Ceardaí Focail

Ní raibh aithne phearsanta agam ar Liam Ó Muirthile. Bhí mé ina láthair roinnt uaireanta, ag ócáidí IMRAM agus a leithéid. Ach tá a shaothair léite agam thar na blianta, úrscéalta, filíocht. Is dóigh liom go raibh a cholún san Times is mé san ollscoil. Táim cinnte gur cheannaigh mé agus léigh mé an cnuasach an Peann Coitianta. Is sa phrós is mó a chuir mé spéis go dtí le déanaí. Ar ndóigh bhí filíocht ina orlaí tríd an phrós céanna.

D'fhreastal mé ar a shochraid níos luaithe i mbliana. Focail dhaoine eile a bhí lárnach ansin. Ord an aifrinn. Aitheasc Frainc Mac Bhradaigh. Éagnairc Louis de Paor.

Fáisceadh aréir in Amharclann Smock Alley clocha fileata, clocha físe, clocha taibhe, clocha ceoil as focail Liam Uí Mhuirthile le carn a dhiongbhála a thógáil.

Míreanna cartlainne ó thréimhsí éagsúla dá shaoil ar an scáileán mór. A dhánta á thabhairt chun beatha ag filí eile - Louis de Paor, Ailbhe Ní Ghearrbhuigh, Dairena Ní Chinnéide. Tionlacan ceoil ag Seán Mac Erlaine agus Cormac Bhreathnach.

Léigh a mhac Ciarán agus a deirfiúr Cláir dánta leis. Dánta pearsanta, teaghlaigh, miúine.

Bhí tocht orm go minic ag éisteacht.

Léigh Alan Titley sleachta as an bprós- úrscéalta agus colúin.

Thug Diarmuid de Faoite agus Bairbre Ní Chaoimh radharcanna as a dhrámaí chun beatha.

Bhí ceoil curtha le dán dá chuid ag Peadar Ó Riada agus chan Máire Ní Cheilleachair go binn Teanga an Ghrá.

Arís is arís bhí Liam féin ar an scáileán. Ag siúl. Im mbun scríobh. Faoi agallamh. Ag cuir agallamh. Ag tuairisciú.

Teanga bheag í an Ghaeilge anois, mar a dúirt Liam féin, ach roinne sea a chuid féin di agus bhain rudaí móra amach.

Mairfidh na rudaí san i gcló agus i meabhair léitheoirí.

Beidh blaiseadh le fáil ar ócáid na hoíche aréir amach anseo acu siúd nach raibh deis acu bheith i láthair - rinneadh taifead.

Oilithreacht Pinn

Dialann Camino Liam Uí Mhuirthile atá in Oilithreacht Pinn, agus an Camino Francés á shiúl aige ina aonair. Ní treoirleabhar atá ann, ach dialann ana phearsanta, na daoine a chastar air fán mbealach, a shiúlann sé sciar den ród leo. Roinnt tagairtí freisin do file Gailísiseach Rosalía de Castro,  bhfuil saothar léi ina thiachóg agus é ag aistriú roinnt sleachta as.

Dialann iontach ionraice atá ann; ní cheileann sé a mhothúcháin idir sorcha agus dorcha, ná athrú tuairime a thagann air faoi dhaoine de thoradh breis aithne. Ós rud é go bhfuil Fraincis aige agus riar a chás den Spáinnis níl sé taobh le Béarla chun aithne is cumarsáid a dheánamh - buntáiste gan aon agó.

Ón leabharlann a fuair mé an saothar seo, ach cheannaigh mé an cnuasach beag dánta a scríobh sé ar an dturas - dánta ina bhfuil eisint na siúlóide ceaptha, toradh marana agus lón marana. Viaticum don gnáth shaol.

Tá an dá shaothar luachmhar. Cuimhin liom Frainc Mac Brádaigh, ina aitheasc sochraide, ag insint go raibh Oilithreacht Pinn ina trostán marana aige féin, Liam ina chompánach bóthair ar a oilithreacht ar an saol seo.

Leaba i measc na naoimh ag Liam, agus go bhfaighe a shaothair aird chun ár dtairbhe uilig!

