Píosaí liom in áiteanna eile:

Posts mit dem Label cory doctorow werden angezeigt. Alle Posts anzeigen
Posts mit dem Label cory doctorow werden angezeigt. Alle Posts anzeigen

2022-06-18

Conas caipitleachas faire a scrios


B'é seo mo léitheoireacht eitleáin ar an mbealach go Beirlín ar maidin. Baineann sé le híoróin an scéil gurb ar ghléas de chuid monaplacht amháin de chuid an chaipitleachas faire a bhí mé á léamh, eadhon Kindle de chuid Amazon, cé gur cheannaigh mé ó fhoinse neamhspleách é. Agus ar ndóigh is ar ghléas android agus ar shuíomh de chuid Google tá na smaointe seo a bhreacadh againn. 

Tá Cory Doctorow den tuairim go bhfuil an dá léamh ar eisceachtúlachas teicneolaíochta mícheart. Níl teicneolaíocht iomlán maith, ná iomlán olc. Ach tá fadhb bunúsach leis an smacht reatha ag grúpa beag comhlachtaí air. Is é a thuairim ná go bhfuil - go háirithe i Meiriceá - an reachtaíocht in aghaidh trustaí lagaithe go mór ó ré Reagan. Dá réir, tá monaplachtaí ag fás i ngach réimse, agus iad go minic fite fuaite le chéile agus níos measa fós leis an rialtas. Fágann méid agus líon beag na gcomhlachtaí nach bhfuil saineolas ach ag na feidhmeannaigh arda iontu, feidhmeannaigh a bhí fostaithe ag roinnt de na comhlachtaí faoi seach. Agus is minic ansin na feidhmeannaigh céanna ag obair do na rialtóirí - ach ag filleadh tar éis seal ar na monaplachtaí arís.

De dheasca an líon beag daoine atá i gceist agus an caidreamh eatarthu leanann an dlúthú - agus is deacair é a bhriseadh.

Tuigimid ar fad an dochar a dhéanann na líonraí sóisialta - ag cuir daoine a bhfuil tuairimí baolacha i dteagmháil le chéile. Tá taobh dearfach freisin ann. Is deacair an Pop Up Gaeltacht nó an Dream Dearg a shamhlú gan na meáin shóisialta. 

Is é a mhaíomh nach é go bhfuil argóintí lucht na teoirice comhcheilge feabhsaithe, ná ní hé go dtugann na meáin shóisialta bealaí níos éifeachtaí dul i bhfeidhm ar dhaoine. Cuireann sé daoine le tuairimí láidre imeallacha i dteagmháil le chéile. An rud atá athraithe dar leis ná go bhfuil corbacht agus comhcheilg ann dáiríre, mar sin go bhfuil cuma an réasúin ar teoiricí comhcheilge dá réir. Luann sé scanall úsáid na n-ópóideach i Meiriceá mar shampla - bhí cuma na fírinne ar na torthaí eolaíochta a mhaígh gan dochar a bheith ann. Agus ar ndóigh roimhe sin bhí Tabac Mór agus Ola Mhór ag cuir an eolaíocht as a riocht ainneoin go raibh fhios acu go maith go raibh a gcuid táirgí dochrach.

Faoi láthair tá na rialtóirí ag éileamh go ndéanfadh na comhlachtaí meáin shóisialta níos mó chun fuathchaint agus bréagnuacht a chosc.

Dar leis gurb é sin an bealach mícheart - bíonn ollshonraí agus ollchomhlachtaí de dhíth chun bheith in ann a leithéid a dhéanamh. Agus stopann sé sin na rialtóirí as comhlachtaí a bhriseadh suas. Ach toisc go bhfuil buntairseach méide leis na comhlachtaí, ní féidir le modhanna agus iomaitheoirí nua a theacht chun cinn.

Níl sé ar leas na hollchomhlachtaí an diúltachas a chosc - is mó aird a fhaigheann a leithéid, agus is aird atá á dhíol acu le lucht fógraíochta. 

Aontaíonn sé go pointe leis an mana gur tusa an táirge, mura bhfuil tú ag íoc as - ach nach réiteach íoc as, mar go dtreiseoidh sé sin lucht rachmais, agus go bhfágfaí an chuid eile againn níos mó i dtuilleamaí na monaplachtaí. 

Tá teicneolaíocht faisnéise mar dlúth agus inneach an tsaoil, is bunaithe ar ríomhaire ginearálta atá mórán gach táirge. An réiteach dá réir na iliomad mion chomhlacht in iomaíocht, ach caighdeáin agus prótacal chun go bhféadfaí sonraí a bhabhtáil idir córais agus gléasanna díláraithe. Bhí smacht ag an úsáideoir. 

Téis ciallmhar stuama. Is an éagóir maoine inneall mórán gach géarchéim in aois seo na géarchéime. Níl réiteach ar sin ach dílárú agus cothromas. 

Tá an leabhar ar fáil anseo 

2013-08-10

Dlíonn saoirse faire

Clúdach eagrán an RA den leabhar
I measc an lón léitheoireachta a thug mé liom ar saoire bhí an leabhar seo de chuid Cory Doctorow - Little Brother. Bhí leabhar eile dá chuid léite agam - Makers - agus tharraing sin m'aird ar an leabhar seo a bhí i rannóg na n-aosánach san leabharlann.
Samhlaíonn sé ionradh sceimhle ar San Francisco, agus grúpa daoine óga a ghabhtar díreach ina ndiaidh de dheasca ró aisfhreagra na Rannóige um Slándáil Baile agus an t-amhras atá orthu faoi chách.
Scaoiltear saor iad, ach ní iad ar fad. Tá an reacaire sa scéal - fear óg arbh é Little Brother an teideal é, agus beartaíonn sé cur i gcoinne an DHS agus a gcuid spiaireachta tríd cur isteach ar na modhanna a bhaineann siad feidhm astu - agus go bunúsach a gcuid oibre a dhéanamh dodhéanta. 
Árthach is ea an scéal sin chun plé domhain a dhéanamh ar saoirse, bunreacht Mheiriceá, agus an tionchar atá ag teicneolaíocht uilíoch faisnéise ar ár saol. Nochtar an t-uafás eolas teicneolaíochta ar bhealach ana nádúrtha san leabhar - mar go mbíonn an reacaire ag baint feidhm as, agus á mhíniú. Sa mhullach ar sin, scéinséir den scoth atá ann, leis an iliomad casadh agus lúb sna heachtraí, agus léargas bhreá ann ar chaidreamh idir dhaoine - cairdeas, collaíocht, eascairdeas, údarás, ...

Cover_w1n5t0n
Íomha den reacaire le Richard Wilkinson d'eagrán speisialta den leabhar
Bhraith mé go raibh an scéal iomlán inchreidte, agus go pléitear go stuama agus go nádúrtha le ceisteanna móra na saoirse agus teicneolaíocht na faisnéise. Mínítear go maith na lochtanna agus lúb ar láir atá ann nuair a chuirtear ró-mhuinín in eolas a chnuasaítear agus a déantar scagadh staitistiúil air - "Mór sonraí"- atá ina dhia beag ag mórán na laethanta seo ar léir gurbh lag a dtuiscint ar an mata taobh thiar den cheist!

Mholfainn an leabhar seo, ní hamháin d'aosánaigh, ach d'aon duine at mian leo tuiscint níos fearr a fháil ar na ceisteanna ann -  is fearr go mór foghlaim as úrscéal bhríomhar le hais téacsanna tur. Tá sé de bhua ag Doctorow scéalta teicneolaíochta a reic go héifeachtach (dar liom, ach gan amhras is teicneoir mé)