithne uirthi. Gan cith ná folcadáin, ach le leithreas bheag agus cistin. Is ann a chaitheamar beagán thar bliain tar éis pósadh, go dtí go raibh leanbh ar an mbealach. 

Arís bhí an doras faoi ghlas romham. Agus clúdaithe le graifítí, rud nach raibh an uair úd. 

Shiúl mé na sráideanna tamall, ag amharc thart. Bhí mórán athraithe, ach anois is arís tháinig mé ar siopa a bhí ann tríocha bliain ó shin. 

Thóg mé Straßenbahn ansin ar ais i dtreo Alexanderplatz, ach ar an ndrochuair idir oibrithe tógála agus trácht, loic sé orm agus bhí mé pas mall do mo choinne. 

Bhí comhrá breá againn, rinne mé roinnt siopadóireachta do féiríní, agus chuaigh ó dheas arís go Bestensee - ar Regionalbahn. 

Tá Beirlín níos gairbhe ná mar a bhí, níos mó éiginnteacht ar an bpobal. 

Ar ndóigh, tá géarchéim tithíochta thall anois freisin, agus níos mó eachtrannach, agus na guthanna céanna thall ag déanamh nasc idir an dá rud. Cé gurb ceann de na cúiseanna leis an ngéarchéim ná gur dhíol an chathair tithíocht leis an earnáil phríobháideach.... 

Sin mar a bhíonn, san nualiobrálachas. 

Crosbhóthar troda, siogairlín na n-uaisle, agus anois ardchathair Eorpach

 

Cúrsa oiliúna a thug go Lucsamburg mé an tseachtain seo. I Sligeach a thosaigh m'aistear. Ó tharla go raibh bus ó Sligeach ag freastail ar Aerfort Átha Cliath, bheartaigh mé an bhus sin a ghlacadh chun go mbeadh mo nuachar in ann filleadh abhaile gan timpeall chun an aerfort a dhéanamh - bheadh trácht le sárú. Bhí mé i bhfad ró luath san aerfort, ar ndóigh. Ní áit aerfort ar maith liom. Ach d'éirigh liom dul tríd an seiceáil slándála sách gasta. Caith mé béile, agus ansin chuaigh mé ar tóir an ngeata. Toisc gur eitleán beag a bhí i gceist fuair mé mé féin i gcúinne iargúlta den aerfort i bhfad ó fothragadh na siopaí. Bhí sé deas ciúin. Bhí deis agam leabhar a léamh (ar mo ghléas ilfheidhmeach ar a dtugtaí tráth fón póca, mar a tharlaíonn). Faoi dheireadh bhí sé in am aghaidh a thabhairt an an eitleán. Cúpla uair d'eitilt agus bhaineamar Lucsamburg amach.

Ní raibh mé baileach cinnte cén bus a thógáil go lár na cathrach, agus ní raibh treoir Google soiléir. Ach bhí beirt a chuala mé i mbun Gaeilge san aerfort i mBaile Cliath suite i mbus. Lorg mé a gcomhairle. Bus & tram mhol siad. Tá iompar poiblí saor in aisce ar fud stáitín Lucsamburg!

Bhain mé an t-óstán agus mo leaba amach gan dua. Seomra beag aonair a bhí curtha in áirithint agam, agus tháinig sé lena thuairisc. Ní raibh an seomra mórán níos leithne na faid an leaba aonair. Ach bhí sé glan agus ciúin - fuinneog a d'oscail ar chlós inmheánach.

 

Bhuail mé le mo chomhghleacaí a bhí tar éis eitilt níos luath a fháil ar an Luain ag an céadphroinn. Buifé flúirseach ar an nós Eorpach - arán, cáis is ispín agus araile. Agus uibheacha cruabhruite. 

Bhaineamar amach an ionad oiliúna gan dua ar bith ar bhus. Tar éis an lae oiliúna, d'fhágamar na ríomhairí glúine ar ais san óstán agus chrom ar siúl.

