2016-06-30
An Béarla san Eoraip
2014-05-14
An Eoraip agus an Ghaeilge
"go ndéanfaí an maolú ar stádas na Gaeilge san Aontas Eorpach a chur ar ceal ag deireadh na bliana 2016."
Bhí claonadh orm aontú leis, agus aontaím go fóill maidir le ráiteas eile dá chuid:"Ní féidir cur amú airgid poiblí agus cur amú cumais daoine a chosaint, agus sin a bheadh ann, dá bhfíorófaí mianta an Chonartha."
"Is anseo sa mbaile a theastaíonn na aistritheoirí maithe le scoth na Gaeilge, ní sa mBruiséil ag cur a gcuid cumais agus a gcuid scileanna amú."Ach seo an rud: tá an buiséid don gcóras aistriúcháin agus ateangaireachta leagtha amach ar bhonn Eorpach. Ní chaithfear pingin rua sa bhreis ar an nGaeilge abhus fiú mura dtagann deireadh leis an maolú. Bhí plé spéisiúil idir Daithí Mac Carthaigh agus Donncha ar Cormac ag a Cúig faoin ábhar, ag éirí as an alt. Ceann de na pointí suntasacha a rinne Daithí ná nach raibh an oiliúint cuí á chuir ar aos léinn sa Ghaeilge roimh an céim teanga oifigiúil a dhéanamh den nGaeilge agus go raibh cúrsaí ar ardchaighdeán curtha ar fáil ó shin. Agus go mbeadh sciar de na céimithe sin ar fáil don Státseirbhís abhus má bhíonn an Rialtas ag earcú arís chun na bearnaí follasacha atá ann a líonadh.
Maidir le moltaí eile Dhonncha, go háirithe an ceann seo:
(iii) an dtacóidís le hiarratas ar an AE ciste speisialta tacaíochta a chur ar bun le caitheamh ar scéimeanna agus ar thionscnaimh chaomhnaithe teanga sa chuid bheag den Ghaeltacht oifigiúil ina bhfuil an Ghaeilge fós in úsáid.Ní dóigh liom go bhfuil an Eoraip curtha san áireamh i gceart ag Donncha. Ar an gcéad dul síos, baineann prionsabal na coimhdeachta le cúrsaí cultúrtha ach go háirithe san Eoraip - caolseans go gcuirfeadh an Bhruiséil a ladar isteach sa cheist. Ar an dara dul síos, níl an Ghaeltacht chomh uathúil sin san Aontas, agus bheadh ar aon treoir ón Eoraip a bheith oiriúnach do gach tír inti. Tá's ag an saol go bhfuil na teangacha mionlaithe faoi bhrú san Spáinn agus sa Fhrainc agus caolseans go mbeadh a Rialtais siúd i bhfách le haon bheartas chun mionteanga a neartú. Sa mhullach ar sin, tá ceist na teangach an-íogair i lár na hEorpa. D'fhág titim as a chéile an Impireacht Ostra-Ungárach tar éis an Céad Cogadh Domhanda a lán pobail ar an taobh "mícheart" de theorainn éigin. Tá aighnis teanga agus cultúr forleathan dá bharr san Eoraip. Fiú sa Ghearmáin tá mionlaigh Slavacha san Oirthear agus mionlach a labhraíonn Danmhairgis san Tuaisceart. Bheadh scéimeanna mar a mholann Donncha achrannach mar sin, agus caolseans go mbeadh aontú fúthu.
Creidim mar sin go bhfuil Realpolitik ag baint leis an moladh ón gConradh. Agus ba cheart dúinn tógáil air, agus mar shampla an scoth seirbhís atá ar fáil ón bParlaimint a úsáid mar shlat tomhais do Forais abhus chun léiriú dóibh cad is féidir a bhaint amach! (Spéisiúil go leor is mar thoradh ar ghearáin chuig Ombudsman na hEorpa atá an seirbhís chuimsitheach á chuir ar fáil ón bParlaimint)
2012-05-28
Bunreacht Pollta
Ní dhéanann aon fhoráil atá sa Bhunreacht seo dlíthe a d’achtaigh, gníomhartha a rinne nó bearta a ghlac an Stát de bhíthin riachtanais na n-oibleagáidí atá ar an Stát faoin gConradh sin a chur ó bhail dlí ná cosc a chur le dlíthe a d’achtaigh, gníomhartha a rinne nó bearta a ghlac comhlachtaí atá inniúil faoin gConradh sin ó fheidhm dlí a bheith acu sa Stát.
