Píosaí liom in áiteanna eile:

Posts mit dem Label aontas eorpach werden angezeigt. Alle Posts anzeigen
Posts mit dem Label aontas eorpach werden angezeigt. Alle Posts anzeigen

2016-06-30

An Béarla san Eoraip

Chuir mise tús le mo shaol gairmiúil sa Ghearmáin. Tarlaíonn sé gurbh i mBeirlín nó san Gearmáin Thoir a bhí na tograí ar fad - tramanna agus traenacha faoi thalamh - a raibh mé ag obair orthu sna blianta tosaigh. Ba Gearmáinis (agus PL/M nó C, ach sin scéal eile) mo theanga oibre dá réir. Bhí comhghleacaithe liom áfach a bhí ag obair níos faide i gcéin - an tSualainn, An Ungáir, an tSín fiú. Bhí Béarla riachtanach dóibh siúd. 

Ansin cuireadh ag obair mé i dtogra ilnáisiúnta laistigh den gcomhlacht, tar éis cumasc le hollchomhlacht eile. Sualannaigh, Eilvéisigh (Gearmáiniseoirí ) agus dhá ionad sa Ghearmáin a bhí i gceist. Béarla an teanga oibre; iarradh ormsa go sonrach páirt a ghlacadh mar chainteoir dúchais Béarla. Níorbh fhada gur thuig mé nach gá gur buntáiste sin. Bhí Béarla líofa ag na Gearmáinseoirí - ach sár líofa ag na Sualannaigh. Ach Béarla ar leith a bhí ann; tionchar láidir ag a teangacha agus a meoin féin ann. Bhí foclóir níos leithne agamsa gan amhras - ach scaití is míthuiscintí a chothaigh sin seachas bheith ina bhuntáiste. Is cuimhin liom bheith ag cáineadh cáipéis as a chuid "turgid prose" - cheap go leor go raibh mé a spochadh as na hEilvéisigh a bhí lonnaithe in áit darbh ainm Turgi!

Murach Gearmáinis líofa a bheith agam, agus smeadar Fraincise agus Spáinnise, is dóigh liom go mbeadh deacrachtaí agam leis an gcineál Béarla a úsáidtear go gairmiúil san Eoraip.

Ó d'fhill mé go hÉireann agus i bpostanna éagsúla, táim ag plé fós le tíortha ar fud na hEorpa. As Béarla de chineál a bhíonn an bplé sin, ach tá tionchar na dteangacha eile air. (Shamhlóinn gur mó fós sin i gcás Béarla an AE, áit a bhfuil; focail Fraincise fite tríd an "acquis"). Sampla a bhain stangadh asam an gcéad uair a tháinig mé air ná "Responsible" mar ainmfhocal, don té a bhí freagrach as rud. Díreach ón bhFraincis.

Ag deireadh an lae níl i bhfoclóir ach cuid den cumarsáid; tá cultúr agus comhthuiscint i bhfad níos tábhachtaí ná foclóir nó fiú gramadach chun tuiscint a dhearbhú sa chumarsáid.

Tá Béarla ina Lingua Franca, ní hamháin san Eoraip, ach ar fud na cruinne; ní hamháin ag maorlathaigh ach níos mó fós ag aos acadúil agus teicneolaíochta. Botún atá ann áfach talamh slán a dhéanamh de go bhfuil buntáiste ansin don cainteoir dúchais aonteangach Béarla. Níl; is minic a chothaíonn saibhreas a Bhéarla siúd míthuiscint, go háirithe nuair a tharraingíonn sé meafair agus nathanna chuige féin, rud a déantar de ghnáth i ngan fhios, go háirithe ag an té atá dall ar theangacha eile. (Mar a dúirt Goethe, tá an té atá gan eolas ar theangacha eile caoch i leith a theanga féin)

Go deimhin, táthar ann a mhaíonn gur leor Globish - canúint ar leith Béarla nach bhfuil ann ach 1500 focal, don cumarsáid gnó.

Tátal an fhánaíocht smaointe seo? Cothaímis ar gcuid Béarla, ach cothaímis freisin tuiscint ar chultúir eile na hEorpa - agus is deacair sin a dhéanamh gan a gcuid teangacha fhoghlaim.