 

Má bhí mé sa Lucsamburg riamh cheana is fadó a bhí sé, agus mé i mo ghasúr óg. Níl aon chuimhne agam air. Ní raibh aon taighde déanta agam. Bhí cuid den gcathair feicthe againn ón mbus. Tá gleann domhain gaineamhchloch i lár na cathrach agus cosáin deasa siúlóide tríd agus tarbhealaigh go hard os a gcionn. Siúlamar ar bhun an ghleanna tamaill, agus ansin suas go dtí lár na cathrach. Ní raibh an ardeaglais ar oscailt faraor. 

Bhí foirgnimh cuanna gnó agus riaracháin thart, cuid mhór acu sa gaineamhchloch geal. Bhur ndúshlán Teampall a aithint thar banc sa phictiúr thuas! 

Tharraing an “Gëlle Fra”  (Bean órga) ar bharr colún ár n-aird. Cuimhneachán cogaidh, don chéad ár Eorpach i dtosach. Tógadh i 1923 é. Agus an Lucsamburg gafa ag na Naitsithe san dara ár Eorpach, rinneadh é a scrios. Bhí sé ró fhranc-bhách do na húdaráis nua. Bhí imní ar an péas rúnda go spreagfadh a scrios agóidí, agus cuireadh ar an méar fhada é tamall. Ach fuair na húdaráis an lámh in uachtar ar an Sicherheitsdienst. Leagadh an cuimhneachán. Scaip ceannairc i measc aos léinn (Caitliceach don mórchuid) agus Roude Léiw erwech A Leoin Dearg, múscail. (Tagairt d'armas an Groussherzogtum Lëtzebuergesch - Ard-Diúcacht Lucsamburg) Atógadh tar éis an chogaidh é, má thuigim i gceart é is cóip den bhean órga atá air agus an bunchóip in iarsmalann éigin. Rud a bhain siar asam beagán ná go raibh Cogadh an dá Chóiré luaite. Bhí dearmad déanta agam go raibh trúpaí faoi scáth na Náisiúin Aontaithe páirteach ansin. Bhí baicle as an Lucsamburg ann mar chuid den grúpa Beilgeach, agus fuair dornán acu bás.

Ó tharla go Lucsambuirgis na samplaí atá tugtha agam thuas, is mithid cúpla focal maidir le cúrsaí teanga. 

 

Canúint den Ghearmáinis is ea Lucsambuirgis - samhlaím féin é mar leathbhealach idir Gearmáinis agus Ísiltíris - ach tá tionchar láidir ón bhFraincis air. Agus mé ag seiceáil isteach phléigh mé cúrsaí teanga leis an doirseoir oíche (arbh móidín de chuid troda Conor McGregor é, cé go ndúirt sé go raibh col aige lena charachtar lasmuigh de sin). Dar leis Mundart - canúint labhartha amháin - is ea Lucsambuirgis. Ach chonaic mé neart di scríofa. Tá stair rialaitheoirí Lucsamburg ón gCúnta Siegfried ar aghaidh anseo. Ba mhinic gurb seilbh tánaisteach a bhí i gceist, ach clocha eile níos mó ar phaidrín an prionsa. Is iondúil gurb Fraincis a bhí mar theanga riaracháin.  Is ea fós. Ach chuala mé Lucsambuirgis á labhairt.  

Ní léir dom cé na cúinsí a roghnaítear teanga fógraíochta thar a chéile ann. I gcásanna áirithe, go pragmatach feictear dom - bhí Gearmáinis ar chnaipí agus araile ar an mbus. Is dócha gur ceannaíodh ann é. Chonaic mé fógraí Fraincise freisin ar an mbonn céanna. Ach bhí Lucsambuirgis measartha coitianta sna fógraí freisin.

 

Níor aimsigh muid proinnteach le biachlár áitiúil, agus faoi dheireadh d'ith muid béile Iodálach, ach beoir áitiúil leis. 

 

Siopadóireacht is mó a rinneamar tar éis an chúrsa Céadaoin agus bhíomar i mbialann Gréagach.

Tá roinnt forais de chuid an AE i Lucsamburg - An Banc Infheistíochta, riaracháin na Parlaiminte agus an Chúirt. Tá ceathrú Eorpach ann lán foirgnimh móra taibhsiúla - chuaigh muid tharstu toisc go bhfuil an ceathrú sin idir lár na cathrach agus Kirchberg áit a raibh an cúrsa. Go leor ar dhath an óir, neart gloine agus araile. Sráideanna ainmnithe as leithéidí Konrad Adenauer na Gearmáine nó Robert Schumann & Jean Monnet na Fraince.