Airteagal 6.1. Is ón bpobal, faoi Dhia, a thagas gach cumhacht riala, idir reachtaíocht is comhallacht is breithiúnas, agus is ag an bpobal atá sé de cheart rialtóirí an Stáit a cheapadh, agus is faoin bpobal faoi dheoidh atá gach ceist i dtaobh beartas an Náisiúin a shocrú de réir mar is gá chun leasa an phobail.
Airteagal 29.4. 10° Ní dhéanann aon fhoráileamh atá sa Bhunreacht seo aon dlíthe a d'achtaigh, gníomhartha a rinne nó bearta lenar ghlac an Stát, de bhíthin riachtanais na n-oibleagáidí mar chomhalta den Aontas Eorpach nó de na Comhphobail a chur ó bhail dlí ná cosc a chur le dlíthe a d'achtaigh, gníomhartha a rinne nó bearta lenar ghlac an tAontas Eorpach nó na Comhphobail nó institiúidí díobh, nó comhlachtaí atá inniúil faoi na Conarthaí ag bunú na gComhphobal, ó fheidhm dlí a bheith acu sa Stát.
2010-11-13
Blúirín: Na Gearmánaigh agus muide
Angela Merkel le déanaí maidir leis an ngéarchéim airgeadais i dtíortha an euro.
Aontaím leo: fágann an iarracht peacaí ár Rialtas agus sochaí a leagan ar dhaoine eile drochbhlas i mo bhéil. Táimid freagrach as ár dán féin mar thír. Cinnte, ní carthanacht a bhí i gceist leis na deontais Eorpacha, agus bhí spéis ag tionscail na Gearmáine i feabhsú ár mbóithre; murach sin caolseans go gcaithfí airgead an cáiníocóra Ghearmánaigh orthu. Mar sin féin is mó leas a bhaineamar abhus astu. Ní bhfuair muid an leas is fearr; ach ní de dheasca na Gearmánaigh atá sin amhlaidh.
Is iomaí leas a rinne ár mballraíocht san Eoraip dúinn; aimhleas freisin cinnte - i gcás na n-iascairí ach go háirithe. Ach is é ár Rialtas fhéin a chaith go dona leo san Margadh a rinneadh, i 1973 agus ó shin. Bíonn glacadh agus géilleadh i gceist le haon mhargadh, agus is iomaí dea-rud a tháinig de bharr dlíthe na hEorpa; pá comhionann do mhná, chun gan ach sampla amháin a lua.
Is breá leis na boic móra abhus an chreidiúint a ghlacadh as aon ní a thaitníonn leis an bpobal, agus an milleáin a leagan ar "an Eoraip" nuair atá an pobal míshásta.
Bhain muid an-tairbhe as an Euro agus an Aontas, agus bainfidh fós.
2009-11-19
Uachtarán fileata!

Seo é, mar sin, Herman Van Rompuy - an fear a bheadh ina Uachtarán ar Chomhairle na hEorpa.
Dúirt Plato, más fíor, gur méanar don críoch arbh fealsamh a bPrionsa. Seo againne Cathaoirleach a scríobhann haicúanna. Cén toradh a bheidh ar sin?
2009-09-19
Is láidre muid leis an Eoraip!
Go foirmeálta, tá sé fíor nach gciallóidh vóta i gcoinne Liospóin go "gcaithfear amach as an Aontas muid".
Ach mar atá fhios ag aoinne a bhí riamh páirteach in aon cumann nó coiste, bíonn níos mó ná leibhéal na rialacha foirmeálta i gceist. Tá an-tábhacht le meas, dea-thoil agus tionchar. Na nithe sin a thugann lucht gnó "doláimhsithe" orthu.
Go dtí seo, d'éirigh thar barr lenár dtaidhleoirí ag déanamh leas na hÉireann thar lear, agus go háirithe sa Bhruiséil. Cuid de sin, is toisc gurbh iad plúr ár státseirbhís iad - fágann a ngairm beatha nach bhfuil siad chomh teoranta ná oileánda leis an dream nár fhág an baile riamh. Fianaise ar sin, gurbh bean Éireannach a bhfuil an post is airde i maorlathas an Aontais aici - Catherine Day.