2014-05-14

An Eoraip agus an Ghaeilge

feachtas ann le linn na toghcháin ag Conradh na Gaeilge iarraidh ar na hiarratasóirí don bParlaimint Eorpach fógairt 
"go ndéanfaí an maolú ar stádas na Gaeilge san Aontas Eorpach a chur ar ceal ag deireadh na bliana 2016."
Ciallaíonn an maolú seo nach bhfuil de dhualgas ar forais an Aontas Eorpach caitheamh leis an nGaeilge mar a chaitear le gach teanga oifigiúil eile de chuid an Aontais (tá 23 acu ann). Deonaíodh an maolú de bharr easpa daoine leis na hardscileanna teanga - aistriúchán agus ateangaireacht - atá riachtanach chun an obair a chuir i gcrích. Bhí sé i gceist go dtapódh an Rialtas abhus an deis chun na cúrsaí oideachas cuí a chur ar fáil, rud atá tarlaithe go pointe.
Ní mó ná sásta atá Donncha Ó hÉallaithe faoi, agus in alt i Beo deir sé:
"Ní féidir cur amú airgid poiblí agus cur amú cumais daoine a chosaint, agus sin a bheadh ann, dá bhfíorófaí mianta an Chonartha."
Bhí claonadh orm aontú leis, agus aontaím go fóill maidir le ráiteas eile dá chuid:
"Is anseo sa mbaile a theastaíonn na aistritheoirí maithe le scoth na Gaeilge, ní sa mBruiséil ag cur a gcuid cumais agus a gcuid scileanna amú."
Ach seo an rud: tá an buiséid don gcóras aistriúcháin agus ateangaireachta leagtha amach ar bhonn Eorpach. Ní chaithfear pingin rua sa bhreis ar an nGaeilge abhus fiú mura dtagann deireadh leis an maolú. Bhí plé spéisiúil idir Daithí Mac Carthaigh agus Donncha ar Cormac ag a Cúig faoin ábhar, ag éirí as an alt. Ceann de na pointí suntasacha a rinne Daithí ná nach raibh an oiliúint cuí á chuir ar aos léinn sa Ghaeilge roimh an céim teanga oifigiúil a dhéanamh den nGaeilge agus go raibh cúrsaí ar ardchaighdeán curtha ar fáil ó shin. Agus go mbeadh sciar de na céimithe sin ar fáil don Státseirbhís abhus má bhíonn an Rialtas ag earcú arís chun na bearnaí follasacha atá ann a líonadh.

Maidir le moltaí eile Dhonncha, go háirithe an ceann seo:
(iii) an dtacóidís le hiarratas ar an AE ciste speisialta tacaíochta a chur ar bun le caitheamh ar scéimeanna agus ar thionscnaimh chaomhnaithe teanga sa chuid bheag den Ghaeltacht oifigiúil ina bhfuil an Ghaeilge fós in úsáid.
Ní dóigh liom go bhfuil an Eoraip curtha san áireamh i gceart ag Donncha. Ar an gcéad dul síos, baineann prionsabal na coimhdeachta le cúrsaí cultúrtha ach go háirithe san Eoraip - caolseans go gcuirfeadh an Bhruiséil a ladar isteach sa cheist. Ar an dara dul síos, níl an Ghaeltacht chomh uathúil sin san Aontas, agus bheadh ar aon treoir ón Eoraip a bheith oiriúnach do gach tír inti. Tá's ag an saol go bhfuil na teangacha mionlaithe faoi bhrú san Spáinn agus sa Fhrainc agus caolseans go mbeadh a Rialtais siúd i bhfách le haon bheartas chun mionteanga a neartú. Sa mhullach ar sin, tá ceist na teangach an-íogair i lár na hEorpa. D'fhág titim as a chéile an Impireacht Ostra-Ungárach tar éis an Céad Cogadh Domhanda a lán pobail ar an taobh "mícheart" de theorainn éigin. Tá aighnis teanga agus cultúr forleathan dá bharr san Eoraip. Fiú sa Ghearmáin tá mionlaigh Slavacha san Oirthear agus mionlach a labhraíonn Danmhairgis san Tuaisceart. Bheadh scéimeanna mar a mholann Donncha achrannach mar sin, agus caolseans go mbeadh aontú fúthu.

