Eachtraí Aonghusa agus Freddie i Tír Óighe : Páras, cuid a dó.

Chodail muid go sámh (rud is annamh dom in óstán!). Bhí bricfeasta againn in íoslach an óstáin gan duine ar bith a fheiceáil. Bricfeasta deas Mór Roinne. Málaí pacáilte fágtha san óstán, amach linn i mbun eachraíochta. Go dtí Jardins de Luxembourg i dtosach ag baint taitneamh as an maidin ghrianmhar. Bhí idir gá agus fonn ar Freddie éadaí damhsa a cheannach. Bhí an siopa is gaire dúinn fós dúnta. Ach bhí siopa níos faide i gcéin oscailte. Abhae linn ar an métro da réir, i dtreo Gare de Saint Lazare. (Tá oiread stáisiúin traenach i bPáras...). 

D'aimsigh muid an áit gan stró agus d'fhágamar pingin mhaith ann. Ach bhí an déagóir sásta... 

Tamall ó shin léigh mé sraith dánta le Celia de Fréine a fuair tinfeadh ó sraith taipéisí i Músaem na Meánaoiseanna. Ar ámharaí an tsaoil tá spéis ag an déagóir i nithe ó na Meánaoiseanna freisin, agus spéis níos mó in iarsmaí Rómhánacha - agus tá an iarsmalann ar láthair sean folcadh Rómhánach. An frigidarium mar chuid den taispeántas fiú. Bhí cnuasach spéisiúil de dhealbha san áras, go leor acu ar rinneadh loitiméireacht orthu le linn na réabhlóide. 

Earraí uaisle eile freisin, idir eaglasta agus tuata. 

Agus i gcroí lár an taispeántais na sé taipéisí la Dame à la licorne - léiriú iontu ar na cúig céadfaí agus an séú céadfa - mon seul désir. Is iomaí brí d'fhéadfaí baint as sin.... 

Béal dorais leis an iarsmalann bhí siopa vintage a dhíol de réir meáchain. Ach ní raibh sé chomh spéisiúil is a shíl muid. Cheannaigh mé féin bríste, is fíor. Ach níor aimsigh Freddie faic. 

 

Faoi seo bhí ocras orainn. Ach ag am lóin ní bhíonn easpa bialainne i bPáras! In le petit Cluny a chaith muid ár bproinn. Moules frites ag Freddie, uibheagán agam féin. Agus pionta beorach. Ón mBeilg. Ó mhainistir! Deacair manaigh a shárú ag grúdlannacht. 

Cafe gourmand eadrainn mar mhilseog. Blasta. 

Tá Notre Dame iata de bharr an tine ar an díon. Ach chuaigh muid chomh fada leis ar aon nós. Bhí sé deacair radharc ceart a fháil ar aghaidh an foirgneamh de bharr na bothanna do lucht tógála. 

Shiúl muid suas síos cois Séine ar feadh tamaill ach bhí sé in am filleadh ar an óstán agus ár málaí droime a bhailiú ansin. Thóg sé tamall orainn métro La Cité a aimsiú - shiúil muid thairis cúpla uair. Tá stáisiún Métro thar a bheith discréideach! Ach tá na traenacha i bhfad níos minice agus níos glaine ná an tiúb. 

Maidir lenár dturas siar, sin ábhar do bhlagmhír eile! 

Ar thóir aontais leis an bhfórsa

Tá rochtain ar na Triúr Deirféar achrannach - tá cuid de na scairshealbhóirí coimín atá dubh ina choinne. Ní leomhfainn dul suas ann gan duine áitiúil i mo theannta. Ach de bharr an búis a chruthaigh scannánú Star Wars sa cheantar tá úinéir talún amháin tar éis an deis a thapú agus cosán a leagan amach chomh fada le himeall na haille, áit ar scannánaíodh an radharc deireadh le Luke Skywalker, ar a mharana ag amharc isteach i bhfuine gréine dúbailte, fad is a raibh a thaibhse fórsa ag coimhlint le Kylo Ren i bhfad i gcéin.

Tá carr chlós beag curtha ar fáil acu freisin, agus bosca beag miotail ag lorg síntiúis. Táim breá sásta síntiúis a thabhairt i gcás mar sin.

