Údarás agus idirlíon

Bhí plé fhada ar Bluesky ag eascairt as foilsiú Corpas na Gaeilge ar na deacrachtaí a eascraíonn as cnuasach sonraí ón idirlíon. Tá go leor den ábhar "Gaeilge" ar líne ar praistriúchán Google atá ann. Agus ar an ndrochuair, tá foghlaimeoirí ag foghlaim óna leithéid.

Sé an chaoi freisin gur líonmhaire go mór foghlaimeoirí - ar gach leibhéal - ná cainteoirí dúchais i measc scríbhneoirí agus léitheoirí na Gaeilge.

"Labhraíonn Gaeilge;

Crochann suas amhrán Gaeilge;

Ach ní léann Gaeilge" 

Tomás 

Laoighseach Ní Choisdealbha 

Baile an Eibhir (cnuasach ar na bacáin)

Fágann sin go bhfuil an t-ábhar seo chun tionchar a imirt ar na huirlisí digiteacha a fhorbraítear don nGaeilge. 

Bhí plé go háirithe ar an Vicipéid, áit a bhfuil tionchar ag líon beag eagarthóir, nach bhfuil an Ghaeilge ar a dtoil acu, agus atá spléach ar Praistriúchán Google ar cuid mhór den ábhar, toisc am agus fonn a bheith acu tabhairt faoi.

Tá sé luaite agam cheana gur baineadh siar asam go bhfuil an blag seo luaite mar fhoinse ag suíomh scríbhneoireacht comhaimseartha MoLI. Toisc gurb ann dó. 

Tá sé luaite anois, feicim, mar fhoinse eolais ar an alt Vicipéid faoi Stefan Zweig. Blagmhír a scríobh mé go fánach de bharr plé ar leabhar. 

Tá na mílte focail ón mblag seo agus ó m'fhotha Twitter tar éis bheith istigh a fháil sa chorpas. Ní toisc a bhfeabhas, ach toisc iad a bheith ar fáil. 

Buntáiste an idirlín gur féidir le duine ar bith foilsiú. Sin a mhíbhuntáiste freisin. Conas is féidir údarás, barántúlacht nó fiú cruinneas agus fírinne rud a fhoilsítear a mheas, in éagmais eagarthóra, foilsitheora, piarmheastóra? 

Caveat lector! 

Nóinín stoite

Scéal dhá leath, reicthe i saorvéarsaíocht ag beirt reacaire. 

Sa chéad leath, cloisimid ó Nóinín. Gnáth déagóir. A mhothaíonn faoi chúng ag an scoil. Faoi chois ag na cailíní áille. Ach tá cara maith aici, Eimear. Agus tá a fón aici agus an idirlíon. 

Castar buachaill uirthi ann. Blaisimid a sceitimíní agus an spéis agus an grá ag bláthú. Grá gan choinne mar go mothaíonn sí ró ghnách, le hais na cailíní áille. Ach seo anamchara a thuigeann í. Cuireann an chaidreamh nua ding sa chairdeas le hEimear. Is deacair grá a roinnt... 

Fonn uirthi buaileadh lena searc san fíor saol, feiceáil an féidir an aisling a fhíorú... 

Ag Eimear atá an reacaireacht anois, an aisling iompaithe ina thromluí agus Nóinín ar iarraidh. 

Bíonn Eimear báite sna mothúcháin dorcha ar fad a leanann tubaiste. Eagla, fearg, brón, ciontacht. 

Ach aimsíonn sí misneach freisin. 

Tá an saol contúirteach. 

Is maith liom an tátal a bhaineann Máire Zepf tríd Eimear as. Tá baol ann. Ach ní ar íospartaigh atá an locht. Tá gá le hairdeall ach ní le cúlú faiteach eaglach. Dóchas le súile oscailte. 

Mar sin féin, cé gur do m'iníon a cheannaigh mé an leabhar, is dóigh liom go bhfanfaidh mé bliain nó dhó, go dtí go mbeidh sí níos giorra d'aois Nóinín is Eimear sula dtugaim di é. 

Tá píosa spéisiúil scríofa ag Máire féin ar writing.ie faoin leabhar.

Fáiltím roimh an leabhar seo. Tá easpa leabhair do dhéagóirí as Gaeilge agus seo saothar dea-scríofa tráthúil.

Máire Zepf
Nóinín
Cois Life
ISBN: 978-1-907494-94-9

Imbolc 2019 : Dís na Pop Uipe

Is iad Peadar Ó Caomhánaigh agus Osgur Ó Ciardha a chuir tús le cainteanna Imbolc i mbliana.

Tarlaíonn sé go raibh mé féin ag an gcéad Pop Up i mBaile Átha Cliath agus ag go leor acu ó shin. Smaoineamh simplí a d'eascair as cantal na beirte faoin síor séanadh sna meáin Bhéarla gur ann dár leithéidí, eadhon daoine sna cathracha a labhraíonn Gaeilge toisc go labhraímid Gaeilge.

Smaoineamh a choinnigh siad simplí. Teach tábhairne a roghnú uair sa mhí agus cuireadh a scaipeadh ar na meáin shóisialta. Gan eagraíocht, deontas ná táille.

Smaoineamh a bheartaigh siad ó thús a bheadh "Foinse oscailte", sé sin le rá nach bhfuil siad ag éileamh ceart eisiach ar bith ann.

Rud a fhágann go bhfuil an smaoineamh scaipthe ar fud na cruinne agus go teangacha mionlaithe eile.

Forbairtí a raibh súil acu leo, cinn eile nach bhfuil.

Léiriú ar chumhacht na meáin shóisialta chun mearscaipeadh a dhéanamh ar smaoineamh maith atá, mar chuir Osgur síos air, "greamaitheach".

Tugann an coincheap foinse oscailte saoirse - don dream a úsáideann coincheap ach freisin don dream a thugann coincheap ar an saol.

Léiriú freisin ar cumhacht an idirlíon agus na meáin shóisialta.

Vicipéid

Go luath sa chéad seo, agus mé ar thóir comhairle feabhsaithe bogearraí tharla mé ar an gcéad Wiki, c2.com. Bhí an pobal sách bunaithe faoin am sin, agus ós rud é gur dream iad ríomhchláraitheoirí go bhfuil fonn feabhais agus cainte ar gach rud faoin spéir orthu, bhí an bplé spréite i ngach treo.

PAinriail a bhí sách folláin mar go raibh mórchuid sásta glacadh le freagracht. Thaithin coincheap an meitheal stuaime a bhí á fhorbairt ann liom agus d'fhoghlaim mé as go gairmiúil agus go pearsanta. Shleamhnaigh mé i dtreo roinnt areopág eile, ina measc ceann chun cúrsaí creideamh a phlé, agus ceann ar chúrsaí wiki iad féin agus na fadhbanna a bhain lena riaradh, an teannas idir saoirse agus saineolas agus an baol ó lucht mioscaise.