Tá cúiseanna eile ann - is cuid den domhan Angla Sacsanach muid - ach is féidir linn muid féin a dhealú ó na cumhachtaí impiriúla an Bhreatain agus SAM, de bharr na staire. Feidhmíonn muid mar comhla idir na stáit sin, agus a gcuid réimsí tionchair, agus an Aontas i gcoitinne. Rud a fhágann go mbíonn ceann ceathrú Eorpach - nó fiú EMEA - an iliomad comhlachta anseo.
Tá nascanna domhanda againn de bharr ár misinéirí, agus dea thoil dá réir. San Eoraip freisin - is eol do dhaoine le oideachas gurbh iad manaigh Éireannacha a thug saíocht na Róimhe agus na Gréige thar nais go lár na hEorpa tar éis briseadh an Völkerwanderung. Tá bá acu linn mar thír le stair fada d'fhulaingt - stair a bhí i gcónaí nasctha le stair na hEorpa, cé gur minic muid dall ar sin abhus. Tá na géanna fiáine i stair na dtíortha Eorpacha freisin!
Is fíor go n-amharcann cuid acu orainn le "spéaclaí uaine" rómánsacha - ach go dtí seo, ba chun ár leasa é sin, fiú.
Ach tá sé thar a bheith éasca dea thoil a chailleadh. Má chreidtear go bhfuil muid - agus ár Rialtas - patuar faoin dtogra ar mian leis na tíortha eile é chuir chun cinn, beidh éifeacht aige sin ar ár dtionchar. Tá fearg forleathan ann faoin gcuma atá ar an scéal - go raibh muid sásta bheith san Eoraip nuair ba diúlcaigh ar an sine airgid muid, ach nach bhfuil muid sásta aon chuid den ualach a iompar. Beidh an fearg sin le brath ní hamháin i measc na tíortha san "sean Eoraip" a chuidigh linne in am ár ngátar, ach go hairithe i measc na tíortha nua - a chreideann go bhfuil muid ag iarraidh an dréimire a dhreap muide a shéanadh orthusan.
Ní neart go cur le chéile!
2009-09-18
Daonlathas agus an tAontas Eorpach
Ní déantar sainmhíniú ar an "easpa" seo ró mhinic.
Cinnte, tá an tslí ina ndréachtaítear dlíthe an Aontais casta, mar a bheidh súil agat le próiseas ina gcaitheann fiche seacht Rialtas teacht ar aon tuairim, agus ról go minic ag Parlaimint na hEorpa san ceist. Agus ansin caithfear na dlíthe a chuir i feidhm go logánta.
Feictear dom go bhfuil an tuiscint ann go bhfuil an tAE mí-dhaonlathach de bharr meatacht na bpolaiteoirí logánta, nach bhfuil sásta teacht amach go soiléir agus na beartais ar ghlac siad leo a mhíniú don bpobal agus seasamh lena gcinneadh.
Má tá míshuaimhneas ar an bpobal faoi athrú éigin, scairteann na polaiteoirí go bhfuil "An Bhruiséil" ag brú rud orainn.
Sampla mhaith ná an raic a bhí ann maidir le táillí uisce ar scoileanna. Dúirt an Rialtas go raibh an "Eoraip" á bhrú sin orainn. Cheil siad gurbh iad fhéin a shocraigh go mbeadh ar scoileanna íoc - d'iarr - agus fuair - an Fhrainc díolúine dá scoileanna féin.
2008-07-29
Barraíocht staire ina bhac ar an Aontas Eorpach?
Tá drogall a stáit na hEorpa flaitheas a ghéilleadh don Aontas. Is dá bharr sin a raibh sé ar chumas na hÉireann (agus na Fraince agus an Ollainn romhainn) bac a chuir le conradh.
Ach tá dóchas ann - tagann muid le chéile i gcomhar na gcomharsan chun dul i ngleic le mór fhadhbanna.
Agus síocháin agus rathúnas leath chéad bliain againn dá bharr.
2008-07-02
Muicí ó Mhaigh Chromtha - nó Montmarte agus Moabit - ag teastáil
Cuir síos ar chuairt a thug Coimisnéir Eorpach sna 1970í agu miniú a sheasamh.