Creidim mar sin go bhfuil Realpolitik ag baint leis an moladh ón gConradh. Agus ba cheart dúinn tógáil air, agus mar shampla an scoth seirbhís atá ar fáil ón bParlaimint a úsáid mar shlat tomhais do Forais abhus chun léiriú dóibh cad is féidir a bhaint amach! (Spéisiúil go leor is mar thoradh ar ghearáin chuig Ombudsman na hEorpa atá an seirbhís chuimsitheach á chuir ar fáil ón bParlaimint)

2012-05-28

Bunreacht Pollta

Tá litir láidir san Irish Times inniu ag díriú aird ar foclaíocht an leasú atá le cur ar an mBunreacht san Reifreann Déardaoin:
Ní dhéanann aon fhoráil atá sa Bhunreacht seo dlíthe a d’achtaigh, gníomhartha a rinne nó bearta a ghlac an Stát de bhíthin riachtanais na n-oibleagáidí atá ar an Stát faoin gConradh sin a chur ó bhail dlí ná cosc a chur le dlíthe a d’achtaigh, gníomhartha a rinne nó bearta a ghlac comhlachtaí atá inniúil faoin gConradh sin ó fheidhm dlí a bheith acu sa Stát.
Ní hé seo an chéad uair a cuireadh cúldoras mar seo inár mBunreacht. Rinneadh é do geal le gach Conradh Eorpach. Chinn an Cúirt Uachtarach san cás Crotty vs an Taoiseach go raibh reifreann de dhíth má bhí flaitheas le bronnadh ar aon dream eile; is é sin má bhí aon chuid den cumhacht a bhronn an pobal ar eití éagsúla an Rialtas - Reachtas, Feidhmeannas nó Breithiúna -  le cur ar aghaidh.
Airteagal 6.1. Is ón bpobal, faoi Dhia, a thagas gach cumhacht riala, idir reachtaíocht is comhallacht is breithiúnas, agus is ag an bpobal atá sé de cheart rialtóirí an Stáit a cheapadh, agus is faoin bpobal faoi dheoidh atá gach ceist i dtaobh beartas an Náisiúin a shocrú de réir mar is gá chun leasa an phobail.
Ach seachnaíonn an Rialtas an deis a thabhairt don bpobal  iniúchadh a dhéanamh ar na himpleachtaí, ag sleamhnú isteach ailt fearacht an chinn seo:

Airteagal 29.4. 10° Ní dhéanann aon fhoráileamh atá sa Bhunreacht seo aon dlíthe a d'achtaigh, gníomhartha a rinne nó bearta lenar ghlac an Stát, de bhíthin riachtanais na n-oibleagáidí mar chomhalta den Aontas Eorpach nó de na Comhphobail a chur ó bhail dlí ná cosc a chur le dlíthe a d'achtaigh, gníomhartha a rinne nó bearta lenar ghlac an tAontas Eorpach nó na Comhphobail nó institiúidí díobh, nó comhlachtaí atá inniúil faoi na Conarthaí ag bunú na gComhphobal, ó fheidhm dlí a bheith acu sa Stát.
Bhí tuairiscí ann  go ndearna an Rialtas a seacht ndícheall foclaíocht a fháil don gConradh a seachnódh reifreann. B'é breith an Ard Aighne áfach gurbh gá reifreann. Mar sin, tá cuid éigin den mBunreacht - a bhí daonlathach agus forásach sna 1930í nuair a reachtaíodh é, ach atá tagtha sna blianta, le bheith lagaithe ag an gConradh seo. Ach ní heol dúinn go beacht cén tionchar a bheidh aige mar gur chinn an Rialtas cúldoras eile a oscailt sa Bhunreacht seachas a léiriú dúinn céard go díreach a athróidh an cháipéis meamraiméise seo.

Ba cheart do bhunreacht a bheith glé, grinn soiléir soléite. Bhí tráth. Níl níos mó. Táimid mar sin spléach ar aos dlí chun meabhair a bheith a bhaint as - rud a chiallaíonn gur gá do saoránach misniúil éigin dul sa bhfiontar na deicheanna nó na céadta míle dá airgead a chailleadh d'fhonn ceist ar bith a shoiléiriú. Airgead an cháiníocóra a bhíonn a chaitheamh ag an dtaobh eile agus is beag buaireamh a bhíonn orthu dá réir.

Gheall an Luch [stet] Oibre Comhdháil Bunreachta dúinn chun bunreacht soiléir (agus "forásach" de réir a dtuiscint siúd, ach sin scéal eile) a bhronnadh orainn. Ach n'fheadar an gealltanas bhriste eile san.