Bhí an taithí ar an plé creidimh rud beag aisteach mar gur ghlac an té a bhí ag cuir an freastalaí ar fáil smacht iomlán ar chúrsaí, agus faoi dheireadh theip ar an suíomh sin. Ach ag pointe roimhe sin d'eagraigh mé cruinniú le duine nó beirt a bhí abhus (ba Sasanach an saoiste) toisc gur chuir sé i mo leith nárbh fíor dhuine faoi fíor ainm mé....

Táim fós tógtha le coincheap an Vicí agus tá a leithéidí curtha i bhfearas agam i gcúrsaí oibre ó am go chéile. Is minic go deimhin gné den vicí in uirlisí bainistíocht fabhtanna nó pleanáil togra.

Ach tá an oscailteacht ainrialach leochaileach.

Tá mé riamh amhrasach faoin Vicipéid mar sin. Tá mionleasú anois is arís ar bhotúin cló déanta agam. Fanaim glan áfach ar aon rud go bhféadfadh tuairimíocht a bheith ag baint leis. Mar thoradh ar an bpróiséis fhoghlama ar an Vicipéid agus na vicí a chuaigh roimhe ar ndóigh tá prionsabail, rialacha agus uirlisí bogearraí forbartha in iarracht dul i ngleic le loitiméireacht nó cogaí eagarthóireacht.

Tá, i ndáiríre, péas eagarthóireachta i gceist.

Ach ní dóigh liom gur féidir prionsabal uilíoch a dheánamh den 'dearcadh neodrach'. Iarracht le taca a thabhairt dó sin an chosc ar 'thaighde nuálach', i gur gá foinsí seachtracha a lua le heolas.

Iarrachtaí fónta iad seo. Ach ag deireadh an lae níl aon bhealach údarás nó saineolas eagarthóra a mheas. Agus is annamh saineolaí neodrach.

Úsáidim an Vicipéid mar sin chun buneolas a aimsiú - agus chun foinsí a aimsiú!

Agus seachnaím eolas ar ábhar a bhfuil conspóid ag baint leis. Mar atá le beagnach aon ghníomh daonna!

An tOllríomhaire i mo phóca

Le tamall anois is tríd aip ar mo ghuthán póca atá mé ag breacadh na smaointe fánacha seo, toisc go mbím ag taisteal ó cheann ceann an líne DART fé dhó sa ló, am le meilt agus ceangal WiFi ar fáil.

Go deimhin, is annamh a bhainim feidhm as an ngléas chun glaoch guthán a chuir. Ach bainim feidhm as seasta mar teirminéal idirlín, agus chun grianghraf a ghlacadh. Tá gléas ar leith agam fós chun éisteacht le ceol agus mé ar an mbóthar, ach tá ar chumas an fóin a leithéidí a dhéanamh freisin. Glacadóir FM atá ann freisin, agus glacadóir loingseoireachta. Go deimhin, tá dosaen éigin feidhm raidió ann, Bluetooth, WiFi, an bunchóras teileachumarsáide, GPS, cumarsáid garraoin...

Gléas ilfheidhmeach ilmheáin.

Bhíodh mana fadó ag Sun gurbh é an líonra an ríomhaire. Bítear ag trácht coitianta ar néalríomhaireacht - níl ansin ach an leagan is déanaí den mhana sin, crua earraí scaipthe tugtha le chéile ag bogearraí chun tásc a chuir i gcrích.

Tá gné nua anois, agus na fathaigh idirlín fearacht Google agus Facebook ag cnuasach agus ag scagadh sonraí. Fágann an ollmhéid sonraí a chuirimid ar fáil dóibh go bhfuil scóip ar leith ag modhanna staitisticiúla chun brí a bhaint as na sonraí céanna.

Níl sin gan chonspóid, mar ag deireadh an lae is daoine atá ag dearadh na halgartaim, ní cinnteacht eolaíocht nádúrtha atá i gceist. Tuigtear le fada go ndéantar an rud a thomhaistear. Tá léargas maith ar an gceist ag Antain Ó Lachtnáin anseo (as Béarla)

Is éachtach an athrú atá tagtha ar chúrsaí ríomhaireachta ó bhí mise ag clóscríobh go pianmhar clár fhada FORTRAN i teirminéal mall Vax a bhí á roinnt agam le scata mór mic léinn go inniu, nuair atá ollríomhaire ilnasctha i póca mo léine. Sin uilig lastigh de tríocha éigin bliain.

Tá deiseanna agus baol ag baint leis, ar ndóigh.

Foghlaeireacht focail, Domhnach is Dálach....

Dá mhéad a léim as Gaeilge (agus léim go leor) sea is mó a thuigim go bhfuil bearnaí suntasacha i'm fhoclóir agus go bhfuil an dúrud focal bhreátha imithe as an gcaint coiteann.

Tá Dennis ag baint an spraoi as liosta d'fhocail a bhfuil leathabairt de dhíth le Béarla a chuir orthu: focail atá tochailte againn as Foclóir Gaeilge Béarla.

Bhí mé riamh tugtha do póirseáil i bhfoclóirí, ag fiosrú gaol is sanas focail. Tá Dinneen ar mo leabhragán i bhfochair FGB agus de Bhaldraithe; tá leithéidí An Béal Beo ann freisin, maraon le Troscán na mBánta agus scata leabhair eile faoin ndúlra. Tá roinnt foclóir Gearmáinise agus ilteangacha agam freisin.

Ach ó thaobh foghlaeireacht focail is deacair an idirlíon a shárú; go háirithe agus togra fearacht http://www.teanglann.ie curtha i gcrích go snasta; is nasc geall leis gach focal, mar sin tá sé thar a bheith éasca focal Béarla a roghnú agus na comhchiallaigh Gaeilge dó a aimsiú, ag dul siar is aniar idir FGB agus de Bhaldraithe.

Tá súil agam go dtiocfaidh scríbhneoirí agus aistritheoirí i dtír ar an cumas seo; bealach a bhí Breandán Ó Doibhlin ag iarraidh réiteach le Gaoth an Fhocail. Tá teacht freisin ar na nathanna sna foclóirí freisin, saibhreas a rinne Maolmhaodhóg Ó Ruairc a chnuasach i nDíolaim d'Abairtí Dúchasacha.

Tá deis againn i ré seo na Dána Digiteacha agus sean leabhar á chuir ar líne diaidh ar ndiaidh cuid den saibhreas atá imithe as ár gcaint - go háirithe do mo leithéidí de chainteoirí athdhúchais - a athshealbú.  Tapaímis an deis!

Bréag. Bréag?