Is nuair a cuireadh isteach air i dtreo dheireadh a óráide, gur chaill sé foighid agus gur dhúirt sé rud a bhain macalla as an díon agus a d'fhág tost ar an slua.
"Tá mé tagtha anseo," a dúirt sé, "chun teachtaireacht an-simplí a thabhairt: you cannot dine á la carte at the community table."
Ar an mbealach amach as an gcruinniú bhí beirt iascairí as deisceart na tíre os mo chomhair ag labhairt faoi "mo dhuine" Gundelach.
"Cad é a mheas tú de?" arsa duine amháin. "Diabhal glic," a dúirt an duine eile, "ní chuirfeá suas in aghaidh a leithéid ach muicí as Maigh Chromtha."
Ní bhfuair mé amach riamh cad iad na tréithre a bheadh ag muicí as Maigh Chromtha a thabharfadh an lámh in uachtar dó ar leithéidí Gundelach. Ach tá a fhios agam muna raibh sé ag teastáil go dtí seo, go bhfuil géarghá leis anois.
Ceacht eile a bhainimse as. Cá raibh leithéidí Gundelach chun an Aontas a chosaint agus a chuir chun cinn agus muid ag vótáil air?
2008-07-01
Conradh Liospóin ar fionraí sa Ghearmáin anois
Scéal ón Tagespiegel anseo
An gcuirfidh Leipzig casadh i scéal Liospóin?
Tá cinseal Eoraifileach na Gearmáine imníoch anois go bhfuil siad san cóiste deiridh ar traein luais na hEorpa (linne!) seachas á thiomáint.
Hmm. Na Seicigh, na Polannaigh, na Gearmánaigh agus muide.
Agus SPÖ na hOstaire ag gealladh Reifrinn ar conarthaí atá le teacht. Agus Joshka Fischer ar buile leo dá bharr!
Cad tá romhainn? Eoraip an dá luas? Nó fíor athmhachnamh? Nó raic gan críoch? Agus Sarkozy mar "bhainisteoir" ar feadh sé mhí - Paidí Ó Sé na hEorpa, ambaist!
Aguisín: Radharc Francach ar an gceist ó El Pais
2008-06-15
Agus anois?
Ritheann nath Bhrecht liom anois:
"Das Volk hat das Vertrauen der Regierung verscherzt.Ag éisteacht le roinnt de na ráitis, cheapfá gurbh sin an Plean C. Is ann freisin atá eithne na faidhbe. Rinneadh faillí i léiriú don phobal conas a rinne an conradh leas an phobail, agus cén fáth go mbíonn rialacha dlíthiúla an idirphlé idir 27 stát casta.
Wäre es da nicht doch einfacher, die Regierung löste das Volk auf und wählte ein anderes?"
Tá muinín an Rialtais caillte ag an bPobal.
Nach mbeadh sé níos fusa dá gcuirfeadh an Rialtas an Pobal as oifig, agus ceann nua a thoghadh?
Cé gur bunaíodh fóram na hEorpa i ndiaidh céad chonradh Nice, ní léir go raibh toradh air.
Níl gach duine ar an Mór Roinn míshásta linn, dála an scéil.
Nath eile le Brecht:
Wir stehen selbst enttäuscht und sehn betroffen
/ Den Vorhang zu und alle Fragen offen."
- Der gute Mensch von Sezuan
Seasaimid féin anseo le díomá agus feiceann le sceon,
An cuirtín dúnta agus gach ceist oscailte.
- Dea dhuine Sezuan
2008-06-11
"Tá teipthe ar Rialtais na Ballstáit"
Dúirt sé:
Déantar ceap milleáin den Aontas ró mhinic. Cuirtear an locht ar an
mBruiséil as gach droch rud, agus tógtar an moladh do gach dea rud.
Is fíor dhó. Má theipeann ar an gConradh sa reifreann, is san gné seo a bheidh cuid den chúis.
2008-05-29
Leas na hÉireann, Leas na hEorpa.