Turas tairbheach ar go leor bealaí.

An der schönen blauen Donau

Ag tús mhí Iúil chaith mé cúpla lá i Vín. Bhí córas dar gcuid le cuir faoi thástáil inghlacthachta ar an láthair ag an soláthraí seirbhíse aerthráchta thall. Ach seachas ag an aerfort, is i lár na cathrach a bhí an seomra ríomhaireachta (agus na stiúrthóirí aerthráchta). D'eitil mé amach an lá roimh ré, agus bhí mé ag cuir fúm in óstán i bhfoisceacht fiche nóiméad siúlóide den ionad.

Ní raibh bialann san óstán agus bhí sé sách mall agus mise sach ocrach - ní raibh eitilt dhíreach ar fáil. Chuaigh mé ag lorg proinntí.

D'aimsigh. Bhí an biachlár breac leis an bhfocal Eierschwammerl. Focal deisceartach, mar a thugann an iarmhír -erl le fios. Focal nach raibh agam, dá réir. Cantarnaid (cineál beacáin). Bhí eierschwammerlgulasch agam. Agus mar mhilseog palatschinken Boihéamach (pancóg beagáinín ramhar). Blasta. Leann leis. Chodail mé go sámh. 

Ní raibh bricfeasta san áireamh san óstán. Bhí 20€ ar an mbuffet. Bhí an-amhras orm go mbeadh ar mo chumas díol 20€ de bhia a chaitheamh don céadphroinn. Ar ámharaí an tsaoil bhí bácús béal dorais. Ceapairí agus cácaí agus caife ar fáil. Fuair mé dhá ceapaire blasta, ciste agus caife ar leath costas an óstáin. D'fhoghlaim mé focal nua i. Verlängerter espresso. Espresso agus fad curtha leis. An rud ar a dtugann Iodáiligh go díspeagúil americano air. 

Bhí mé réidh don obair. Cúpla nóiméad siúl tríd fásach stroighne, go leor tógáil ar bun. Léarscáil Google á leanúint agam. Mearbhall orm. Bhí lána ar an léarscáil ar theip orm é a aimsiú. Go dtí gur thuig mé gurbh gá dom dul tríd an stáisiúin U-bahn. Bhí scríobaire spéire agus fógra Austro Control romham. Sheol mé tcht chuig an té a raibh mé le bualadh leis, agus isteach liom. Sheol an concierge suas go dtí an fiche naoú urlár mé. Ach ní raibh tuairim ag an bhfáiltiú ansin céard le déanamh liom. Agus ní raibh siad cinnte faoi ainm mo dhuine fiú. Fuair mé tcht ansin uaidh ag fiafraí cá háit go baileach a bhí mé. San foirgneamh mícheart. Ní raibh sascríobaire spéire ach aos riaracháin. Foirgneamh íseal ó na seachtóidí ar thaobh eile an bhóthair a bhí mise ceaptha a aimsiú.... 

D'éirigh linn dul tríd na tástálacha riachtanacha gan mórán stró. Idir eatarthu bhí lón blasta againn. Bhíomar réidh le clár an lae go luath, rud a thug deis dom roinnt oibre a dhéanamh ar thogra eile (Is maith ann idirlíon agus líonra fíorúil príobháideach). Rud a laghdóidh an carn a bheadh ag fanacht orm ag baile. Bhí misean tugtha ag mo nuachar dom, mar sin thart ar a ceathair thug mé aghaidh ag lár na cathrach agus siopa leictreonach. Turas in aisce a bhí ann, ar an ndrochuair. Thug mé aghaidh ansin ar Ardeaglais Stiofáin. Agus mé ag iarraidh dul isteach i gcorp na hEaglaise fiafraíodh díom an chun Aifreann a éisteacht a bhí mé ann. Thapaigh mé an deis. Féile Thómais Aspal a bhí ann, agus ceol cóir agus orgain leis an Aifreann. Deirtear gur faoi dhó a dhéanann an té a chanann go maith (Bis orat qui bene cantat). Níor dheonaigh an Tiarna bua an cheoil dom, ach ardaíonn ceol sollúnta eaglaise mo chroí is m'anam. (Is annamh ceol maith i séipéil na hÉireann agus is fíor annamh comhcheoil an lucht freastail. Íarmhairt ar na péindlíthe, dar liom. Fearacht an easpa leithéidí Ardeaglais maisithe álainn Stiofán - ardú anama eile. 