Ní raibh mise san tír nuair a tháinig Bréag chun cinn (agus gach seans nach mbeadh iomrá cloiste agam orthu dá mbeadh).

Ach bhí mé an tógtha leis an méid a chuala mé nuair a rinne IMRAM oíche ómóis do Bhob Marley.

Ó shin i leith bhí mé ag éisteacht leis an gceol ar soundcloud:

Bhí fonn orm a ndua a chúiteamh leis na ceoltóirí agus chuir mé ceist ar Twitter cá háit a bhfaigheann a ceol le ceannach. Dúradh liom go raibh CD dá cuid ar Google Play faoin teideal "Can Jah"

Cheannaigh mé an CD dá réir - ach tá cúpla mion-fhabht air - rianta neamh iomláine. Chuaigh mé i dteagmháil leis na ceoltóirí - fuair mé seoladh rphoist do Chaoimhín Mac Giolla Catháin tríd an leathanach Facebook s'aige. Fuair mé amach nach raibh aon chearta ná smacht acu ar an CD ar "Gan Jah" atá air ó cheart. 

Cé go bhfuil an méid dá ceol atá air go maith, ní féidir liom moladh é a cheannach de bharr na fabhtanna agus de bhrí nach bhfaigheann na ceoltóirí tairbhe ar bith as - mór an trua nach bhfuil sé soiléir ar Google Play cé na foilsitheoirí.

(Anois agus mé ar an eolas i cuimhin liom go ndúirt siad sa chlár ar TG4 nuair a bhí an banna  scór bliain go raibh droch conradh sínithe acu uair amháin)

Is deacair i ré an idirlín bheith cinnte go bhfuil sochar á dhéanamh ag ceannach!

Ag Timireacht ar líne!

Táim i mo shíntiúsóir de chuid an Timire le traidhfil blianta, agus anois is arís tugaim lámh chúnta do na saorálaithe a bhíonn ag obair ar an Timire ⁊ ar leabhair de chuid Foilseacháin Ábhar Spioradálta - a bhfuil dornán dá leabhair ar mo leabhragáin freisin.

Sé an Timire an iris is sine as Gaeilge atá á fhoilsiú go leanúnach - eagrán gach ráithe ó 1911! Bíonn lón mhachnamh ann i gcónaí, idir ailt a scríobhadh dó agus ábhair aistrithe dó. Tá réimse leathan tuairimíochta ann - tá ailt léir agam a scríobh Joe Higgins, Trevor Ó Clochartaigh agus Rónán Mullen - clúdaíonn sin réimse leathan i bpolaitíocht na hÉireann! (Léiríonn freisin an rud a dúirt an Pápa nuair a fiafraíodh de an Daonlathaí Sóisialach é - go bhfuil lipéid mar míchuí, go chúngaíonn siad duine agus creideamh)

Bíonn stair, cráifeacht agus urnaí sna leabhair ó FS (bhí siad ró mhall ag glacadh seilbh ar an mbranda FÁS).

Aréir seoladh suíomh nua idirlíne agus athchló de leabhar thar a bheith tábhachtach - "An Bíobla do Pháistí"

Oíche thar a bheith taitneamhach a bhí. ann i Halla Foras na Gaeilge cé nach mór dom a admháil gur beag duine níos óige ná mé a bhí ann! (Tá sé i gceist ócáid eile a bheith ann amach anseo ag am oiriúnach do leanaí)

Chuir Máire Breatnach, Mick O'Brien agus muintir Mac Cába tús leis an oíche le roinnt ceoil. (Bhí mac liom ceapaithe seinm ach ghlac sé an seanfhocal úd faoi lúidín an phíobaire a bhíonn díomhaoin ró dháiríre, agus bhris an lúidín rud a chuir as an áireamh é)

B'í Bláthnaid Ní Bhrádaigh Bean an Tí, ag sníomh na míreanna le chéile go cliste.

Ray Mac Mánais is mó a labhair, cainteoir spreagúil a thug léargas cuimsitheach ar an suíomh agus a rinne ana chaint ar an mBíobla, le scéalta barrúla fite fuaite faoina thábhacht don creidmheach óg. (Fonn orm roinnt dá scéalta a reic. Amach anseo, seans).

D'aithris Aideen Mac Bride scéalta ón mBíobla. scéalta a insíonn sí ar scoil i mBaile Munna, bunaithe ar an leabhar a bhí á sheoladh - aistriúchán a rinne Donla Uí Bhraonáin sna 1980í ar "Lion Children's Bible". Buntáiste leis an gcur chuige sin ná go mbíonn na léaráidí ann; bhí Lion ag déanamh scata aistriúcháin an uair úd agus bhí na téacsanna le cuir sa leagan amach céanna. Bhí Donla ag rá go ndeirtear go mbíonn an Ghaeilge 11% níos faide más próis atá i gceist le hais an Béarla; gur fhág sin go raibh uirthi bheith gonta. Mar a tharlaíonn sé, tá cóip den gcéad cló agam a fuair mé (sílim) i siopa dara láimhe uair éigin. Tig liom dearbhú go raibh toradh a saothar fónta, fileata nádúrtha.

An Bíobla fotha saol an Chríostaí ar ndóigh; is ann a chuirtear aithne ar Íosa agus Dia. Deirtear go bhfuil an Tiomna Nua folaithe san sean Tiomna; agus an Sean Tiomna nochtaithe san Tiomna Nua. Tá réimse scéalta ón dá thiomna anseo agus iad feiliúnach don aois ghrúpa. Tá feidhm bainte agam astu cheana le'm iníon. (Ní raibh an leabhar agam agus mo mhic san aois cheart)

Fiú don ainchreidmheach tá tuiscint ar an mBíobla tábhachtach i gcultúr an Iarthar - is iomaí meafar as atá fite fuaite sa chaint. is fíor nach bhfuil an Bíobla chomh lárnach i litríocht na Gaeilge is atá sa Bhéarla nó sa Ghearmáinis, áit ar mhúnlaigh aistriú an Bhíobla an teanga scríofa.

Mar sin féin, sa bhreis ar an creideamh, is cuid de oidhreacht cultúrtha an Iarthair ar Bhíobla.

Is breá liom mar sin fáil éasca a bheith arís ar an eagrán seo!

Comhar na ríomhchláraitheoirí!

Thosaigh mé post nua ar na mallaibh. Táim ag obair anois le teanga ríomhchláraithe - Java -  nach raibh an fíorbheagán eolais agam uirthi sular thosaigh mé sa phost. Mar sin féin, tá giota mór de ríomhchláir sách chasta scríofa agam - agus oibríonn sé!

Tá an ghairm seo a chleachtadh agam le breis agus scór bliain anois. Tá claochlú tagtha ar an ngairm ó thosaigh mé, ag foghlaim PL/M  ó comhghleacaithe agus leabhair. 