¡Buen Camino!

Íde na Tine

Bhí mé in amharclann Smock Alley aréir don Tionscadal is déanaí de chuid IMRAM - Íde Na Tine: Tionscadal Joni Mitchell

Ní bheadh sí ar na hoirfidigh a éistim go minic leo, mar sin ní raibh mé ag teacht chuig an taibhe ag dréim le haon rud faoi leith. Gan amhras bhí roinnt de na leaganacha trascruthaithe ag Gabriel feicthe agam agus mé á chuir ar an mblag. Na leaganacha sin maille leaganacha le Liam Ó Muirthile a cuireadh i láthair, amhráin faoi chastacht an ghrá agus saol an cheoil.

Caitríona O'Leary a bhí ag canadh, le tionlacan ó Dick Farrelly (giotár), Nick Roth (saxophone), Dave Redmond (dord) agus Graham Hopkins (drumaí). Níl locht ar bith agam ar an cuir i láthair ó thaobh na teicnice de; bhí sé glan, slachtmhar agus tá guth álainn aici. Bhí an tionlacan snasta, ag treisiú a cuid amhránaíochta gan é a bhá, agus deis an na hoirfidgh a scil a léiriú in aonaráin nuair ba chuí. Bhí léiriú físe Margaret Lonergan fite go cumasach as íomhánna de Joni Mitchell í féin agus íomhánna láidre eile, idir grianghraif agus ealaíon.

Ach bhí splanc éigin ar lár. Níor labhair Caitríona focal ón ardán seachas an méid a chan sí; níor cuireadh na hamhráin i láthair; deis caillte a bhí ansin atmaisféar a chruthú. Níor cabhraigh sé go raibh go leor suíocháin folamh ar gach taobh den ardán.

Bhí an cuir i láthair ró íon b'fhéidir - ní raibh an ceol ag teacht go hiomlán le fiántas an mothúcháin sna liricí. 

Tá mé fós sásta go raibh mé i láthair; ach níor croitheadh mé mar a rinneadh ag tionscadail eile - Marley nó Cohen ach go háirithe.

ÍDE NA TINE: Tionscadal Joni Mitchell le CAITRÍONA O'LEARY

8.00 pm Dé Máirt 24 Bealtaine 2016 in Smock Alley - IMRAM ag International Literature Festival, Dublin

Duine de na cumadóirí amhrán is mó a bhí riamh ann í Joni Mitchell dar le Rolling Stone. Sna liricí sárfhileata aici, pléitear téamaí an ghrá -  an tnúth, an cumha, an ríméad, an domlas -  chomh maith le ceisteanna móra sóisialta agus timpeallachta. Cuimsíonn a stíleanna ceoil an ceol tíre fuaimiúil, ceol rithim agus gormacha, popcheol agus turgnaimh chasta snagcheoil.

Léireoidh Tionscadal Joni Mitchell an chuid is fearr dá cuid amhrán ó Big Yellow Taxi, Woodstock is Both Sides Now go dtí The Jungle Line agus God Must Be a Boogie Man. Is iad na filí Liam Ó Muirthile agus Gabriel Rosenstock a chuir Gaeilge bhinn bhlasta i mbéal Joni agus is í Caitríona O'Leary a chanfaidh. I dteannta Chaitríona beidh Dick Farrelly (giotáir), Nick Roth (sacs), Dave Redmond (dord) agus Graham Hopkins(drumaí). Teilgfidh Margaret Lonergan na liricí ar scáileán móide íomhánna draíochtúla.


Ticéid le fáil ag an nasc seo: http://ilfdublin.com/event/ide-na-tine-tionscadal-joni-mitchell-sweet-fire-the-joni-mitchell-project/

Tuilleadh eolais: Liam Carson fón 087-2912797

Aois Fir: Imram Mara agus Eachtra teacht in Inmhe

Seod is ea an úrscéal seo, curtha inár láthair i  seod de leabhar le léaráidí áille. (Níl an leabhar le lámh agus mé a scríobh seo, mar sin ní thig liom an t-aitheantas cuí a thabhairt don ealaíontóir)

Baineann an scéal le teacht in inmhe fir óig, ar aistear dúshlánach mara. A sruth chomhfheasa siúd atá san reacaireacht, rud a thugann scóip don údar roinnt gnéithe den saol a chíoradh.