Bhí misean eile tugtha dom ag bainisteoir na hoifige. Dul chuig siopa ar leith agus trí bhosca de rogha milseáin an Bhanimpire Sissi a chrochadh liom di. Thug sí fainic dom go raibh siad daor ach gheall sí íoc astu. Bhí leis. Trí bhosca 45g de shailchuacha siúcraithe ar 50€....

Ba luach níos fearr ar airgid an Kaiserschmarrn le plumaí a bhí ar fáil san siopa céanna. Ach níorbh leor é sin chun m'ocras a mhúchadh. Thosaigh mé ag siúl ar ais i dtreo an óstáin, bialanna fán mbealach á iniúchadh agam. Bhí fonn orm bia na háite, nach bhfuil fáil sa bhaile a ithe. Bhí fúm Leberknödelsuppe (Brat le meall ae) agus Wienerschnitzel (gearrthóg laofheola buailte ána thanaí agus clúdach grabhróga aráin air). Bhí toradh ar mo thóraíocht. Bhain mé sult as an mbia agus an coirm rua áitiúil. Sailéad fataí in ola (seachas maonáis a bhfuil gráin agam air) mar anlann leis an Schnitzel. Agus roinnt duilleoga úra. Shiúl mé ar ais go dtí an óstán síoch sách sásta. 

Tár éis céadphroinn ón mbácús arís chuaigh mé ar ais chun na hoifige. Bhí tástáil níos leithne, chun an idirphlé leis an gcóras iomlán ina raibh an freastalaí le bheith mar chuid de. Chuige sin bhí nasc le déanamh ó samhail de stáisiún oibre stiúrthóir aerthráchta i Vín, tríd trealamh s'againne go dtí saotharlann promhaidh Eurocontrol i mBretigny na Fraince. Áit a raibh saineolaí agus samhail eitleáin faoi smacht aici. Arís, d'éirigh thar barr leis an gclár promhadh. Tar éis lóin bhí deis agam obair de mo chuid féin a dhéanamh, cuireadh seomra ar fáil dom. Bhí seomraí eile timpeall, leapacha iontu do na stiúrthóirí aerthráchta. Tá fiacha orthu sos a ghlacadh cúpla uair le linn an seal oibre - tá sé mós tuirsiúil bheith ar tinnil i gcónaí, agus ní ceadmhach go gclisfeadh ar airdeall stiúrthóra, atá freagrach as eitleáin a choinneáil fad sábháilte óna chéile. 

Rinne mé roinnt oibre, agus thug aghaidh arís ar an Stefansdom. Is amhlaidh go raibh an túr díreach tar éis iamh nuair a tháinig mé amach as an Aifreann an tráthnóna roimhe. Mar sin d'fhéach mé chuige go raibh mé ann luath go leor chun an 343 céim suas a chuir díom, agus anuas arís. Bhí mé ag bárcadh allais faoin am a bhain mé an barr amach. B'fhiú an radharc é. Bhrostaigh mé síos an staighre bhíseach arís, baiclí ag dul tharam ar an slí agus gan ach slí ar éigin dul timpeall orthu. 

D'éist mé Aifreann arís. 

Shocraigh mé ansin go mba cheart dom féachaint an abhainn mar a tuairisc an Danóib álainn gorm. Seachas siúil léim mé ar u-bahn. Agus nuair a bhí an Danóib bainte amach agam lorg mé proinnteach ar a bruach. Bhí ceann gan a bheith ró fhada. Bia idirnáisiúnta seachas áitiúil, ach bhí ocras orm agus ba chuma liom. 

Ba fíon Ostarach a bhí agam leis, áfach, Grüner Veltliner, fíon geal tirim, an cineál is ansa liom. 