An idirlíon a chothaigh an claochlú seo agus a rinne é éasca do mo leithéidí dul chun cinn gasta a dhéanamh. Gan idirlíon, caolseans go mbeadh an forbairt a tháinig ar Gluaiseacht na bhFoinsí Oscailte tarlaithe.  Gluaiseacht a chuireann ar chumas ríomhchláraitheoirí uirlisí den scoth a chruthú dá chéile tríd comhoibriú.  Tá an píosa oibre atá idir lámha agam bunaithe ar thacaíocht a thabhairt don dífhabhtóir  GDB, ar cuid é den córas GCC. Is mór an gar go bhfuil teacht agam ar na foinsí, rud a éascaíonn mo chuid oibre ag tacú leis an uirlis.

Ach tá éachtaí eile ann - táim ag baint úsáide as timpeallacht comhtháite forbartha darbh ainm Eclipse. An rud atá i gceist le TCF ná ríomhchlár a úsáidim chun cód a scríobh. Ach tá eolas san ríomhchláir ar an dteanga, agus - rud atá ríthábhachtach i gcás Java - ar an méid atá scríofa cheana agam, agus fiú na leabharlanna atá ar fáil. "Leabharlann" - sin píosa cód atá scríofa cheana féin ar féidir feidhm a bhaint as. Tá na mílte acu ann i Java, fágann sin go dtig le ríomhchláraitheoir fearacht mise díriú ar an bhfadhb atá le réiteach agus glacadh le bunchlocha atá profa agus iontaofa cheana. Ceartaítear - fearacht litreoir - na botúin fánacha teanga agus úsáide agus mé ag clóscríobh. Moltar réitigh dom - na feidhmeanna agus sonraí atá ar fáil don cineál rud a bhfuil mé ag plé leis.

Sa mhullach ar sin, tá píosa eile ar féidir cuir le Eclipse - breiseáin - a chabhraíonn le, mar shampla, leagan amach coiteann ar an gcód don fhoireann ar fad a chuir i bhfeidhm, nó cód atá lochtach nó a d'fheadfadh a bheith lochtach a aimsiú. Tá dífhabhtóir cumhachtach ann freisin don gclár.

Le fiche bliain taithí, tá fhios agam an cineál ruda ba mhaith liom a dhéanamh. Ach níl na teilgean cuí i Java agam. Is leor ceist a chuir ar Ghoogle - "conas a déantar X i Java" - agus gach seans go mbeidh freagra ar fáil. Go hiondúil ar chlár plé StackOverflow. Cuireann an suíomh úd áit ar fáil do ríomhchláraitheoirí na cruinne chun fadhbanna a phlé. Fágann sin - ainneoin nach bhfuil ach cúpla comhghleacaí agam san oifig, agus gan ach duine acu atá sáite i Java le fada - go bhfuil ar mo chumas teacht ar réitigh cuanna, cruinne go gasta.

Is deacair dom anois smaoineamh siar ar conas a rinne muid ár gcuid oibre roimh theacht ann do na gléasanna agus áiseanna uilig seo. Comhar na ríomhchláraitheoirí!

Béadchaint

Tá an méid seo leanas le rá ag Caiticiosma na hEaglaise Caitlicí faoi Uimhir 2477:

Coscann an modh do chlú na bpearsan gach mana agus gach ráiteas a d'fheadfadh dochar éagórach a dhéanamh dóibh. Bíonn ciontach :

- i luathbhreith lochtach an té a ghlacann gan leorbhunús leis mar fhírinne, fiú amháin gan a rá, locht morálta a bheith ar a chomharsa;

- in ithiomrá  an té a nochtann, gan fáth bailí a bheith leis, lochtanna agus cionta duine eile dóibh siúd nach eol dóibh iad;

- i mbéadchaint an té a dhéanann dochar, trí ráite atá contráilte leis an bhfírinne, do chlú daoine eile agus a bhíonn ina cheann ócáide do bhreitheanna falsa ina dtaobh. 

Tá meathchuimhne agam ar scéal naomhsheanchais faoi anamchara a rinne bean faoistin leis go ndearna sí béadchaint. Dúirt sé léi mála clúmh mín a fháil agus é a scaoileadh ag barr an chnoic, ansin filleadh air go ngearrfadh sé an pionós cuí uirthi. D'fhill sí air, agus dúirt sé léi an chlúmh ar fad a bhailiú arís. "Ach tá sin dodhéanta" ar sí. "Tá", ar sé, "mar atá sé smál na béadchainte a ghlanadh!"

An chúis go bhfuil na smaointe seo á scaoileadh uaim agam? Bhí clampar ann faoi haischlib a bhí ag treocht ar Twitter an tseachtain seo chaite.  Rinne mé iarracht fanacht glan air mar go léir go rabhthas ag tromaíocht arís ar bhean óg éigin a scaoileadh pictiúr a chuirfeadh aiféala uirthi amach ar an idirlíon.  Fiú ansin d'fhoghlaim mé níos mó faoin gceist ná ba mhian liom, agus mhothaigh mé smeartha dá bharr, míchompordach amach is amach. (Is deacair an luathbhreith lochtach a sheachaint, fiú nuair nach mbaineann an cheist a bheag ná mór le duine). Bhí, is cosúil, ól agus collaíocht i gceist. Gné amháin den scéal a chuireann soir ar fad mé i gcás mar é ná an caoi a chaitear le bean i gcás mar é mar bhodóinseach agus striapach - ach le fear mar stail agus bullaí fir.

Cuireann na meáin sóisialta le scaipeadh clúmh mín an bhéadchaint; agus coscann na gnáth-mothúcháin comhbhá agus carthanacht. Níl aon leigheas agam air; níl mé féin saor ar an fiosracht mallaithe a chuireann i mbaol mé féin ag smearadh le pic an ghráin seo.

Dlíonn saoirse faire

Clúdach eagrán an RA den leabhar

I measc an lón léitheoireachta a thug mé liom ar saoire bhí an leabhar seo de chuid Cory Doctorow - Little Brother. Bhí leabhar eile dá chuid léite agam - Makers - agus tharraing sin m'aird ar an leabhar seo a bhí i rannóg na n-aosánach san leabharlann.

Samhlaíonn sé ionradh sceimhle ar San Francisco, agus grúpa daoine óga a ghabhtar díreach ina ndiaidh de dheasca ró aisfhreagra na Rannóige um Slándáil Baile agus an t-amhras atá orthu faoi chách.

Scaoiltear saor iad, ach ní iad ar fad. Tá an reacaire sa scéal - fear óg arbh é Little Brother an teideal é, agus beartaíonn sé cur i gcoinne an DHS agus a gcuid spiaireachta tríd cur isteach ar na modhanna a bhaineann siad feidhm astu - agus go bunúsach a gcuid oibre a dhéanamh dodhéanta. 