Oscailt pléascach atá san leabhar; an aosánach ag halmadóir an bháid, imníoch. Diaidh ar ndiaidh tuigeann muid nach bhfuil sé ar a shuaimhneas, nach aistear atá anseo go bhfuil taithí aige ar a bheith ag láimhséail bád uirthi. Agus tá an aimsir ag dul chun doinnine.

A athair agus a uncail, atá ceaptha a bheith i bhfeighil an bháid, táid ina pleisteanna san holt tar éis babhta ragairne an talamh a lean ar aghaidh ar boird.

Tríd smaointe an bhuachalla léirítear dúinn cúinsí a shaol. Gur cliamhain isteach an athair, nár ghlac an seanathair leis, agus a bhfuil achrann idir é agus máthair an bhuachalla. Ól foinse áirithe san achrann.  Inneall costasach nua sa bhád; fiacha le glanadh.

Cé gur finscéal atá anseo de réir an údar, tá go leor de réalaíoch; cé is moite d'eachtra amháin nuair a thagann speabhraídí de bharr tuirse agus fuacht ar an ngasúr agus go samhlaíonn sé é féin sáite in eachtra le fathach, Cioclóps na Gréige, b'fhéidir, nó b'fhéidir ainspiorad na mara a bhfuil sé i ngleic leis anois san fíor saol.

Tá teannas san insint agus is i dhá seal craosach léitheoireachta a léigh mé an leabhar seo. Tig le Ó Muirthile bheith scaoilte, agus an scéal a dhul ó smacht uaidh agus é ar thóir idé éigin (mar a tharla dar liom i ndeireadh An Colm Bán) ach níl a dhath de sin anseo. 

Bheadh an leabhar seo feiliúnach d'aosánach ach cumas maith Gaeilge a bheith aige nó aici; tá scéal maith ann, agus lón machnaimh faoi teacht in inmhe agus an gaol casta idir baill teaghlaigh. Tionchar an óil leis, gan amhras. 

Ní fear mara mé, agus tá an muir fite fuaite leis an scéal seo, agus seoltóireacht agus bádóireacht. Cuma an chruinnis air, gan mé a bheith in ann breith ceart a thabhairt air. 

Níl ach clamhsán amháin agam faoin leabhar; sin an gluais GA-EN atá curtha leis. Cinnte, tá focail ann nach mbeadh le fáil go héasca sa bhfoclóir, mar gur téarmaí bádóireachta iad. Ach cén mhaith rá liom gur "sheet" "siota" abair, seachas rá liom gur rópa nó slabhra atá ann leis an seol a stiúradh. Is mór an feall nár tapaíodh an deis anseo na focail seo a mhíniú le léaráid.

Táim sásta gur ghéill mé don gcathú agus gur cheannaigh mé an leabhar seo.

Liam Ó Muirthile
Aois Fir
Cló: ISBN: 978-1-907494-50-5
Kindle (Amazon): 
ePub (KoBo)
Closleabhar (Saor in aisce ar Soundcloud, léite ag an údar)

Fuaim, fís agus filíocht

D'fhreastail mé ar ócáid eile den scoth eagraithe ag Liam Carson agus IMRAM aréir. Mar chuid de chomhdháil ar Litríocht na Gaeilge ar fud an Domhain cuireadh blaiseadh ar fáil de trí chinn de Thionscadail IMRAM. Léigh Liam Ó Muirthile roinnt dá aistriúcháin ar Rimbaud. Léigh Ailbhe Ní Ghearrbhuigh a dánta a cumadh do BAILE OÍCHE. Agus léigh Gabriel Rosenstock samplaí dá leaganacha de de Haiku Jack Kerouac agus ansin a dhán Góstaí Jack Kerouac.

