2008-05-25

Tá gairm éisteachta ag sagairt

Lá Domhanda um Urnaí ar son Naofacht Sagairt is ea de hAoine seo chugainn.

I mbliana, tá feachtas fógraíochta ar bun - ag díriú isteach ar ról tréadach, éisteacha sagairt.

Thug mé faoi ndeara na híomhánna ar an DART - tá siad dubh agus bán, agus sách duairc.

Ach is gné de feidhm sagairt ar éisteacht, san faoistin agus lasmuigh de, agus gné ar féidir leis cabhrú i dtéarnamh duine.
Tháinig tú ónár measc,
le bheith i do dhuine a fhreastalaíonn orainn
Gabhaimid buíochas leat as Críost a roinnt orainn,
agus as cabhrú linn Críost a roinnt ar a chéile
Tá an paidir iomlán anseo:

Labels: , , ,

2008-05-23

Leithscéal dlite do Ghallaibh?

Bhí alt spéisiúil ag David Adams san Irish Times inné.

Cé gur aontachtaí, agus go deimhin (iar?) dílseoir é, amharcann sé ar fhéin mar Éireannach fosta.

Bhí sé ag rá go rabhamar mar phobal fós ag fí brat an íobartaigh dúinn féin, agus ag maíomh as ár uaisleacht toisc go bhfuil muid cairdiúil le Sacsaibh "ainneoin an dochar a rinne sibh dúinn".

Mheabhraigh sé dúinn nach bhfuil deacracht ar bith ag fíor iar choilíneachtaí le cuairt ó daoine mór le rá, nó Teaghlach Ríoga na Breataine féin - ach go ndearna muide scéal mór as go raibh muid toilteanach ligeann do cluiche rugbaí le Sasana dul ar aghaidh i bPáirc an Chrócaigh.

Is dóigh liom go bhfuil pointí maithe déanta aige.

Ní mór cuimhneamh, ón uair go raibh Diarmaid na nGall agus Ó Ruairc Bhreifne in achrann faoi bhean, go raibh ról ag faltanas idir Éireannaigh inár stair duairc, chomh maith le lámh láidir Sasanach. Deacracht Éireann deis Shasana, i bhfocail eile. Fiú inniu, is deacracht idir dhá dream Éireannach a mhúnlaíonn an caidreamh idir an Ríocht Aontaithe agus an dlínse seo; b'fhearr go mór le Sasanaigh bheith réidh leis an iomlán againn!

Ní cheart dúinn ach oiread neamhaird a dhéanamh de go raibh Éireannaigh gníomhach i dtógáil agus reáchtáil Impireacht úd na Breataine.

Mar sin, cad a dhéanfaidh mé má thugann Eilís scuaird anall chugainn? Bhuel, bheadh níos mó fáilte agam roimh Uachtarán Phoblacht Cónaidhme na Breataine; ach mar Ionadaí Pobail na Breataine, is ceart fáilte cúirtéiseach a chuir roimpi. Ní bheidh mise ann; ní nós liom dul ag stánadh ar dhaoine mór le rá. Ach ní bheadh deacracht ar bith agam le haon gníomh de chuid an Rialtais de réir an phrótacal cuí.

Labels: , ,

Saothar, saoirse agus peannaid

Alt eile ó El Pais leis an teideal "Reiligiún, saothar agus peannaid".

Maíonn an t-údar, ollamh le socheolaíocht, gur creideamh na sclábhaithe í an Chríostaíocht: a theagascann gur pionós de bharr peaca an t-sinsir obair; agus go bhfuil fiúntas san peannaid de bharr slánú an duine ag Críost. Maíonn sé nach fíor níos mó go bhfuil obair doilí riachtanach, agus dá réir go bhfuil ré na Críostaíochta thart.

Tá breall air faoi cúpla rud.

Ar an gcéad dul síos, maíonn an Chríostaíocht fiúntas a bheith san obair, ní toisc gur peannaid é, ach toisc go dtugann sé ról don duine i bhfoirfiú cruthú Dé. Don duine an saothar, ní don saothar an duine. Luadh obair roimh an turnamh, ach de bharr an turnamh, tá obair deacair.