Ach táim ag claonadh i dtreo glacadh leis. Bhí idirbheartaíocht fadálach i gceist leis an gConradh um Bunreacht a Bhunú don Eoraip. Theip ar sin, toisc gur dhiúltaigh pobail na Ísiltíre agus na Fraince dó. Ar chúinsí logánta, ach freisin de bharr Treoir Bholkenstein ar seirbhísí (a theip ina dhiaidh sin). Mar sin, tá muid ag plé le Plean B cheana féin. Is annamh mé ar aon fhocal le Charlie McCreevy, ach aontaím leis nach mbeidh aon Plean C fiúntach ann. Tá cinntí tábhachtacha le déanamh ag an AE ar ceisteanna margaíochta na hEagraíochta Dhomhanda Trádála, ag slándáil, faoi athrú aeráide. Ní hacmhainn dúinn fuinneamh ár dtaidhleoirí a cuir amú le hathsníomh pacáiste nua.
Ceist seo gan coimisinéir de chuid na hÉireann a bheith ann cúig bliain as gach cúig déag, de bharr na rialacha nua. Feictear dom nach meánn sin brobh. Sórt státseirbhísigh polaitiúla iad na coimisinéirí, ag freastal ar chomhairle na n-airí.
Is iad na Rialtais a dhéanann na cinntí. Tá ceangal de réir móid oifige orthu freastal ar leas an Aontais, beag beann ar a dtíortha féin. Sé Buanionadaíocht na hÉireann ag an AE a feidhmíonn ar ár son. Agus tá tionchar nach beag acu - tá tionchar i bhfad chun cinn ar ár daonra ag Éire san AE, de bharr scoth na dtaidhleoirí a bheith againn.
Maidir leis an cuir leis an linn cinntí a ghlacfar le vótáil tromlaigh cháilithe, agus an laghdú dá réir ar an vóta crosta. Arís, ní dóigh liom go bhfuil sin chomh tromchúiseach. Admháil teipe taidhleoireachta atá ann nuair a fheidhmítear vóta crosta. Agus is annamh a rinne Éire é.
Tá an tAE bunaithe ar idirbheartaíocht agus comhghéilleadh; agus toradh air - an tréimhse is faide síochána riamh dá mballstáit.
Cuireann na socraithe nua leis an ndaonlathas i roinnt bealaí. Beidh ról foirmeálta, neamhspleách ar an Rialtas, ag an tOireachtas i cíoradh dlíthe Eorpacha. Is feabhas mór é sin; go dtí seo ba mhinic dlí na hEorpa á chuir i bhfeidhm anseo tríd ionstraim reachtúla nár pléadh in aon chor san Oireachtas.
Tá ról níos leithne le fáil ag an Pharlaimint Eorpach, ina measc an cumhacht coimisinéirí aonaracha a bhriseadh. (Anois, ní ró shásta a bhí mé nuair a stop siad Rocco Buttiglione ó bheith ina choimisinéir, ach sin ceist eile)
Is feabhas é an Cairt um Bunchearta a bheith infheidhmithe de réir dlí nuair is dlí na hEorpa atá i gceist. Agus ní dóigh liom go mbrisfidh an Chúirt Bhreithiúnais Eorpach Bunreacht na hÉireann ach oiread; faoin bpobal anseo agus an Cúirt Uachtarach anseo atá sin.
Tá prótacail a chosnaíonn seasamh na hÉireann maidir le ginmhilleadh agus neodracht.
Tá an rogha ag an Rialtas glacadh le beartais áirithe ag baint le dlí agus cirt, nó gan é dhéanamh.
Tríd is tríd, cé nach seo an daonlathú ó bhun ar mhaith liom feiscint ar an AE, ná an feabhas ar choimhdeacht, is dóigh liom gur margadh sách maith atá ann.
2007-09-10
Rothaí Móra an tSaoil
Bhí imní dá réir ag muintir na Gearmáine roimh teacht na dtíortha Oirthearacha isteach san Aontas, agus maraon le gach tír seachas Éire, an Bhreatain, agus an tSualainn, chuir siad srianta i bhfeidhm.
Mar sin, is anseo atá na Polannaigh.
Ach bhíos ag faire an teilifís na Gearmáine tráthnóna Domhnaigh.
Is cosúil anois gurbh iad ceardaithe Gearmánacha atá ag tógáil tograí móra i mbailte amhail Wrocław sa Pholainn - de bhrí nach bhfuil ceardaithe Polannacha ar fáil!