Fiche nóiméad siúil go barr na haille, go pointe idir Ceann Sibéal agus na Triúr Deirféar. Ana radharcanna. Bhíomar ann i lár an tráthnóna - shamhlóinn go mbeadh sé diamhair ar fad ag dul faoi na gréine. Tá fógra dhátheangach maidir leis an áit, agus macasamhail an chlocha ar ar suí Luke Skywalker sa scannán. (Tá roinnt botúin cló ar an bhfógra, ar an ndrochuair).

Bhaineamar taitneamh as na radharcanna, cé go raibh sé gaofar go maith ar imeall na haille.

Ag siúl Corca Dhuibhne

Bileoga, treoirleabhar agus Léarscáil uiscedhíonach SO70!

Chonac fógra le déanaí go bhfuil Oifigeach Forbartha agus Turasóireachta(PDF!) á lorg ag  Coiste Shlí Chorca Dhuibhne agus airgead faighte acu le forbairt a dhéanamh ar Shlí Chorca Dhuibhne. Ó 2003 ar aghaidh tá, beagnach gach samhraidh, coicís caite agam in Iarthar Dhuibhneach. Is minic mé ag siúl ann. I mbliana bhí m'athair agus chuaigh muid ag siúl mórán chuile lá, seachas lá nó dhó a bhí ceobhránach ó mhaidin. Tá cúig chinn de bhileoga siúl foilsithe ag Oidhreacht Chorca Dhuibhne agus iad i mo sheilbh le blianta beaga anuas.

Ná Blascaod lem chúl (Lúb na Cille)

D'éist muid Aifreann sa Bhuailtín gach maidin; agus an chéad dá lá is ón Eaglais amach a thosaigh muid ag siúl. Tá tús agus deireadh gach siúlóid ar na mbileoga sa Bhuailtín. Níl na siúlóidí seo marcáilte ach leanann siad bóithre agus trá mar sin níl sé deacair iad a leanacht. De Luain shiúl muid "Siúlóid na nDúnta" - ón mBuailtín síos bóthar na Cluainte go dtí trá Béal Bán, fán Trá ansin go Dún an Óir agus ar ais ar na cúlbhóithre. Ar ceann de na cúlbhóithre sin thug muid faoi deara fógra do "Siúlóid Star Wars". Ní bás Lúcás Spéirsiúlaí a thug ann muid áfach agus lean muid ar aghaidh dá réir chuig Dún Urlann chun paidir a chuir le hanamacha Danny Sheehy agus Aodh Ó Domhnaill, beir laochra a d'imigh uainn ró luath.

Breandán is a naomhóg (Cuas an Bhodaigh)

An lá dar gcionn shiúl muid Slí Ghallaruis - ón mBuailtín amach i dtreo Tigh Bhric, suas lúb bhóthair i dtreo láthair mainistreach an Réisc, agus ar ais ar an bpríomhbhóthair. Ní raibh fonn orm siúl chomh fada le Gallarus ar an bpríomhbhóthar atá ana chruógach san samhraidh. Mar sin shiúl muid suas an taobhbhóthar go dtí Leataobh Beag áit ar thrasnaigh muid Cosán na Naomh agus leanamar sin go Gallarus. Bhí fhios agam gur lean an gcuid sin bóithrín glas nó trasna páirceanna seachas an bóthar mór. (Tá an t-iomlán ó Ceann Trá siúlta blianta eile agam). Tá caife beag lámh le Séipéilín Gallarus agus bhí cupán deas caife agus píosa císte againn ann. Lean muid orainn ansin síos go dtí trá an Mhuirígh agus ar ais fán trá chomh fada le Béal Bán. Is ar Shlí Chorca Dhuibhne a bhí muid ar an gcuid sin, ar ndóigh. Ar ais bóthar na gcluainte ansin. Measaim gurbh é sin an siúlóid is faide a rinne muid, thart ar 14 km.

Cuas a Bhodaigh

An lá dar gcionn bhí muid i nDún Chaoin, ag siúl Lúb na Cille, a thug muid leathbhealach suas Marthain agus timpeall arís i dtreo Cill Gobnait. Tús agus deireadh na siúlóide seo ag Ionad an Bhlascaod. Radharcanna iontacha amach ar na Blascaod. (Caife san Ionad ag deireadh freisin!)