Maidir le peannaid, tá an cheist níos casta ná leamh simplí mo dhuine.
Is cuid den bheith daonna peannaid agus tinneas. Is é teagasc na heaglaise gur iarmhairt den turnamh atá ann. Ach aithnítear freisin gur féidir le duine fás de bharr peannaid.


Níl ré na Críostaíochta thart, ná baol air. Ach maidir le ré na socheolaíochta....

Labels: , , ,

2008-05-22

Ocras

Alt suimiúil agus scanrúil in El Pais, nuachtán Spáinneach.

Níl easpa bídh san Domhan; ach tá ocras. Tuige? De bharr foirceadal an margadh saoir, a fhágann gurb iad na comhlachtaí ilnáisiúnta atá ag rialú an tsoláthair bídh.

Muide san Iarthar, is mian linn bia saor a bheith againn, cuma cad as a dtagann sé, agus más an séasúr don bhia é nó nach ea.

Mar sin, ceannaíonn na hollcomhlachtaí talamh sna tíortha i mbéal forbartha, agus onnmhairítear an beatha astu. Fágtar an dream ann thíos leis; ní hacmhainn dóibh an bia a cheannach.

Ach is ár mbeatha féin atá a chuir i mbaol againn - níltear ag tairgeadh an méid bia abhus agus a d'fheadfaí, toisc nach bhfuil an brabach céanna le baint as.

An moladh san alt: ar mhaithe le hísliú praghsanna, agus fóirithint ar an ocras domhanda, ceannaímis bia áitiúil, san séasúr cuí.

Labels: , , , ,

2008-05-21

Céard é Ealaíon?

Tá an bhlagmhír seo á fhuineadh i'm intinn ón idirphlé úd a bhí agam le Rosie.

Tá an nath gurb é staidéir na háilleachta crích na healaíona cloiste agam. Ach tá amhras orm faoi sin. Is minic uafás nó gruaim á léiriú i saothar ealaíona.

Is cuimhin liom cuaird a thabhairt ar an taispeántas Rosc sna 1980í agus mé fós ar an meánscoil, agus fós san rang ealaíona. Tá pictiúr amháin neadaithe i'm intinn - pictiúr a bhí liath agus dearg, agus a léirigh cloigeann daonna agus cith francach craosacha ag tuirlingt air.

Is dóigh liom go bhfuil gné eile ann; léiríonn ealaíon fírinní faoin duine; fírinní a bhraitear, a mbíonn tionchar acu ar an dtoil agus na mothúcháin seachas an réasún.

Tá rudaí suimiúla le rá ag an gCaiticiosma faoi ealaíon, go háirithe ealaíon sácráilte;


(Sliocht as uimhir 2501)
...foirm is ea an ealaín den eagna phraiticiúil, a chuireann eolas agus stuamacht le chéile d'fhonn crot a bualadh ar fhírinne réaltachta áirithe, agus sin i gcanúint a bhfuil teacht ag radharc agus clos uirthi


Is cuimhin liom scéal a chlos uair amháin faoi chumadóir cáiliúil, a sheinn píosa ceoil nua cumtha dá chuid. Cuir duine ceist air "Cad is brí leis?"
Mar fhreagra, sheinn sé an píosa arís. An cheist chéanna a bhí ag mo dhuine. Sheinn sé arís é.
Dúirt Picasso rud gaolta leis sin:

Chomh fada agus a bhaineann sé liomsa, labhraíonn pictiúr ar a shon féin. Cén mhaith léirmhíniú a thabhairt, nuair atá gach rud déanta agus ráite? Níl de chanúint ag péintéir ach an péintéireacht.

Dar ndóigh, ní fiú bheith in achrann faoi toighis - beatha duine a thoil, agus ní lia duine ná tuairim.

Léigh mé tagairt do rud a dúirt Liam Mac Cóil ar na mallaibh; Ealaíon is ea an rud a ghlacann an pobal leis mar Ealaíon. Ach cén pobal?