Ach mar thionlacan leis na léamha bhí filíocht físe Margaret Lonergan agus ceol a chum agus a sheinn Enda Reilly don ócáid - éacht ós rud é nach bhfuair sé ach fógra cúpla lá! Ag seinm a ghiotár a bhí sé le cuidiú ó roinnt cleasaíocht leictreonach - an chineál ruda ar thug Colm Mac Con Iomaire an Recession Quartet air ag Imbolc anuraidh!

Is buanchuid de na Tionscadal na híomhánna teilgthe a chuireann Margaret Lonergan ar fáil mar léiriú ar an bhfilíocht. Bhí deis aici agus an Enda a réimse scileanna a chuir i láthair mar go raibh éagsúlachtaí ana mhór san ábhar. Léigh Liam a leaganacha áille, ag brúchtadh le híomhánna de shaothar Rimbaud, an dán Aube abair agus bhí díreach na híomhánna cearta roghnaithe ag Margaret.

I gcás "Baile Oíche" is amhlaidh a tháinig na híomhánna roimh na dánta - chuir Liam pictiúr de Bhaile Átha Cliath istoíche faoi bhráid roinnt filí agus d'iarr dánta orthu. Bhí dornán dánta taitneamhacha, greannmhara ag Ailbhe dúinn. Spreag pictiúr de mhainicín i siopa éadach cnis scéal dán fíor ghreannmhar faoi Ghaeilgeoir deireadh Bhaile Átha Cliath - Bé aimsire de chuid TG4 a d'éalaigh ón ár a d'imir Rights for Anglophones ar an gcuid eile againn agus a bhí anois caomhnaithe in iarsmalann....

Filíocht uirbeach, freacnairceach, greannmhar, spraíúil.

Lean dánta bithbhuana ó Gabriel. Tá meas haijin - máistir Haiku - ar Jack Kerouac, (mar atá sílim ar Gabriel féin), duine atá in inmhe an bomaite tabhairt faoi deara a cheapadh i bhfoirm haiku. Léigh sé sampla de dhánta Kerouac a d'aistrigh sé. Ansin léigh sé a dhán fhéin, dán faoi na tionchair ar Kerouac. Nós a bhí aige nuair a chonaic an tionscadal iomlán, lean sé de anseo - i. léamh ón lucht féachana seachas ón gcrannóg, sa chaoi is gur guth amháin a bhí i dtreis, gan radharc ar an léitheoir. Éifeachtach.

Bhí gnó eile le déanamh ar an Oíche, i. leabhar (arís eile!) de chuid Gabriel a sheoladh. Is ar chrann Alan Titley a thit sé (d'fhógair Liam go raibh sé chun caint *gairid* a thabhairt, a bhéim siúd). Thug sé, mar is dual dó, ana phíosa cainte faoi Ghabriel agus na haiku. Leabhar teagasc de chineal an leabahr seo - dírithe ar dhaoine óga chun ealaíon an Haiku a mhíniú dóibh san bealach is éifeachtaí - samplaí ó Issa, trácht ar na gnáis agus na nósanna. Chuir Alan deireadh lena chaint le haiku dá chuid féin - níl mé cinnte ar thug mé slán liom é ach b'é seo a éirim:

bior géar focail

dealg gaoise

stoc an róis

Tour de Force eile ó IMRAM agus na Filí, idir focail físe agus sreanga!

2014-02-27 Aguisín: Fuair mé an bunleagan uaidh Alan:

Bior ar fhocail
Dearg ghéar gaoise
Rós an Stoic

Féile fuíoll feá!

Bhí mé san Eaglais Úinitéireach ar Faiche Stiabhna aréir don ócáid ag comóradh shaothar Liam Ó Muirthile agus an saothar is déanaí uaidh - dánta nua agus rogha dánta óna shaothar foilsithe in aon leabhar amháin maille dlúthdhiosca - An Fuíoll Feá.

Tá na dánta aistrithe; mórchuid acu aistrithe ag Gabriel Rosenstock a chreideann go diongbháilte go bhfuil gá le haistriúcháin isteach agus amach sa Ghaeilge chun an litríocht a oscailt amach.