Árthach is ea an scéal sin chun plé domhain a dhéanamh ar saoirse, bunreacht Mheiriceá, agus an tionchar atá ag teicneolaíocht uilíoch faisnéise ar ár saol. Nochtar an t-uafás eolas teicneolaíochta ar bhealach ana nádúrtha san leabhar - mar go mbíonn an reacaire ag baint feidhm as, agus á mhíniú. Sa mhullach ar sin, scéinséir den scoth atá ann, leis an iliomad casadh agus lúb sna heachtraí, agus léargas bhreá ann ar chaidreamh idir dhaoine - cairdeas, collaíocht, eascairdeas, údarás, ...

Íomha den reacaire le Richard Wilkinson d'eagrán speisialta den leabhar

Bhraith mé go raibh an scéal iomlán inchreidte, agus go pléitear go stuama agus go nádúrtha le ceisteanna móra na saoirse agus teicneolaíocht na faisnéise. Mínítear go maith na lochtanna agus lúb ar láir atá ann nuair a chuirtear ró-mhuinín in eolas a chnuasaítear agus a déantar scagadh staitistiúil air - "Mór sonraí"- atá ina dhia beag ag mórán na laethanta seo ar léir gurbh lag a dtuiscint ar an mata taobh thiar den cheist!

Mholfainn an leabhar seo, ní hamháin d'aosánaigh, ach d'aon duine at mian leo tuiscint níos fearr a fháil ar na ceisteanna ann -  is fearr go mór foghlaim as úrscéal bhríomhar le hais téacsanna tur. Tá sé de bhua ag Doctorow scéalta teicneolaíochta a reic go héifeachtach (dar liom, ach gan amhras is teicneoir mé)

Cassandra? Nó an buachaill a scairt faolchú? Nó...?

Tharraing Dennis m'aird ar an t-agallamh seo  le Jason Lanier. Tá agallamh spéisiúil eile leis anseo: Spreag sin m'fhiosracht agus fuair mé leabhar dá chuid ón leabharlann - You are not a Gadget. 

Caithfidh mé rá go bhfuil cuid dá argóintí a shílim a bheith beagnach baoth. Mar shampla, a bharúil gur tháinig an suíomh Instagram in áit na comhlachta Kodak. (Tá bréagnú déanta ag eacnamaithe  ar an barúil sin anseo agus anseo) Ní slán an samhail sin in aon chor - comhlacht crua earraí don gcuid is mó is ea Kodak; níl in Instagram ach dóigh chun grianghraif digiteacha a mhaisiú agus a roinnt. Theip ar Kodak teacht i dtír i gceart ar na margaí nua do chrua earraí digiteacha - ní raibh ach baint thánaisteach ag an idirlíon leis an teip sin; agus scéal thairis is ea rath Instagram - ceann den iliomad comhlacht atá ag teacht i dtír ar chraos daoine rudaí a roinnt leis an saol mór.

Mar sin féin rinne mé treabhadh tríd an leabhair. Fear é seo a bhí agus atá in cheannródaí ríomhaireachta, baint aige le forbairtí suntasacha san réaltacht fíorúil. É anois ina shaoi ag Rannóg Taighde Microsoft.  Aithne ó thús aige ag fáithe eile an idirlín, fearacht Richard Stallman. Ach é éadóchasach faoi anois.

Seachas corr smaoineamh anseo is ansiúd bhí an dua ag baint leis an léamh agus n'fheadar ar bhain mé mórán tairbhe as.

Téis amháin dá chuid a bheadh glacadh agam leis - go bhfuil cultúr roinnt agus scaipeadh an idirlíon ag cruthú dua do cheoltóirí agus oirfidigh eile. Ach n'fheadar an raibh sé riamh éasca ag oirfidigh aitheantas agus slí beatha ceart a bhaint amach? An bhfuil rudaí dáiríre éagsúil de bharr an idirlíon? Feictear dom féin gurbh iad na doirseoirí - na lipéid ceoil, na nuachtáin, na foilsitheoirí - is mó atá thíos leis. 

Ag go bunúsach an deacracht is mó ata agam le fáithe an idirlín - pé acu an á bheannú nó á dhamnú atá siad - go bhfeictear dom go bhfuil áibhéil á dhéanamh acu ina thábhacht. Cinnte, bainimse mar innealtóir bogearraí ana thairbhe gairmiúil as mar fhoinse eolais agus is cinnte go bhfuilim níos táirgiúla dá bharr. Inneall  a chuireann le cumas an inchinn is ea ríomhaire, agus is líonra ríomhairí an idirlíon - bua atá ansin do lucht oibre inchinne.

Fós féin, don chuid is mó againn is siamsaíocht don gcuid is mó an idirlíon - é sách ard ar phirimid Maslow na riachtanais. Mar sin, níl an idirlíon ar an rud is lárnaí san saol, ná baol air. Agus dá mbeadh bunús lena théis go bhfuil an idirlíon ag scrios an meánaicme - is an idirlíon féin a bheadh thíos leis sin.

(Sa mhullach ar sin, ní raibh mé tógtha lena chuid próis - is ag treabhadh tríd an leabhar a bhí mé, ag lorg corr gráin gaoise sa bhaois fhoclach.)

Bleachtaireacht Idirlín: Mana Ospidéil Thamhlachta

Sheoladh an pictiúr seo i ngiolc inné;

Ag fáiltú oispidéal Thamhlachta....Íccath cech thedmaí ? twitter.com/Duibhlinneach/…
— Norman Pramister (@Duibhlinneach)

Bhí mé den tuairim go mbeadh baint ag íccath le íoc, i. leigheas; chuaigh mé ag tochailt i DIL agus fuair mé:

tedmannach, teidmnech
o, a (teidm)

(a) pestilential, full of disease : bliadain chalad chessachtoch, acht ger bhó cesno- dach tedhmandach hí,  ALC ii 230.x . is teidmnech ind ail breithre `is deadly ,'  RC xvi 79.23
.

(b) Of persons evilly disposed, perverse, etc. : teidhmneach .i. táomannach .i. drochaigeantach; teidhmneach .i. dásachtach; teidhmneach .i. duine deabhthach, no cean- nairceach, O'Cl. Cf.  O'R. tedmnach tuaimnech disceinm- nech (of the devil),  SR 946 . Eocho Feidlimid find fine | nir bo theidmnech timcride,  LL 131 b 37 . an torathar tedmandach dar-bo comainn Spínx,  TTebe 900 .

Mo bhuille faoi thuairim faoi ná  "leigheas gach plá"

Tamhlacht Mhaelruáin atá i gceist; bhíos deimhin de go raibh tagairt ann do Mhaelruáin nó Aonghus. Agus gan amhras, san Iarfhocal d'Fhéilire Aonghusa fuair mé:

"200] is íccid cech thedmae."