Labels: , ,

Cé leis tú?

De bharr cúpla alt san Irish Times inniu, agus aitheasc Des Geraghty don Oireachtas, atá i gcló i bhFeasta na míosa seo, táim ag filleadh ar cheist an fhéiniúlacht Éireannach.

Chuir Bryan Mukandi ceist san Irish Times inniu:

An cailín úd ón Nigéir, a bhfuil roinnt Gaeilge aici, agus atá ag cleachtadh rincí Gaelacha - cad atá de dhíth le go nglacfar léi mar Éireannach?


San eagrán céanna, bhí Vincent Browne ag caint faoin gcaoi ar mhúnlaigh foireann gairmiúil rugbaí aitheantas Muimhneach, nach raibh ann ar an gcaoi céanna roimhe.

Is tógán é aitheantas; bíonn sé mar chuid de féiniúlacht duine má thograíonn sé féin é; agus glactar nó ceiltear ballraíocht i ngrúpa de réir toil an ghrúpa.

Bhí Des Geraghty ag moladh "Clanna Gael" seachas "Cine Gaelach" mar coincheap a bheadh mar bhunús don náisiún Éireannach; coincheap a thugann aitheantas don iolrachas fréamhacha a bhí riamh againn mar phobal; Fir Boilg, Sliocht Mhíle, Dubhghaill, Fionnghaill, Sean Ghall, Pléimeannaigh, ...

Cuid mhaith acu níos Gaelaí ná na Gaeil.

Tá dreamanna eile ag tarraingt orainn anois, agus iad gníomhach ag múnlú an Saol Fódlach.

Agus tá na Gaeil thar sáile, a bhraitheann nasc le hÉireann, is cuma cé méid glúin ó shin a d'fhág a sinsear Éireann.

Mheabhraigh an cheist scéal dom, a chuala mé faoi Nuala Ní Dhomhnaill: Nuair a chuaigh sí go Corca Dhuibhne ar dtúis, agus í ina cailín óg, cuireadh an ghnáth cheist gaelach uirthi - an cheist úd a chuirtear chun áit duine sa sochaí a chinntiú - "Cé leis tú?"

"Is liom féin mé" an fhreagra a thug sí.

Freagra eagnaí, dar liom.

Murab ionann agus saoránacht nó cónaitheacht, arbh dé réir dlí a bronntar iad, ceist don duine féin is ea féiniúlacht.

Táim den tuairim go bhfuil gá againn le tuiscint leathan, solúbtha ar féiniúlacht. Tá a chion den Éireannachas ag dul d'aoinne a bhfuil cónaí buan orthu anseo, nó nasc acu leis an dtír seo.

Labels: , , , ,

2008-05-20

Ceist Chigiliteach Caille na gCailíní Cráifeacha: Cosc nó Cosaint?

D'ardaigh scoil i nGuaire ceisteanna faoin gcaille a chaitheann cailíní cráifeacha Moslamacha.

Níl aon aontas i measc Moslamaigh ar an gceist seo, ach táid ann, agus cailín amháin ag freastal ar an scoil úd ina measc, a chreideann gur dualgas reiligiúnda é an chaille a chaitheamh ach bean a bheith tagtha chun caithreachais.

Tá léamh amháin ag lucht an saoltachas ar seo: sé sin gur cheart cosc iomlán a bheith ar creideamh sofheicthe in aon áit poiblí. Diúltaím glan amach don baoth thuairim idirdhealaitheach, leatromach sin.

Ceist thábhachtach agus cinniúnach atá anseo - mar a deir Conchubhar, is féidir go bhfuil muid ag gearradh slat ar mbuailte leis an gceist seo.