Bhí an radharc go deas thar géag den abhainn chuig oileán fada ina lár. Nuair a bhí ite agam, thug mé aghaidh arís ar an óstán. U-bahn i dtús báire. Tharla gurb é Schottenkirche, i. Eaglais na nGael ceann scríbe an u-bahn. Amach liom dá réir chun amharc thart. Bhí sé ró mhall, ar ndóigh, le dul isteach. Ach chonaic mé eaglais agus Mainistir ón dtaobh amuigh. 

Ar ais agus a luí ansin. 

Ba ardtráthnóna an lá dár gcionn a bhí m'eitilt, ach m'obair ann i gcrích. Tar éis céadphroinn ón mbácús rinne mé roinnt oibre i mo sheomra (arbh árasán aon seomra é dáiríre, le mionchistin, bord agus araile. Agus cathaoir ámóige...) 

Chun an aerfoirt ansin. 

Scroid eadra - Leberkäs, cineál builín feola ae, i Semmel (builín Ich beag aráin) agus Apfelschorle (cumasc sú úill agus uisce súilíneach). 

Eitleán, bus, bus eile, baile. 

Ag seo críoch eachtra Aonghusa cois Danóibe. 

I bpoll sa talamh.....

“I bpoll sa talamh a bhí cónaí ar hobad. Níor pholl gránna, salach, fliuch é, lán le giotaí de phéisteanna agus le boladh láibe. Níor pholl tirim, lom, gainmheach a bhí ann ach an oiread, gan aon rud ann le n-ithe ná le suí síos air; poll hobaid ab ea é agus is ionann sin agus compord.”

Bhí iomrá faighte ag an déagóir ar Poill Hobad glampáil Mhaigh Eo. Agus an áit roghnaithe mar sprioc don gcamchuairt againn. 

Thug bus chomh fada le Caisleán an Bharraigh muid. Ach bhí an ionad deich gciliméadar as sin. Tacsaí dá réir.... 

Clachan beag tithe saoire, cúpla poll hobaid. Cúpla botháin eile, cuma éagsúla orthu - díon géar. An ríchathaoir iarainn mar leithreas i mbothán eile! 

Bhí ár bpoll hobaid cluthar. Bhí cistin san ionad chomh maith le seomra ceathanna agus tobán te nó dhó.

Daoine gnaíúil an úinéir, an clachan turasóireachta tógtha aige chun breis ioncaim a aimsiú don bhfeirm. 

Chomh maith leis an cistin bhí oigheann dóite adhmaid aige agus réitigh sé Pizza dúinn agus do roinnt eile a bhí ann. Clann as Árainn ar saoire deireadh seachtaine le teaghlach eile ó tír mór, lánúin de bhunadh deisceart na hIndia, lánúin ón Fhrainc agus leanbh óg.

Tar éis dúinn an Pizza a chaitheamh chuamar go dtí ár poll hobaid. Isteach sa leaba linn. Ba de dhéantús Samsung an teilifís ar an mballa. Rud a d'fhág ar ár gcumas scannán a chaitheamh air ón guthán glic. Ceann éigin aicsean as ceárta Marvel a bhfuil an déagóir tugtha dóibh. 

Chodail muid go sámh san ionad teolaí cluthar.

An maidin dár gcionn thug an úinéir ina charr muid agus ár bagáiste chomh fada le Músaem saol na Tuaithe. Bagáiste sa chúinne. Céadphroinn sa bhialann ann, agus ansin cuairt ar an Músaem. Nithe spéisiúla ann. Troscán agus trealamh déanta as tuí. Taispeántas ar leith faoi bheacha. Móg! Giuirléid agus troscán ó chineáil éagsúla tithe tuaithe agus gairmeacha beatha éagsúla.