Maidir leis an Reifreann fhéin, tarlaíonn sé nach mbeidh mé san tír Déardaoin. Agus níl éirithe agam theacht ar chinneadh bealach amháin nó bealach eile. Ach ní maith liom na cúldoirse seo!

2010-11-13

Blúirín: Na Gearmánaigh agus muide

dhá litir san Irish Times, agus alt tuairimíochta,  inniu maidir leis na nithe éagsúla atá ráite ag
Angela Merkel le déanaí maidir leis an ngéarchéim airgeadais i dtíortha an euro.

Aontaím leo: fágann an iarracht peacaí ár Rialtas agus sochaí a leagan ar dhaoine eile drochbhlas i mo bhéil. Táimid freagrach as ár dán féin mar thír. Cinnte, ní carthanacht a bhí i gceist leis na deontais Eorpacha, agus bhí spéis ag tionscail na Gearmáine i feabhsú ár mbóithre; murach sin caolseans go gcaithfí airgead an cáiníocóra Ghearmánaigh orthu. Mar sin féin is mó leas a bhaineamar abhus astu. Ní bhfuair muid an leas is fearr; ach ní de dheasca na Gearmánaigh atá sin amhlaidh.

Is iomaí leas a rinne ár mballraíocht san Eoraip dúinn; aimhleas freisin cinnte - i gcás na n-iascairí ach go háirithe. Ach is é ár Rialtas fhéin a chaith go dona leo san Margadh a rinneadh, i 1973 agus ó shin. Bíonn glacadh agus géilleadh i gceist le haon mhargadh, agus is iomaí dea-rud a tháinig de bharr dlíthe na hEorpa; pá comhionann do mhná, chun gan ach sampla amháin a lua.

Is breá leis na boic móra abhus an chreidiúint a ghlacadh as aon ní a thaitníonn leis an bpobal, agus an milleáin a leagan ar "an Eoraip" nuair atá an pobal míshásta.

Bhain muid an-tairbhe as an Euro agus an Aontas, agus bainfidh fós.

2009-11-19

Uachtarán fileata!

Is trua, dála an scéil, nár baineadh feidhm as an bhfocail níos cruinne "Cathaoir- leach" agus Conradh Liospóin á thiontú go Gaeilge.

Seo é, mar sin, Herman Van Rompuy - an fear a bheadh ina Uachtarán ar Chomhairle na hEorpa.

Dúirt Plato, más fíor, gur méanar don críoch arbh fealsamh a bPrionsa. Seo againne Cathaoirleach a scríobhann haicúanna. Cén toradh a bheidh ar sin?

2009-09-19

Is láidre muid leis an Eoraip!

Ní minic mé ag déanamh mo chuid fhéin de mhana de chuid Fianna Fáil. Ach tá an ceann seo fíor!

Go foirmeálta, tá sé fíor nach gciallóidh vóta i gcoinne Liospóin go "gcaithfear amach as an Aontas muid".

Ach mar atá fhios ag aoinne a bhí riamh páirteach in aon cumann nó coiste, bíonn níos mó ná leibhéal na rialacha foirmeálta i gceist. Tá an-tábhacht le meas, dea-thoil agus tionchar. Na nithe sin a thugann lucht gnó "doláimhsithe" orthu.

Go dtí seo, d'éirigh thar barr lenár dtaidhleoirí ag déanamh leas na hÉireann thar lear, agus go háirithe sa Bhruiséil. Cuid de sin, is toisc gurbh iad plúr ár státseirbhís iad - fágann a ngairm beatha nach bhfuil siad chomh teoranta ná oileánda leis an dream nár fhág an baile riamh. Fianaise ar sin, gurbh bean Éireannach a bhfuil an post is airde i maorlathas an Aontais aici - Catherine Day.

Tá cúiseanna eile ann - is cuid den domhan Angla Sacsanach muid - ach is féidir linn muid féin a dhealú ó na cumhachtaí impiriúla an Bhreatain agus SAM, de bharr na staire. Feidhmíonn muid mar comhla idir na stáit sin, agus a gcuid réimsí tionchair, agus an Aontas i gcoitinne. Rud a fhágann go mbíonn ceann ceathrú Eorpach - nó fiú EMEA - an iliomad comhlachta anseo.