Chuamar isteach ar an mBlascaod an lá dar gcionn agus fuair turas treoraithe ó Oifig na nOibreacha Poiblí ar an sráidbhaile. Chaith muid seal i dteach Tomás Ó Criomhthain; agus chuaigh ag snámh ar an Trá Bán. Is eol dom siúlóid bhreá a bheith ar dhroim an oileáin ach ní raibh am againn dó sin idir dhá bhád.

An lá dar gcionn an rud a rinneamar ná faid Trá Fionn Trá a shiúl (bhíomar arís ar Shlí Chorca Dhuibhne!) . Ní maith liom siúl ar ais an bealach a tháinig mé.

Áitreabhach de chuid Corr Aillí

D'fhonn sin a sheachaint, shiúl muid na cúlbhóithre taobh Sliabh Iolair den bpríomhbhóthar. (Níl an bhóthar sin, ar a mbíonn go leor tráchta, agus é idir dhá sceach ard go minic taitneamhach chun siúl air).

Bhí muid lonnaithe sa Bhaile Breac; tá bóithrín glas uaidh sin go dtí Cathair na bhFionnúrach agus is féidir siúl ar aghaidh go dtí Cuas an Bhodaigh ar bhóithre atá sách ciúin. Rud a rinne muid. D'fhill muid ar an bpríomhbhóthair - atá sách ciúin anseo, ag briseadh ár n-aistir i dteach tábhairne an Bhóthair áit a raibh seabhdar agus pionta (Beoir Chorca Dhuibhne) agam.

An lá dar gcionn shiúl muid píosa de Chosán na Naomh arís - thug mo bhean chomh fada le Cill Maolchéadair muid agus shiúl muid uaidh sin thar Rinn Chonaill, Corr Aillí agus ar ais go dtín mBaile Breac.

Na Triúr Deirféar

Bhí an lá dar gcionn ceobhránach cé gur ghlan sé i dtreo tráthnóna sa chaoi is nach ndearna muid faic ach siúl suas is síos an bóthar sa Bhaile Breac - tá ana radharc uaidh.

Shiúl muid Siúlóid na Faille faoi dhó - tuathal agus deiseal - an lá ina dhiaidh, a bhí ana bhreá. Seo lúb siúlóid i mBaile na nGall a théann amach timpeall na failltreacha chomh fada leis an nGlaisín agus a fhilleann fad Bóthar na Léinsí go Baile na nGall. 

An lár dár gcionn tháinig mo mhac is m'iníon liom is dhreap muid Bréanainn. Tá turas na croise ón mBaile Breac go barra (ach tá dhá chros sa bhreis ar 14 ann - ceann thíos is ceann thuas). Cosán a siúltar go minic seo agus tá sé marcáilte go maith. Bhí na daoine óga níos gaiste agus radharc acu ón mbarr. Faraor nuair a shroich m'athair is mé féin an barr bhí na scamaill fillte! Bhí sé iontach gaofar ar an mbealach suas freisin.

Siúlóid na Faille

Ba le Lúb Cuas na nÉighe a chuir muid clabhsúr lenár siúlóidí, siúlóid iontach cois faille, in aice le trá an Cloichear agus radharcanna iontach uaidh i beagnach gach treo - na hoileáin, Ceann Sibéal agus na Triúr Deirféar, Bréanainn (faoi bhairéid mar is iondúil).

Chuaigh mjuid chomh fada le Galf Chumainn Ceann Sibéal do mhilseog agus caife ina dhiaidh - toisc gur sa cheantar a théadh mo seantuismitheoirí lena gclann ar saoire sna 1930í. Bhí fonn ar m'athair a fheiceáil arís.

Mar is léir ón dtuairisc thuas tá saibhreas iontach siúlóidí sa cheantar; tá na bialanna agus an lóistín ann freisin. Tá barraíocht de shlí Chorca Dhuibhne ar bhóithre, agus cuid de na bóithre céanna gnóthach agus contúirteach dá réir. Baineann cuid de seo le hachrann le feirmeoirí nach mian leo daoine a bheith ag siúl ar a dtalamh, fiú ar bhóithre glasa nó ar imeall gort. Tuigim dóibh go pointe - ach is mór an trua go bhfuil leithéidí Ceann Sibéal agus na Triúr Deirfiúr iata do shiúlóirí. 