Chaitheamar cúpla uair taitneamhach ann. Bhí sé beartaithe againn an bus Nasc áitiúil a fháil go Caisleán an Bharraigh. Bhí sé ceaptha fágáil ó gheata an Mhúsaeim. Ach ní raibh sé soiléir cén áit go baileach - ní raibh stad bhus le feiceáil. Agus muid ag fanacht (bhíomar ann i bhfad roimh am) d'fhiosraigh muid an cheist le bean a bhí tagtha ag siúl a madra i bPáirc an Tí Mhóir ina bhfuil an músaem. Ní raibh fhios aici, ach dúirt sí go raibh sí ag dul go Caisleán an Bharraigh cibé agus dá mbeadh muid fós ann nuair a bhí an siúlóid déanta go dtabharfadh sí síob dúinn.

Bhíomar, agus rinne - cé go ndúirt sí linn agus muid ag tuirlingt ag an stáisiún traenach gur thug sí a héitheach - gur san treo eile a bhí sí ag dul!

Traen go Heuston. Luas go Busáras. Bus abhaile. 

Agus críoch leis an gcamchuairt agus an saoire. 

Finit. 

Na Déise ag Déaglán go bráth!

Chaith mé an Chéadaoin in Aird Mhór. Shiúl mé conair na haille le páirtí mo mháthair céile. Lúb taitneamhach thart ar 4km. 

Luaitear an Aird Mhór le Déaglán, a bhí ag scaipeadh na Críostaíochta sna Déise sular tháinig Pádraig in aon chor. 

Agus do dhirigh an clocc roime cum n-Ereann ionnus gur gabh cuan isin taobh thes .i. is na Deisibh iMumhain ag an inis dárab ainm Inis Aird na gCaorac an tansin. Agus do ghabh an long an port cedna amail adubairt Declan. Agus do chúaidh an fer naemhta sin i ttír agus tucc grasa agus moládh do Dhia ar son go ttainic se go h-ionad a eisérge. 

Saol Dhéagláin 

Tá an siúlóid ana thaitneamhach. Thosaíomar amach ag an trá, ag súil fán balla mara. Is ar an gcladach ansin atá cloch Déaglán, mullán de chineál éagsúil le clocha eile an chladaigh. Tá sé sa mhullach ar ghnáth chlocha an chladaigh. Ag lá trá d'fheadadh duine solúbtha siúl faoi - deirtear go bhfuil leigheas do phianta droma san siúl faoi. Shíl mé áfach gur féidir gur mó dochar ná leas a dhéanfadh an iarracht do mo dhroim féin. 

Leanann an siúlóid ar aghaidh, ag dul in airde thar cúpla siopa gleoite thar óstán uasal. Ansin tá an siúlóid sa dúlra, ag Díseart Dhéagláin. Fothrach séipéil agus tobar naofa. Comharthaí úsáide ar an dtobar ach gan bruscar ribíní is truflaise ann. 

Cosán dea thógtha cois aille ansin, dromchla gainimhe a bhí go deas siúl air. Beagán síos agus suas ach gan a bheith géar. Radhairc iontacha ar an gcuan. Éin ar muir agus ar na failltreacha. 

Túr comharthaí ó ré Napoléon, agus both faire de chuid an LDF ó aimsir na hÉigeandála - an dara cogadh domhanda. 

Agus tobar bheannaithe i gcuimhne sagart (ar baineadh de a chóta, más fíor don alt gangaideach seo) 

Casann an cosán isteach ansin i dtreo an mhainistir áit a bhfuil cloigtheach agus fothrach ardeaglais chomh maith le aireagail níos lú. Tá clocha greanta le scéalta bíobalta ann freisin, scéal réiteach Solamh idir an dá bhean in achrann faoi leanbh ina measc. 

Tá an baile féin go deas, siopa grósaera spéisiúil agus cúpla bialanna. Agus trá breá gainimhe. An éadomhain agus bíonn píosa maith le siúl ag lagtrá ag an té a bhfuil fonn snámha air. 

Bus, Dord, Cos

Maidin Dé Máirt d'fhág mé an Rinn ar an mbus nasc áitiúil go dtí An Baile Mór, i. Dún Garbhán. D'fhág mé ón oifig an phoist atá iata anois...

Ní raibh orm fanacht ach cúpla nóiméad i nDún Garbhán ar bhus ar aghaidh go dtí Lios Mór. Nasc áitiúil arís, compordach agus iníoctha le cárta Leap. Ní fada go raibh mé ag ól caife le Fionn ina lóistín sa Lios Mór - iostán ar an Sráid Nua. 