Tá tíortha eile san Eoraip imithe romhainn ar an gceist seo - an Fhrainc agus an Ghearmáin ina measc. An dearcadh saoltach atá i réim san Fhrainc - agus a chónach sin orthu. Tá cailíní, ar mian leo bheith cráifeach, díbeartha ó na scoileanna stáit, agus an pobal Ioslamach éirithe radacach dá bharr. Tá an cheist níos casta sa Ghearmáin, le difríochtaí áitiúla. Ach d'fhan nath amháin as alt liom:

Bhí an caille ceart go leor, nuair a bhí muid ag glanadh bhur dtíthe. Ach anois agus muid inár múinteoirí, agus dlíodóirí...


Ná bíodh a leithéid le rá fúinn!

Tuigim go bhfuil ceisteanna ann, agus droch thaithí i dtíortha Eorpacha eile, le hiallach a bheith á chuir ar mhná an chaille a chaitheamh, cuma cad is mian leo féin. Táid ann a deir go gcabhródh cosc sna scoileanna leis an mbrú sin a bhriseadh. Ní dóigh liom é.

Is dóigh liom go bhfuil sé riachtanach dúinn na mná seo a chumasú tríd iad a chomhshamhlú san gnáth saol Éireannach, gan cur isteach ar an dualgas a bhraitheann siad a bheith orthu, ach spreagadh a thabhairt dóibh bheith bainteach go gníomhach le sochaí fíor daonlathach, a bhfuil meas aige ar chreideamh, ach nach ngéilleann don gcos ar bolg.

Focal scoir: deirtear san Times inniu amhras a bheith ar údaráis na scoile go mbeadh an baol ann go ndéanfaí tromaíocht ar an gcailín dá mbeadh Hijab á chaitheamh aici. Is cinnte go bhfuil an baol sin ann - tá sé foghlamtha ag mo chlann nach maith le roinnt gasúr eile an éagsúlacht. Ach ní cheart an milleáin, ná an dualgas athrú, a chur ar an dté atá thíos le tromaíocht, seachas na bullaithe.



Aguisín: tá sé suntasach chomh maith gur Éireannach a d'iompaigh ar an Ioslam athair an chailín - agus Sasanach (sílim) a mathair, a d'iompaigh freisin.

Labels: , , , ,

2008-05-19

Cosc ar chnuasbhuamaí?



(Íomhá de chuid Aerfhórsa SAM, aimsithe tríd wikimedia)

comhdháil a d'oscail inniu i bPáirc an Chrócaigh ag iarraidh teacht an Chonradh a chuirfidh deireadh leis na harmáin uafásacha seo.

Is scannalach an rud é go bhfuilid fós ann - is leanaí is minice a bhíonn thíos leo de bharr an ráta ard teip a bhíonn sna mionbhuamaí iontu, an chuma tarraingteach do phaistí atá orthu - agus an baol ard go bpléascfaidh siad nuair a phioctar suas iad. (Scéal anseo)

Tá na príomhtíortha a bhíonn ag tairgeadh na buamaí seo in easnamh ón gComhdháil, mar sin sé an buaic is féidir a bhaint amach ná conradh a chuirfidh brú morálta ar na tíortha sin eirí as.

Ach sin sprioc arbh fiú triail a bhaint as é bhaint amach.
Go n-éirí leo.

Tá an Pápa Benedict agus Rúnaí Ginearálta na NA tar éis labhairt go láidir ar son Chonradh.

Labels: , , ,

2008-05-18

Briseadh croí sa tSín

Tá cúige Sichuan san Sín fós a bhualadh ag creathanna talún agus mé á scríobh seo. Tá na mílte marbh.

Tá trí lá caoineadh náisiúnta gairmithe ag an Rialtas thall.

Tá mo chomhghleacaí Síneach, agus - táim cinnte - mórán Sínigh eile thar lear dubhach faoin scéal seo.

Bhí scéalta truamhéalacha sna nuachtáin faoi thuistí ag lorg a bpaistí i bhfothrach scoile - ní raibh faoiseamh i ndán don gcuid is mó acu, agus ó tharla nach raibh acu ach an t-aon leanbh, is millteanach an bhuile atá ann.

Scéal crua. Ar dheis Dé go raibh anamacha na marbh, agus go dtuga sé faoiseamh don dream a mhair.

Labels: , ,