Tá nascanna domhanda againn de bharr ár misinéirí, agus dea thoil dá réir. San Eoraip freisin - is eol do dhaoine le oideachas gurbh iad manaigh Éireannacha a thug saíocht na Róimhe agus na Gréige thar nais go lár na hEorpa tar éis briseadh an Völkerwanderung. Tá bá acu linn mar thír le stair fada d'fhulaingt - stair a bhí i gcónaí nasctha le stair na hEorpa, cé gur minic muid dall ar sin abhus. Tá na géanna fiáine i stair na dtíortha Eorpacha freisin!

Is fíor go n-amharcann cuid acu orainn le "spéaclaí uaine" rómánsacha - ach go dtí seo, ba chun ár leasa é sin, fiú.

Ach tá sé thar a bheith éasca dea thoil a chailleadh. Má chreidtear go bhfuil muid - agus ár Rialtas - patuar faoin dtogra ar mian leis na tíortha eile é chuir chun cinn, beidh éifeacht aige sin ar ár dtionchar. Tá fearg forleathan ann faoin gcuma atá ar an scéal - go raibh muid sásta bheith san Eoraip nuair ba diúlcaigh ar an sine airgid muid, ach nach bhfuil muid sásta aon chuid den ualach a iompar. Beidh an fearg sin le brath ní hamháin i measc na tíortha san "sean Eoraip" a chuidigh linne in am ár ngátar, ach go hairithe i measc na tíortha nua - a chreideann go bhfuil muid ag iarraidh an dréimire a dhreap muide a shéanadh orthusan.

Ní neart go cur le chéile!

2009-09-18

Daonlathas agus an tAontas Eorpach

Tá sé léite cúpla uair le déanaí agam go bhfuil "easpa daonlathais" ag baint leis an Aontas Eorpach - agus é sin luaite uaireanta mar chúis diúltú don reifreann ar Chonradh Liospóin.

Ní déantar sainmhíniú ar an "easpa" seo ró mhinic.

Cinnte, tá an tslí ina ndréachtaítear dlíthe an Aontais casta, mar a bheidh súil agat le próiseas ina gcaitheann fiche seacht Rialtas teacht ar aon tuairim, agus ról go minic ag Parlaimint na hEorpa san ceist. Agus ansin caithfear na dlíthe a chuir i feidhm go logánta.

Feictear dom go bhfuil an tuiscint ann go bhfuil an tAE mí-dhaonlathach de bharr meatacht na bpolaiteoirí logánta, nach bhfuil sásta teacht amach go soiléir agus na beartais ar ghlac siad leo a mhíniú don bpobal agus seasamh lena gcinneadh.

Má tá míshuaimhneas ar an bpobal faoi athrú éigin, scairteann na polaiteoirí go bhfuil "An Bhruiséil" ag brú rud orainn.

Sampla mhaith ná an raic a bhí ann maidir le táillí uisce ar scoileanna. Dúirt an Rialtas go raibh an "Eoraip" á bhrú sin orainn. Cheil siad gurbh iad fhéin a shocraigh go mbeadh ar scoileanna íoc - d'iarr - agus fuair - an Fhrainc díolúine dá scoileanna féin.

2008-07-29

Barraíocht staire ina bhac ar an Aontas Eorpach?

Alt tuairimíochta spéisiúil in El Pais

Tá drogall a stáit na hEorpa flaitheas a ghéilleadh don Aontas. Is dá bharr sin a raibh sé ar chumas na hÉireann (agus na Fraince agus an Ollainn romhainn) bac a chuir le conradh.

Ach tá dóchas ann - tagann muid le chéile i gcomhar na gcomharsan chun dul i ngleic le mór fhadhbanna.

Agus síocháin agus rathúnas leath chéad bliain againn dá bharr.

2008-07-02

Muicí ó Mhaigh Chromtha - nó Montmarte agus Moabit - ag teastáil

Píosa san Times inné ag Séan Ó hÉalaí

Cuir síos ar chuairt a thug Coimisnéir Eorpach sna 1970í agu miniú a sheasamh.

Is nuair a cuireadh isteach air i dtreo dheireadh a óráide, gur chaill sé foighid agus gur dhúirt sé rud a bhain macalla as an díon agus a d'fhág tost ar an slua.

"Tá mé tagtha anseo," a dúirt sé, "chun teachtaireacht an-simplí a thabhairt: you cannot dine á la carte at the community table."

Ar an mbealach amach as an gcruinniú bhí beirt iascairí as deisceart na tíre os mo chomhair ag labhairt faoi "mo dhuine" Gundelach.