Bhí ceolchoirm faoin spéir le bheith ag cuid den chór i bPáirc na Mílaoise gar don gCaisleán. 

Tar éis caife thugamar aghaidh ar an bpáirc. 

Ba oscailt an fhéile a bhí i gceist, agus bhí orainn éisteacht le cúpla óráid - gairid bld - sular thosaigh an ceol. Ansin chan cór gasúr scoile roinnt amhráin sular thosaigh Fionn agus a chomrádaithe ag canadh rogha aria, ina n-aonar agus i ngrúpaí. D'éirigh leo críochnú díreach in am sular thit múr samhraidh eile.... 

Thaithin an ceol agus an aisteoireacht liom. Réimse leathan acu agus teangacha éagsúla. Mothúcháin iomadúla... 

Chuamar sa tóir ar lón ansin - rud a thóg tamall toisc go raibh an baile gnóthach le lucht na féile. Fuaireamar lón breá i bproinnteach faoi dheireadh agus d'fhill ar lóistín Fhinn. Cupán caife agus ansin thug comrádaí cóir de chuid Fhinn síob dom chomh fada leis an Eaglais - nó gar dó le bheith cruinn, áit ar thosaigh mé ag siúl ar Shlí Dhéagláin i dtreo na hAirde Móire.

Bhí mé ag siúl ar bhóithre ciúine agus bóithre glasa. Bhí radharcanna iontacha anois is arís ar Sléibhte Chnoc Mhaoldomhnaigh. 

Bhí mé tar éis tosú ag siúl níos moille ná mar a bhí i gceist agam. Bhí an mála droma trom - díol coicíse d'éadaí á iompar agam. Agus cúpla rud eile. Agus nuair a tháinig mé chomh fada le Gleann an Lickey (theip orm ainm Ghaeilge a aimsiú) bhí droichead scuabtha chun siúil agus malairt treo i bhfeidhm, ag cuir roinnt km leis an siúlóid. Ghlaoigh mo bhean ag fiosrú cá raibh mé. Uair an chloig eile le siúl mo neastuchán. 

Ach ansin thosaigh ceobhrán agus bhí mé ag eirí bréan de na bóithre. Mar sin d'iarr mé uirthi teacht is mé a bhailiú. 

Bhí 16km siúlta agam faoin am gur bhailigh sí mé. Tá fonn orm tabhairt faoi shlí Dhéagláin ina iomláine - ach gan a bheith ag iompar barraíocht! 

Beidh mé ar ais! 

 

Trí trioblóidí mná na Rinne — páistí, prátaí a's trioscar

Ar an Domhnach d'fhág mé Baile an Chinnéidigh ar bhus 133 isteach sa chathair chun bus 600 a fháil go dtí Dún Garbhán. Bhí an bus le fágáil um a dó - bhí sé pas beag mall ag tosú. 

Is eagal liom nach féidir liom an seirbhís seo - le comhlacht príobháideach - a mholadh, agus ní cionn is go raibh sé mall. Ach bhí mé ar an mbus trí bhabhta - síos go Dún Garbhán, ar ais ar an Déardaoin agus síos arís ar an Aoine. Thóg Tiernán go Baile Átha Cliath ar an Aoine freisin é. Ar gach turas daoibh bhí an bus cáidheach, agus boladh múin stálaithe agus níos measa ón leithreas ar bord. (Tá roghanna eile ann - Bus 40 de chuid Bus Éireann, mar shampla.) 

Toisc gur agnóisí spóirt mé, ní raibh fhios agam go raibh drocham roghnaithe agam do bhus a d'imigh tríd Cill Chainnigh. Bhí cluiche mór díreach ag críochnú agus tranglam trom tráchta. Thóg sé i bhfad dul tríd an chathair. Níos mó ná an leathuair a bhí idir an t-am a bhí mé ceaptha bheith i nDún Garbhán, agus am imithe an bus nasc áitiúil go dtí An Rinn.

Bheadh bus i gceann dhá uair an chloig eile, ach is beag fonn a bhí orm fanacht ar sin. Tháinig mo chomrádaí ag triail orm. Thug sé ar chamchuairt gasta tríd an Rinn mé freisin ar an mbealach chuig a thí. Bhí fáilte agam roimh an béile a chuir a shonuachar romham.