 Bhí an comhrá seo ar siúl nuair a bhí sé i lár na hoíche i Seattle; ach ar dhúisigh Dennis chuir sé clabhsúr ar an scéal.

Ar an gcéad dul síos, thuig sé gur don Féilire féin a bhí an nath ag tagairt: agus thuig sé gur cneasaí an bhrí atá le íccid ann. As DIL arís;

2 íccaid
i,m. , later íccaide (ícc)

(a) a healer, a person or thing that brings healing: Of the Félire : is íccid (v.ll.  icce, íccaid) cech thedmae `'tis a healer of every disease ,'  Fél. Ep. 200.
ícaid cach n-eolach every learned man is a healer ,  Arch. iii 228.83 . See slán-íccaid s.v.  slán. … 

Mar sin, comóradh ar an Fhéilire, agus guí d'fheidhm Ospidéal Thamhlachta atá sa mhana. N'fheadar cé a cheap? 

Iarfhocal:
Is éachtach na háiseanna a chuireann an idirlíon ar fáil i gcás mar seo; a ligeann do ríomhchláraitheoir in Áth Cliath a bheith ag ransú sean scríbhinní agus foclóirí; agus ag baint tairbhe as eolas agus taithí scoláire i Seattle! Am agus spás curtha ar neamhní!

Cleiteacháin agus Ainmneacha Cleite, athuair.

Chuir Aire Stáit Éireannach Seán McEntee lámh ina bhás fhéin le déanaí. Mar is iondúil i gcás mar é, bíonn daoine ag lorg freagraí. Is cosúil gur ghoill an cáineadh, cuid de maslach agus pearsanta, i ndiaidh an buiséid air. Bhí cuid den trácht seo ar líne, ar leithéidí Facebook agus Twitter.

Ní bhíonn cúis simplí amháin ar bith i mbás dá leithéid.

Dar liomsa, tá ceisteanna tromchúiseacha le freagairt ag an Rialtas: de bharr córas na fuipeanna abhus, tá  an reachtas lagaithe go mór. Déantar na cinntí ag bord an Rialtas. (Ní bhíonn Áirí Stáit páirteach ansin, is mionoifig atá i gceist le hAire Stáit, cúntóir d'Aire.) De bharr móramh mhór páirtithe an Comhrialtais agus an ceangal atá ar baill na bpáirtithe sin vóta a chaitheamh ar son pé cinneadh a tógadh, ní chíortar na ceisteanna i gceart san Oireachtas.  Níos measa fós, is cosúil i mbliana nach raibh ach dream beag Airí Rialtas ag socrú na ciorraithe sa bhuiséid.

Is léir gur bhraith an Teachta McEntee faoi bhrú uafásach - caithfidh sé go raibh baint éigin ag an gcur chuige mí-dhaonlathach lochtach seo leis an mbrú sin. Tá an cur chuige lochtach toisc gur fearr i bhfad an cinneadh a ghlactar má chíortar go leathan na cinntí. Bhí baill an Rialtais seo glórach faoi tré-dhearcacht, plé agus oscailteacht nuair a bhí siad sa Rialtas. M'anam ach ní rófhada a ghlac sé orthu sotal, rúndacht agus bundún a ghlacadh chucu féin mar mhodh oibre!

Anois áfach, tá siad ag gleo faoi "smacht" a chuir ar an Idirlíon, d'fhonn "maslaí" ar líne a chosc. Faraor, agus mar a phlé mé cheana, is féidir leis an dioscúrsa ar líne a bheith sách garbh, maslach gránna. Go háirithe nuair a shíleann daoine go bhfuil siad anaithnid. Ach níl. Má tá rud á rá ar líne atá in aghaidh an dlí, aimseofar an té atá ciontach. Fágtar lorg. Tá an t-eolas ann.

Ach is ar bhonn díláraithe atá an Idirlíon eagraithe, san Iarthar ach go háirithe. Tá streachailt síoraí ann idir lucht gnó, ar mian leo an t-eolas a bhailiú ar mhaithe le brabach, lucht dlí ar mian leo súil a bheith acu ar chách, agus daoine aonair ar mian leo suaimhneas a bheith acu.

Tá amhras orm go mbeidh toradh ar bith ar an ngleo ar fad faoi "smacht" a chuir ar na meáin sóisialta; b'fhearr go mór díriú ar straitéis chun cabhrú le daoine íogair - pé acu polaiteoirí nó daltaí scoile iad, plé go stuama leis an mbrú. Agus oideachas a chuir ar an bpobal i gcoitinne faoi cé chomh soiléir is atá a lorg ar líne! Seans go mbeadh siad níos cúraimí dá bharr!

Agus, gan amhras, bunoideachas ar an idirlíon a chuir ar fáil do lucht polaitíochta. Ba bhreá leis an drong sna meáin traidisiúnta smacht a bheith curtha ar na meáin sóisialta - braitheann siad uatha a gcumhacht mar dhoirseoirí na fírinne, agus an bachall agus cathaoir a bhronn sin orthu.

Ní féidir bosca Phandóra a dhúnadh; agus beidh an maitheas agus an oilc ina orlaí tríd cumarsáid daonna, beag beann ar mheán ná modh.

Déantóirí: Aiséirí na Ceardaíochta?

Do léigh mé leabhar Cory Doctorow Makers le déanaí. (Ar fáil le léamh ar líne anseo). Úrscéal atá ann faoi seiftáilíthe a aimsíonn bealaí nua chun feidhm a bhaint as sean-rudaí. Bheadh an feachtasóir seo sa Ghearmáin sásta leo. Tá sé  ag streachailt in aghaidh an nós atá ann, dar leis, earraí leictreacha a dhéanamh sa chaoi agus go mbriseann siad go gairid i ndiaidh don barántas dul as feidhm. Dífheidhmeacht phleanáilte d'fhonn breis brabaigh a ghnóthú atá ansin, dar leis. Níl mé cinnte an bhfuil an cheart aige, ach is cinnte go bhfuil barraíocht earraí leictreacha caite amach agam thar na blianta. Meabhraíonn an cheist seo "Teoiric Bhuataisí ar Éagothrom Shocheacnamaíoch" de chuid Vimes dom; cosnaíonn earraí saoire níos mó sa bhfad théarma! Gan trácht ar an dramhaíl a seoltar, ró mhinic, thar farraige go tíortha i mbéal forbartha, agus an cur amú bunábhar dá bharr.

Téann an fear úd, agus daoine nach é, i ngleic leis seo tríd athraithe a dhéanamh ar na fearais iad féin. (Ní bheadh na scileanna sin agam).