"Cad é a mheas tú de?" arsa duine amháin. "Diabhal glic," a dúirt an duine eile, "ní chuirfeá suas in aghaidh a leithéid ach muicí as Maigh Chromtha."


Ní bhfuair mé amach riamh cad iad na tréithre a bheadh ag muicí as Maigh Chromtha a thabharfadh an lámh in uachtar dó ar leithéidí Gundelach. Ach tá a fhios agam muna raibh sé ag teastáil go dtí seo, go bhfuil géarghá leis anois.



Ceacht eile a bhainimse as. Cá raibh leithéidí Gundelach chun an Aontas a chosaint agus a chuir chun cinn agus muid ag vótáil air?

2008-07-01

Conradh Liospóin ar fionraí sa Ghearmáin anois

Níl an Bille sínithe ag Uachtarán na Gearmáine, Horst Köhler, toisc go bhfuil cás tógtha chuig Cúirt Uachtarach na Gearmáine.

Scéal ón Tagespiegel anseo

An gcuirfidh Leipzig casadh i scéal Liospóin?

Tá cinseal Eoraifileach na Gearmáine imníoch anois go bhfuil siad san cóiste deiridh ar traein luais na hEorpa (linne!) seachas á thiomáint.

Hmm. Na Seicigh, na Polannaigh, na Gearmánaigh agus muide.

Agus SPÖ na hOstaire ag gealladh Reifrinn ar conarthaí atá le teacht. Agus Joshka Fischer ar buile leo dá bharr!

Cad tá romhainn? Eoraip an dá luas? Nó fíor athmhachnamh? Nó raic gan críoch? Agus Sarkozy mar "bhainisteoir" ar feadh sé mhí - Paidí Ó Sé na hEorpa, ambaist!

Aguisín: Radharc Francach ar an gceist ó El Pais

2008-06-15

Agus anois?

Theip ar an Reifreann faoi Chonradh Liospóin. Is léir go bhfuil bearna idir cinseal na hEorpa, agus an gnáthphobail in Éirinn, agus b'fhéidir tríd an Eoraip.

Ritheann nath Bhrecht liom anois:
"Das Volk hat das Vertrauen der Regierung verscherzt.
Wäre es da nicht doch einfacher, die Regierung löste das Volk auf und wählte ein anderes?"

Tá muinín an Rialtais caillte ag an bPobal.
Nach mbeadh sé níos fusa dá gcuirfeadh an Rialtas an Pobal as oifig, agus ceann nua a thoghadh?
Ag éisteacht le roinnt de na ráitis, cheapfá gurbh sin an Plean C. Is ann freisin atá eithne na faidhbe. Rinneadh faillí i léiriú don phobal conas a rinne an conradh leas an phobail, agus cén fáth go mbíonn rialacha dlíthiúla an idirphlé idir 27 stát casta.

Cé gur bunaíodh fóram na hEorpa i ndiaidh céad chonradh Nice, ní léir go raibh toradh air.

Níl gach duine ar an Mór Roinn míshásta linn, dála an scéil.

Nath eile le Brecht:
Wir stehen selbst enttäuscht und sehn betroffen
/ Den Vorhang zu und alle Fragen offen."
- Der gute Mensch von Sezuan

Seasaimid féin anseo le díomá agus feiceann le sceon,
An cuirtín dúnta agus gach ceist oscailte.
- Dea dhuine Sezuan

2008-06-11

"Tá teipthe ar Rialtais na Ballstáit"

De réir agallamh ag an Tagesspiegel le hAire Gnóthaí Eachtracha na Fionlainne, Alexander Stubb .

Dúirt sé:

Déantar ceap milleáin den Aontas ró mhinic. Cuirtear an locht ar an
mBruiséil as gach droch rud, agus tógtar an moladh do gach dea rud.



Is fíor dhó. Má theipeann ar an gConradh sa reifreann, is san gné seo a bheidh cuid den chúis.

2008-05-29

Leas na hÉireann, Leas na hEorpa.

Táim fós idir dhá chomhairle maidir le Conradh Liospóin.