Bhog Joe ó Bleá Cliath lena nuachar agus a pháiste is sine chun tabhairt faoi phost taighde in institiúid teicneolaíochta Phort Láirge i 2008. Bhíodar ag smaoineamh ar áit a fháil ar cíos i nDún Garbhán - ach ní raibh ag éirí leo. Cé nach raibh Gaeilge ag a bhean, is ise a smaoinigh ar bogadh chun na Gaeltachta - bhí Joe diongbháilte go rachadh a chlann ar Ghaelscoil, agus ní fhéadfadh scoil Dún Garbhán é sin a dhearbhú dó. Ach bheadh fáilte roimh breis daltaí sa Rinn. Tá siad ann ó shin, ceathrar clainne anois acu, teach ceannaithe agus iad fite fuaite sa phobal - iománaí diongbháilte ab ea Joe riamh!

Nuair a bhíomar san Seanaphobal ar feadh cúpla lá anuraidh, fuair mé comhairle ó na Gaeil ar líne faoi siúlóidí. Ní raibh deis agam an uair úd tabhairt faoin gCoinigéar - leathinis caol fhada a thrasnaíonn an inbhir agus a bhfuil a phointe faoi urchar méaróige den mainistir i nDún Garbhán.

Neart bláthanna agus éanlaithe le feiceáil. Tá cúpla feirm oisre sa chuan. Chonaic mé bean ar an trá ag cnuasach bruscair - cuid mór de málaí agus bandaí ruibéir bainteach leis na feirmeacha. Is cosúil go bhfuil stráice den trá faoi chúram gach comhlacht faoi sheach. Bhí suntas tugtha agam don méid sliogán oisre a bhí faoin trá. Níl na comhlachtaí ceaptha oisrí marbha a scaoileadh le sruth - ach is cosúil go ndearna comhlacht mór amháin neamhaird de sin cúpla bliain ó shin nuair a bhí bású mór i measc na hoisrí. 

Shiúl mé ar ais fán trá ón bpointe, agus ar aghaidh go dtí sráidbhaile na Rinne. Cupán tae tí Joe agus ar aghaidh liom arís go dtí an taobh eile den leathinis agus ó dheas arís go Heilbhic. Thug mé cuairt fán slí ar an séipéal. Pictiúir altóra thar a bheith spéisiúil - pandéach fiú - agus tagairtí ann do muir agus bádóireacht. 

Bhí gloine daite breá tiomnaithe do Dhéagláin ann freisin. 

Bhí radharcanna iontacha ó thuaidh ón aill ar an dtaobh eile den leathinis. 

Chas mé ar ais i dtreo Heilbhic ansin. Bhí coinne déanta agam chun folcadh feamainne a bheith agam i Sólás na Mara. Bhí mé pas beag luath ann, agus bhí cupán tae agus an píosa císte cairéide is fearr is cuimhin liom agam agus mé ag fanacht. 

Chaith mé trí ceathrú uaire sa sáile bogthe le feamainn tríd - abair só. 

Bhí cupán eile tae agam roimh aghaidh a thabhairt ar an siúlóid ar ais go dtí an Rinn. Nod libh gurb as Gaeilge ar fad a rinne mé mo ghnó ann freisin, rud a chuir leis an bpléisiúr. 

Bhí dinnéar agam le teaghlach Joe agus ansin chuaigh mé leis féin agus mac leis go dtí An Sráidbhaile - bhí a mhac ag imirt i mbliots iománaíochta Féile. Bhí foireann faoi aois Na Gaeltachta - An Rinn agus an tSeanaphobal - á fhéachaint le trí fhoireann eile, cluichí deich nóiméad an taobh len imirt. 

Rinne leaids na Gaeltachta go maith, ach bhí foireann eile níos láidre ar an lá. Nó sin a deirtear liom - ní fear spóirt mise! 

Chodail mé go maith, agus an maidin dar gcionn thug mé aghaidh ar an Baile Mór ar bhus nasc áitiúil chun leanacht ar aghaidh le mo thuras.