Spás ana dheas is ea an Eaglais Úinitéireach dona leithéid de ócáid ina raibh ceol agus filíocht á reic.

Bhí Cathal Póirtéir ina fhear an tí agus flúirse eolais aige ar gach a bhí ag dul ar aghaidh agus na pearsan.

An píobaire Peter Browne a d'oscail na himeachtaí; ansin léigh Liam agus Gabriel rogha dánta. Bhí na leaganacha Béarla ag tacú leis na leaganacha Gaeilge (agus thug mé suntas arís eile don difear dhéanann teanga do bhlas agus meon!).

Caoimhín Ó Raghallaigh a chur a ealaíon faoinár bhráid ansin; tá stíl ar leith aige. Ní fear ceoil mé, agus níl an friotal agam le cur síos ar an ceol a bhain sin as an fidil ach le rá go raibh an ceol diamhair thart an gnách; shamhlófá gur ag caint seachas ag canadh a bhí an uirlis, ach i dteanga nár thuig mé ach na mothúcháin seachas na focail. 

Léigh Liam agus Gabriel arís ansin; ag tabhairt chun cuimhne beirt atá imithe, duine acu Robert Welch (Corcaíoch eile!) le fíor déanaí, agus Michael Davitt (filí INNTI an triúr acu dar ndóigh)

Iarla Ó Lionaird a chur clabhsúr leis an ócáid foirmeálta le dhá amhrán; ceann acu macarónach mar a d'oir don ócáid filíochta dhá-theangach seo.

Bhí slua suntasach i láthair agus bhí deis agam roinnt comhráite spéisiúla a bheith agam sula raibh orm teitheadh go tobann d'fhonn breith ar mo bhus!

Agus, sea, cheannaigh mé an leabhair agus táim ag súil le súil a a chaitheamh air anois is arís mar is nó liom le filíocht (mar is mó prós a léim) ach tá an CD ann freisin agus beidh sin ar mo sheinnteoir póca agam.

Ócáid phléisiúrtha le smaoineamh maith a sheoladh.

Fógra: Seoladh an Fuíoll Feá, Rogha Dánta Liam Ó Muirthile

LIAM Ó MUIRTHILE                                

An Fuíoll Feá: Rogha Dánta /

Wood Cuttings: New and Selected Poems

FOILSITHEOIR/PUBLISHER:     Cois Life
LE FOILSIÚ/FOR PUBLICATION:     2013
CRUA/HARDBACK LE CD:     9781907494345 €30
CRUA/PAPERBACK LE CD:     9781907494352 €20
LGH/PP:             600pp

Ba mhór ag Cois Life tú a bheith i láthair ag ócáid filíochta agus ceoil le foilsiú An Fuíoll Feá: Rogha Dánta / Woodcuttings: New & Selected Poems le Liam Ó Muirthile a cheiliúradh.

Is é seo an chéad chnuasach téagartha de rogha dánta an mhórfhile seo. Is é Gabriel Rosenstock a d'aistrigh formhór na ndánta go Béarla.







Filíocht: Liam Ó Muirthile, Gabriel Rosenstock (aistriúcháin)
Ceol: Peter Browne, Caoimhín Ó Raghallaigh, Iarla Ó Lionáird
Fear a' Tí: Cathal Póirtéir

Fíon agus sólaistí ar fáil ó 7.00 p.m. agus filíocht agus ceol le tosú ag 7.30 p.m.
Dé hAoine 8ú Feabhra
San Eaglais Úinitéireach, Faiche Stiabhna, BÁC 2.
Saorchead isteach agus fáilte roimh chách.
rsvp: julianne ag milefailte ponc ie

------------------------------------------------------------------------------------

Liam Ó Muirthile, Gabriel Rosenstock, Peter Browne, Caoimhín Ó Raghallaigh & Iarla Ó Lionáird

All are welcome to an evening of music and poetry to celebrate the release of Fuíoll Feá: Rogha Dánta / Woodcuttings: New & Selected Poems by Liam Ó Muirthile.

This is the first substantial bilingual selection of the work of this major poet and Gabriel Rosenstock is the chief translator.