Tá leithéidí na tóglainní ag éirí níos coitianta: áiteanna gur féidir le daoine teacht le chéile chun lámh-cheardaíocht a chleachtadh le chéile, ag foghlaim óna chéile agus ag tacú. Spreag an ghluaiseacht seo an aireagán Sugru, mar shampla.  Is mór an ghar a dhéanann an idirlíon don ngluaiseacht seo; ag scaipeadh eolais agus oiliúint. (Ról lárnach aige sin san úrscéal freisin).

Rud eile ar féidir a dhéanamh de bharr an idirlíon ná na hearraí a dhíol; agus tá an margadh ar líne Etsy ann go sonrach chun é sin a dhéanamh.

Mar, ar ndóigh, níl san déanamh ach cuid den cheist; agus dáiríre is éard atá á chíoradh san scéal ná an idirghabháil idir fórsaí éagsúla; na déantóirí iad féin, ach lucht airgead, lucht dlí, lucht na meáin, na mórchomhlachtaí,  agus an daonra i gcoitinne freisin. Eascraíonn an iliomad fáinne fí as na caidreamh chasta sin ar fad. (Léamh maith atá ann, mar a deir an ceann eile).

Tá clódóirí 3D lárnach i gcuid den scéal; tá siad sin ag éirí fairsing faoi láthair, agus ag tabhairt cumhacht áirithe ar ais do dhearthóirí, de bhrí go bhfuil an costas chun fréamhshamhail a chruthú á ísliú go mór acu. Nó fiú mion-shraith de tháirge a dhéanamh. Nó an táirge céanna a chruthú in iliomad áiteanna - sin rud a d'fheadfadh dul i ngleic seans leis an olltáirgeadh saor i dtíortha i mbéal forbartha nó i leithéidí na Síne.

Seo togra nach bhfuilim ró dhearfach faoi, a bhaineann feidhm as na modhanna seo: an Vicí-Ghunna.

Eascróidh ceisteanna eitice as a leithéidí seo de tháirgiúlacht gan amhras; chíor Primo Levi roinnte den na ceisteanna úd i bhfad siar i sraith gearrscéalta maidir  "cóipire 3D" an Mimer. Is éard a shamhlaigh sé ná gléas a bhfeadfadh cóip a dhéanamh de rud ar bith; neacha beo san áireamh, ach an comhdhéanamh ceart de dhúil a bheith san "dúch" ann. D'eascair fadhbanna as sin, ar ndóigh!

N'fheadar dála an scéal an leis an Iarthar is mó a bhaineann na ceisteanna seo - seachas gurbh san domhan i mbéal forbartha a chaitear an dramhaíl - agus minic go leor is as dúshaothrú ansin a thagann na hearraí idir amh agus táirgthe.

Is mó chasadh fós atá sa scéal, sílim!

 

Turscair sna staitisticí ar Blogger

Tamaill ó shin chuir Blogger "Staitisticí" leis an roghchlár d'údair blaganna. Bhí (agus tá) statcounter in úsáid agam:

Chonaic mé difríochtaí idir an dá cheann nár thuig mé i gceart. Ach go háirithe bhí na foinsí tráchta difriúil. Monuar, rinne mé botúin uair nó dhó nuair a phrioc fiosracht mé chun an nasc sin a leanacht. Suímh pornagrafaíochta a bhí i gceist. Bhí imní orm go raibh mé ar bhealach éigin nasctha leo mar sin chuaigh mé ag lorg freagraí. Tá cur síos sách cuimsitheach anseo ar an "Turscar tagróra" atá i gceist:

Níl baol ann - ach ná lean an nasc! Neamhaird an leigheas.

Rangú Page, turscar, agus focal beag draíochta

Rangú Page: Léaráid le Felipe Micaroni Lalli

Tá cáil Google (agus saibhreas lucht a bhunaithe!) bunaithe ar feabhas a inneall cuardaigh - ar an chaoi gurbh iad na torthaí is túisce a luann siad na cinn "is fearr". Tá breithiúnas Google bunaithe ar samhail matamaitice den idirlíon a d'fhorbair na bunaitheoirí ar an ollscoil agus atá ainmnithe as duine acu - Larry Page. Go bunúsach déantar anailís ar na nascanna idir leathanaigh idirlín agus tugtar luach do na leathnaigh de réir an méid naisc atá dírithe orthu, ach freisin de réir "luach" na leathnaigh atá ag nascadh leo; luach atá bunaithe ar an líon naisc atá ag teacht isteach sna leathanaigh sin. Tá cur síos níos iomláine ag Wikipedia (agus ós rud é gur algartam atá i gceist, is féidir muinín éigin a chuir ann - níl mothúcháin i gceist!) . Tugtar Rangú Page ar an algartam.

Ar ndóigh bíonn forbairt i gceist ar an algartam, agus bíonn Google ar a ndícheall lucht turscair a sheachaint sna torthaí. Ach is iad naisc airgeadra an idirlín. Mar sin, bíonn tóir ag lucht turscar ar naisc dá suímh ar mhaithe le boilsciú a dhéanamh ar "luach" a gcuid suímh. Sin an toisc, mar shampla, go mbíonn dris cosain an Captcha romhat agus trácht á fhágáil agat anseo. Dúshláin a bhíonn síor forbairt air, de bharr go mbíonn feidhmchláir lucht turscair ag siar forbairt freisin.

Tá ainm ag ealaín seo ag lucht turscair agus naisc a chuir is a bhaint - Search Engine Optimisation - cuíchóiriú do inneall cuardaigh.  Agus ansin atá dris chosain eile do lucht na Gaeilge - mar is ionann ceannlitreacha an scéim ola nathrach seo agus focail beag úsáideach - SEO!

Suíomh mór le rá is ea Twitter - agus mar sin tá lucht turscar gníomhach ann. Tá sé tugtha faoi deara agamsa agus ag giolcadóirí eile le Gaeilge gur geall le briocht nó ortha an focal úd "seo" - má bhaintear feidhm as i ngiolc, bíonn ar an bpointe cúpla leantóir nua ag duine. Ach is annamh Gaeilge, ná go deimhin ciall, ag na leantóirí seo!

Bím féin ar mo chroí díchill mar sin ag seachaint ortha na turscadóirí. Agus má sciorrann sé uaim, chuirim an ruaig ar an bpointe ar na leantóirí nua seo leis an cnaipe "Fógair ina thurscair"

Agus sin agaibh an frith-ortha!

Conas cóip de'd bhlag a shábháil

Bhí mír agam ar an ábhar seo cheana, ach ó tharla go bhfuil leagan amach Blogger athraithe ó shin, agus go bhfuil Seán den tuairim go bhfuil a bhlag imithe le gaoth (Chímse fós anseo é!), seo agaibh leagan nua. Mholfainn féin é dhéanamh go rialta.

Níl le déanamh ach an mír "Other" a roghnú ó "Settings" agus ansin "Export Blog". Cuirfear comhad san áit ar do dhiosca crua leis an t-eolas iomlán faoi do bhlag ann.