Ach táim ag claonadh i dtreo glacadh leis. Bhí idirbheartaíocht fadálach i gceist leis an gConradh um Bunreacht a Bhunú don Eoraip. Theip ar sin, toisc gur dhiúltaigh pobail na Ísiltíre agus na Fraince dó. Ar chúinsí logánta, ach freisin de bharr Treoir Bholkenstein ar seirbhísí (a theip ina dhiaidh sin). Mar sin, tá muid ag plé le Plean B cheana féin. Is annamh mé ar aon fhocal le Charlie McCreevy, ach aontaím leis nach mbeidh aon Plean C fiúntach ann. Tá cinntí tábhachtacha le déanamh ag an AE ar ceisteanna margaíochta na hEagraíochta Dhomhanda Trádála, ag slándáil, faoi athrú aeráide. Ní hacmhainn dúinn fuinneamh ár dtaidhleoirí a cuir amú le hathsníomh pacáiste nua.

Ceist seo gan coimisinéir de chuid na hÉireann a bheith ann cúig bliain as gach cúig déag, de bharr na rialacha nua. Feictear dom nach meánn sin brobh. Sórt státseirbhísigh polaitiúla iad na coimisinéirí, ag freastal ar chomhairle na n-airí.
Is iad na Rialtais a dhéanann na cinntí. Tá ceangal de réir móid oifige orthu freastal ar leas an Aontais, beag beann ar a dtíortha féin. Sé Buanionadaíocht na hÉireann ag an AE a feidhmíonn ar ár son. Agus tá tionchar nach beag acu - tá tionchar i bhfad chun cinn ar ár daonra ag Éire san AE, de bharr scoth na dtaidhleoirí a bheith againn.

Maidir leis an cuir leis an linn cinntí a ghlacfar le vótáil tromlaigh cháilithe, agus an laghdú dá réir ar an vóta crosta. Arís, ní dóigh liom go bhfuil sin chomh tromchúiseach. Admháil teipe taidhleoireachta atá ann nuair a fheidhmítear vóta crosta. Agus is annamh a rinne Éire é.

Tá an tAE bunaithe ar idirbheartaíocht agus comhghéilleadh; agus toradh air - an tréimhse is faide síochána riamh dá mballstáit.

Cuireann na socraithe nua leis an ndaonlathas i roinnt bealaí. Beidh ról foirmeálta, neamhspleách ar an Rialtas, ag an tOireachtas i cíoradh dlíthe Eorpacha. Is feabhas mór é sin; go dtí seo ba mhinic dlí na hEorpa á chuir i bhfeidhm anseo tríd ionstraim reachtúla nár pléadh in aon chor san Oireachtas.

Tá ról níos leithne le fáil ag an Pharlaimint Eorpach, ina measc an cumhacht coimisinéirí aonaracha a bhriseadh. (Anois, ní ró shásta a bhí mé nuair a stop siad Rocco Buttiglione ó bheith ina choimisinéir, ach sin ceist eile)

Is feabhas é an Cairt um Bunchearta a bheith infheidhmithe de réir dlí nuair is dlí na hEorpa atá i gceist. Agus ní dóigh liom go mbrisfidh an Chúirt Bhreithiúnais Eorpach Bunreacht na hÉireann ach oiread; faoin bpobal anseo agus an Cúirt Uachtarach anseo atá sin.

Tá prótacail a chosnaíonn seasamh na hÉireann maidir le ginmhilleadh agus neodracht.

Tá an rogha ag an Rialtas glacadh le beartais áirithe ag baint le dlí agus cirt, nó gan é dhéanamh.

Tríd is tríd, cé nach seo an daonlathú ó bhun ar mhaith liom feiscint ar an AE, ná an feabhas ar choimhdeacht, is dóigh liom gur margadh sách maith atá ann.

2007-09-10

Rothaí Móra an tSaoil

Nuair a chuaigh mise go Beirlín i dtús na 1990í, b'iad ceardaithe Éireannacha agus Polannacha cnámh droma an tionscal tógala ann.

Bhí imní dá réir ag muintir na Gearmáine roimh teacht na dtíortha Oirthearacha isteach san Aontas, agus maraon le gach tír seachas Éire, an Bhreatain, agus an tSualainn, chuir siad srianta i bhfeidhm.

Mar sin, is anseo atá na Polannaigh.

Ach bhíos ag faire an teilifís na Gearmáine tráthnóna Domhnaigh.

Is cosúil anois gurbh iad ceardaithe Gearmánacha atá ag tógáil tograí móra i mbailte amhail Wrocław sa Pholainn - de bhrí nach bhfuil ceardaithe Polannacha ar fáil!