Poetry: Liam Ó Muirthile, Gabriel Rosenstock (translations)
Music: Peter Browne, Caoimhín Ó Raghallaigh, Iarla Ó Lionáird
Master of Ceremonies: Cathal Póirtéir

Wine and refreshments will be served from 7.00 p.m. with music and poetry starting at 7.30 p.m.
Friday 8th February 
In the Unitarian Church, Stephen’s Green, Dublin.
Free admission and all are welcome.
rsvp: julianne ag milefailte ponc ie

Túr na nAmhrán

Ghlac mé mo shuíochán aréir in amharclann plódaithe an Pavilion i nDún Laoghaire (imeacht Gaeilge díolta amach!) don togra ceoil is déanaí de chuid IMRAM. Ní mór dom admháil gur tearc m'eolas ar Leonard Cohen (cé go dtuigim inniu go raibh amhráin leis cloiste agam) Mar sin ní raibh aon réamhthuairim agam faoin méid a bhí romham. Tá Liam Ó Maonlaí agus Hilary Bow cloiste agam cheana, dar ndóigh agus CDanna dá gcuid ar mo phíobaire póca. Ach bhíos dall go hiomlán go nuige seo ar an Brad Pitt Light Orchestra. Is as na comhábhair ceoil seo maraon le íomhánna teilgthe Margaret Lonergan agus aistriúcháin Gabriel Rosenstock, Liam Ó Muirthile agus Seosamh Ó Murchú a fuineadh an féasta fuinniúil ceoil a cuireadh ós ár gcomhair. Máistrí ar an nGaeilge (nó an Gaoluinn, le bheith cruinn!) an triúir acu agus ba léir sin sna leaganacha snasta de na hamhráin a cuireadh faoinár mbráid.

Is dócha gur dea-theist ar ar raon Cohen (ar chuir Liam Carson síos ar mar "file eile misteach Giúdach" sa mhullach ar Bob Dylan a rinne IMRAM togra air freisin) go raibh cúigear ar fad a ghlac a seal mar phríomhamhránaí faoi seach i rith na hoíche. Bhí coinne agam le Liam & Hilary a bheith san ról sin; ach bhí triúir amhránaí an BPLO ag glacadh ról lárnach sna amhráin chomh maith, bua ar leith gutha ag gach duine acu - Ann, David agus James Blake. Bhí guth garbh ar leith ag duine des na fir a d'oir go paiteanta do na hamhráin ar ghlac sé an príomhpháirt iontu. Bhí focail agus foghraíocht go paiteanta acu ar fad. Bhí an tionlacan ceoil chomh paiteanta sin nach dtig liom oirfideach thar a chéile a phiocadh amach - veidhlín, dord, giotáir éagsúla leictreach, méarchlár agus pianó, agus uirlisí eile nach bhfeadfainn ainm a chuir orthu fite fuaite le chéile chun ceol cumhachtach a ghineadh a líon an halla agus a chuir ar coipeadh é le fuinneamh.

D'oscail an oíche leis an mbailéid grá Suzanne canta le croí agus colainn iomlán ag Liam; i measc na teideal eile a thug mé liom ná Halleujah - amhrán lán de thagairtí Bíobalta a rinne léaráidí Margaret Lonergan iad a shoiléiriú agus a threisiú -  an rosc catha "Ar dtús tógfam Manhattan ansin tógfaimid Beirlín" - ceann eile Daonlathas (thaitin an slí gur fí Liam Ó Maonlaí cuid den ceol a d'fhoghlaim sé ó Bundúchasaigh Mheiriceá tríd an ceann seo) agus mórán eile amhrán nach iad.

Chuaigh an oíche ar luas lasrach, muid tumtha san sár-cheoil agus deis againn na focail a thabhairt linn de bharr iad a bheith ar na híomhánna teilgthe, agus léirithe ag na híomhánna chomh maith.

Tar éis dóibh muid a sracadh as ár suíocháin chun gártha molta a thabhairt dóibh (agus Liam agus a bhean a chuir ag damhsa go fuinniúil!) d'fhág na ceoltóirí muid le hamhrán oiriúnach clabhsúir...