Tá súil agam go mbeidh acmhainn taidhleoireachta ag an té a cheapfar! Agus go ndéanfar díriú ar feabhas a chuir ar fógraí - tháinig muid i gcabhair ar lánúin amháin a bhí i bhfad ó slí Chorca Dhuibhne toisc gur chaill siad casadh riachtanach. Fadhb eile ná go bhfuil athruithe tagtha ar na cosáin le hais an méid atá marcáilte ar léarscáil an Suirbhéireacht Ordainéis.

Tá go leor le déanamh mar sin, ach deiseanna iontacha ann.

Bail ó Dhia ar an obair!

Goya sa Phrado

Goya, leis féin.

Bhí mé i Maidrid le déanaí. Gnó a thug ann mé, ach shocraigh mé fanacht ann do cóineartú mo neacht a bhí le bheith ann an lá dar gcionn. D'fhág sin roinnt am saor agam le bheith im thurasóir, maidin Aoine.

Mhol scata duine ar Twitter dom aghaidh a thabhairt ar an bPrado.

Thuig mé go maith nach raibh bealach ar bith ann go bhfeadfainn fiú spléachadh a chaitheamh ar gach a bhfuil ann. Shocraigh mé díriú ar roinnt beag ealaíontóirí.

De bharr úrscéal le Lion Feuchtwanger faoi a bheith léite agam, bhí sé i gceist agam ach go háirithe saothair Goya a lorg.

D'aimsigh mé na cinn sorcha i dtosach - pictiúir den uasaicme. Thug mé suntas don dóigh a bhí beatha sna aghaidheanna aige - fiú sna sceitseanna ullmhúcháin a raibh scata acu ann, an cúlra fágtha gan sonraí. Bhí carachtar  ar leith gach duine acu le léamh ann. Bhí mionphictúir cumhachtach ann - méid A4 seans - de Duchessa Alba in achrann lena searbhónta mná. Beag ná chloisfeá an sciolladh agus an eascainí agus iad i ngreim le chéile!

Bhí gan amhras an Maja ann - idir nocht is gléasta. (San úrscéal sí Alba atá ceaptha bheith san dá ceann, agus í i gcaidreamh le Goya. N'fheadar an bhfuil fírinne ar bith ansin).

Bhí fhios agam an Goya eile a bheith ann, agus d'iarr mé treoir chuig na Pinturas Negras - na Pictiúr Dubha. Múrphictúir a bhí iontu seo i dtosach i dteach de chuid Goya, ach baineadh de na fallaí iad agus cuireadh ar chanbhás iad. Mar a deir an ainm, tá siad i bhfad níos dorcha na na cinn eile - radharcanna den drochshaol, nó den mhiotaseolaíocht - ceann cáiliúil de Satarn ag ithe a mhac, abair.

De réir mo thuisceana bhí Goya ag streachailt le gruaim agus na saothair seo á chruthú aige; ainneoin sin ní raibh aon easpa ar a mháistreacht agus thug mé suntas arís don carachtar sna gnúiseanna, fiú agus iad curtha as a riocht beagán ag an drochshaol nó na deamhain.

Tá dhá mhórpictúir eile dá chuid ann a eascraíonn as an cogadh i gcoinne Napoleon - an Dara agus an Tríú Bealtaine 1808. Radharc catha ceann acu, radharc lámhach príosúnaigh an cheann eile. Cé go bhfuil iarracht den síolteagasc tírghrách iontu fós féin is éamh i gcoinne cogaidh iad.

Chaith mé tamall eile ag fánaíocht tríd na seomraí - ag tabhairt aird ar leith ar El Greco, Dürer, Fra Angelico agus duine nó dhó eile. Bhí treoirleabhar chuimsitheach ar fáil ar 9€ in éineacht leis an ticéad 14€ agus táim breá sásta gur roghnaigh mé é chrochadh liom.

Tar éis cúpla uair a chloig a chaitheamh ann, braith mé go raibh póit péintéireachta orm, agus go mbeidh mo chloigeann agus mo shamhlaíocht á scagadh agus cíoradh go ceann i bhfad.