Sábhálfar an rud ar fad - tagairtí, teimpléid agus uile mar ollchomhad XML.Is deacair ag duine an chomhad céanna a léamh, ach beidh gach rud ann: agus mar a fheictear thuas is féidir é a shú isteach arís i mBlogger. Is i bhfoirm téacs a bheidh aon téacs, mar sin is féidir féachaint ar an gcomhad le gnáth léitheoir téacs, nó le brabhsálaí agus giota a tharrtháil as.

Breis eolais sna comhad cabhrach, anseo: 

Córas is ea XML (eXtended Markup Language) chun eolas a dhéanamh inléite do chláir ríomhaire; cuirtear breis eolas leis i formaid ar leith - cosúil le HTML don idirlíon. De bhrí gur córas caighdeánach atá ann, tá uirlisí agus modhanna ann chun cuidiú le ríomhchláraitheoirí plé leis go héifeachtach.

Aguisín: Is cosúil go bhfuil fabht le Safari, agus nach bhfeidhmíonn an  modh mar a bheadh duine ag súil leis. In ionad (de bhrí gur féidir le Safari fothaí a léamh) cruthaítear fotha nua le seoladh fearacht feed://www.blogger.com/feeds/[a lán uimhreacha]/archive. Moltar anseo brabhsálaí eile a úsáid. Níl fhios agam bhfuil bealach eile thart air.

I líonta ár bhfocail a chastar sinn

Tá cuireadh tugtha dom bheith páirteach in eagrán den Clár Bosca 106 ar Raidió na Life amárach chun ceist na giolcaireachta as Gaeilge a phlé. Chuir sé mé ag machnamh arís ar an ghné úd de mo chuid línseoireachta.

Cineál comhrá i dteach tábhairne callánach atá ann. Is féidir le daoine gearradh isteach gan chuireadh. Tharlódh an gearradh isteach a bheith spéisiúil, agus ríomhaithne curtha ar dhuine spéisiúil mar thoradh air. Nó a mhalairt ar fad. Gan amhras, is féidir cosc a chur ar dhaoine áirithe atá leadránach nó a chuireann cantal ort, agus an cluas bodhair a thabhairt dóibh ar an dóigh sin.

Tá gné spéisiúil amháin den seirbhís Twitter. An dóigh a níonn sé iarracht daoine a nascadh le chéile. Ar feadh tamaill bhíodh "daoine cosúil leatsa" mar theideal ar an mír seo acu, ach sílim go bhfuil siad tar éis eirí as sin. Bhí an algartam ró gharbh, agus is dócha go rabhthas ag cuir cantal ar dhaoine leis an cuir síos sin. Shamhlóinn gur algartam atá ann a "foghlaimíonn" de réir na roghanna a dhéanann daoine as an liosta a chuirtear rompu. Caithfidh mé a rá gurbh annamh a roghnaigh mé féin ainm as an liosta úd. Is minice a roghnaím duine a bhfuil tagairt déanta dóibh ag duine eile i ngiolc. Ach caithim súil ar an stair atá acu i dtosach. Chun Gaeilge a "labhairt" atáimse ar Twitter, agus is beag duine gan Gaeilge a leanaim, cé go mbím ag leanadh eagraíochtaí áirithe a bhfuil spéis agam iontu. Ní mór a rá áfach go raibh roinnt comhráití spéisiúla dhátheangacha agam ar Twitter - mise ag Gaeilgeoireacht, an duine eile in ann mé a thuiscint ach gan muinín acu freagairt i nGaeilge. Bheadh sé deacair a leithéid a dhéanamh aghaidh ar aghaidh.

Do mheabhraigh an iarracht seo daoine a nascadh le chéile gearrscéal de chuid Primo Levi dom; cuireann 'A fin di bene' (Ar mhaithe le críoch maith) síos ar na deacrachtaí a bhíonn ag innealtóir nuair a nasctar an líonra gutháin na hIodáile le cinn na Fraince agus na Gearmáine. I dtosach bíonn líon mór glaonna "míchearta" ann. Léiríonn anailís ar na huimhreacha go bhfuil gaol éigin idir an dá cheann den nasc mícheart seo. Diaidh ar ndiaidh téann an rud i ndiamhaire - an líonra á thabhairt go bailte nua, gan aon soiléire ann cé atá ag tabhairt na horduithe. Gearrann guth isteach ar chomhráití, ag tabhairt dea-chomhairle agus ag iarraidh cumarsáid níos fearr a spreagadh. Tagann an innealtóir ar an dtuiscint gurbh amhlaidh go bhfuil comhfhios múscailte san líonra toisc é bheith chomh casta sin. Agus go bhfuil sé ar a dhícheall a chríoch - cumarsáid  idir dhaoine - a chomhlíonadh go foirfe. Le hiarmhairtí gan choinne, mar is iondúil nuair atá córas teicniúil i ngleic le daoine! Tá casadh i ndeire an scéil, ach ní bhaineann sin le hábhar anocht.  Tá scéal eile sa chonair céanna "A Logic Named Joe" le léamh anseo. (Foilsíodh an scéal fáidhiúil sin i 1946!)

Is cuma cé chomh cliste is atá algartam, caithfidh daoine dul i ngleic le daoine. Is féidir leis an idirlíon am agus spás a chuir ar neamhní de chineál i gcomhrá. Ach má ta cumarsáid le bheith ann, croí a labhraíonn le croí.

Crúbadán agus cnuasach blaganna

Tá an línseoir ildánach ilbhéarlach Kevin Scannell tar éis gar eile a dhéanamh do phobail Gaeilge an Idirlíon. Le cabhair óna chlár An Crúbadán tá fearann Blogger ransaithe aige le gach blagmhír i nGaeilge a aimsiú. Tá na torthaí ar fáil anseo: http://indigenoustweets.com/blogs/ga/

Tá an iarracht teoranta do Blogger faoi láthair de bhrí gur gá do na huirlisí atá in úsáid aige bheith in inmhe téacs na blagmhíreanna a scagadh ón cód ar fad a bhíonn timpeall orthu nach bhfeiceann daoine riamh ach a d'fhágfadh feidhmchlár caoch mura raibh ar a chumas é a léamh.

Tá rud ana áisiúil curtha ar fáil aige ar an leathach thuas - fotha RSS a phiocann amach gach mír i nGaeilge in aon bhlag sa réimse agus a chuireann ar fáil dúinn é. Is mór an ghar sin - tá flúirse blaganna dhá theangacha amuigh ansin; agus bhí drogall orm iad a chuir le mo fotha fhéin ar an gcúis sin. Anois tá fotha Kevin sníomhta isteach agam san fotha a fhoilsím féin le cabhair ó Google Reader.