Maidir leis an lucht féachana, cé go raibh na gnáth hamhrasáin ann agus a lán Gaeilge le clos - bhí a lán Béarla le clos freisin - is léir mar sin go bhfuil ag éirí le hIMRAM daoine ó lasmuigh den ghnáth chomhluadar a tharraingt isteach chuig imeachtaí Gaeilge. Is maith sin.
Rinneadh taifeadadh ar an oíche agus tá sé i gceist go gcraolfar amach anseo ar Raidió na Gaeltachta é; agus beidh an tionscadal ag dul an chamchuairt. Mar sin, ta deis agaibh blaiseadh de mura raibh sibh ann aréir.  Tapaígí an deis sin!

Dúnmharú fileata

Mar is eol daoibh, is maith liom scéalta coiriúlachta. Níl mórán acu sa Ghaeilge. Chroch mé an ceann seo le Liam Ó Muirthile liom ón leabharlann. Mar file is mó atá aithne ar Liam, ach tá úrscéalta scríofa aige freisin, agus ceann ar a laghad acu léite agam. Más buan mo chuimhne is beag adhmad a bhain mé as, ach gach seans gurbh ormsa an locht faoi sin.
Ní cérinneachán atá san scéal seo, mar go dtugtar eolas dúinn faoin dúnmharfóir ón tús. Tá gnéithe den mhodh-scéal póilíneachta ann, ach de bhrí gur gealt é an sraithmharfóir ní a bhuí le modh a leigheastar an scéal. 
Láidreacht an úrscéil seo na léiriú na pearsan agus na mothúcháin acu. Na péas, ón bleachtaire i gceannas, a bhfuil, mar is dual, lúb ina chúlra, go dtí na daoine níos sóisearaí atá ag teacht isteach ar an gceard. Na mion-choirpigh a bhíonn mar fhoinse eolais acu. An dúnmharfóir.
Tarraingíonn an údar focal-phictiúr bheachta láidre dúinn díobh ar fad.
Tríd síos tá íomhánna láidre ann; fiú ag an tús giota nach den scéal in aon chor iad tá siad lán de mhothúcháin. Blaiseann tú smaointe agus mothúcháin na rannpháirtithe.
Molaim é.

Liam Ó Muirthile
Sceon na Mara
ISBN: 978-1-907494-00-0
Foilsithe: 2010
Leathanaigh: 182
€15.00

Peann neamhchoitianta

Fuair mé an cnuasach "ar an bpeann" le Liam Ó Mhuirthile ón leabharlann le déanaí.

A rogha fhéin de altanna a foilsíodh ar dtús san Irish Times faoin dteideal An Peann Coitianta.

Tá ceann de na himleabhair eile agam áit éigin. Bhíos thar lear don gcuid is mó dá thréimhse i mbun pinn san IT, mar sin, is mór agam an deis seo blaiseadh dá shaothar colúnaíochta.

Tá ana chuir síos ar siúlóidí sléibhe, ar dreasa i ngleic le ceardaíocht de shaghas amháin nó eile, ar chúrsaí an tsaoil tré chéile. Agus i gcónaí, sa chúlra, tá sé ag plé le agus ag cuir faobhar ar uirlisí a cheirde fhéin - focail agus cainteanna.

Tá dornán alt san sraith ag baint feidhm agus adhmad as críolú Gaeilge na Galltachta i measc an dreama óig. Nílim ró thugtha don críolú chéanna, ach is maith ann na haltanna sin mar thaifid.

B'iad na haltanna faoi siúlóidí sléibhe is fearr a thaitin liom, taithí agam ar an taobh tíre agus ar an caitheamh aimsire (cé go bhfuil sé i bhfad ró fhada ó bhí mé amuigh).

Ach fuair mé blas orthu ar fad, beagnach. Agus thaitin an réamhrá chuimsitheach inár thug sé a thuairimí ar an colúnaíocht agus a áit san litríocht.

---

Ar an bPeann
Liam Ó Muirthile
ISBN 1901176614
Cois Life 2005