2016-08-14
An Piarsach agus 1916
Imbolc 2016
Ba le reacaireacht agus filíocht i ré an Idirlín a bhain caint Ciara Ní Éanacháin freisin - foilsíodh leagan dá cuid cainte ar Meon Eile. Bhí rudaí spéisiúla le rá aici, ach dáiríre fanann an cheist buan - Cia a cheannódh Dán? Tá bealaí nua an scéal a scaipeadh agus filíocht a dháileadh - ach tá sé níos deacra ná riamh bheith beo ar ealaíon a bhraitheann ar an teanga.
Tá cúinní airithe ann, ar ndóigh, san acadúlacht agus san teilifís - labhair Feena Toibín ar a cuid taighde ar Dhubhghlas de hÍde, bunaithe ar a chuid dialanna a léiríonn ní hamháin an forbairt ina eolas ar an nGaeilge ach freisin an saol teaghlaigh sách casta aige sa bhaile, agus freisin na cúinsí sóisialta a bhí ann le linn a óige. Labhair David Stifter faoin dtogra Chronologicon Hibernicum in Ollscoil Má Nuad atá ag plé le bealaí chun iniúchadh a dhéanamh ar fhocail chun fráma tagartha dátaí a chuir ar fáil do théacsanna.
Ní raibh an teanga lárnach i ngnó beirt eile a labhair - Tomás Mac Uidhir a labhair faoi cainteanna aeráide Pháráis, agus Antóin Ó Lachtnáin a labhair faoi (easpa) príobháid ar líne - dhá ghné den saol a mbeidh tionchar acu orainn ar fad.
Labhair Síle Nic Chonaonaigh faoin cuid oibre le Garraí Glas, agus anois Dúiche - obair teilifíse a seolann ó ceann ceann na tíre í, ag mealladh caint agus eolas ó dhaoine spéisiúla - gairm a éilíonn cumas maith éisteachta is machnaimh!
Is le healaíona (dallach) dubh a bhíonn Rua ag plé - draoi a léirigh a chumas mearbhall a chuir ar an intinn daonna le scileanna. Caithfidh mé a ra gur chuir a chuid cleasaíochta - agus bhí sé ana shoiléir gur cleasaíocht a bhí ann, cé nár mhínigh sé iad - sceon orm, ar a shimplí - nó sin an cuma a bhí air - a bhí sé air daoine a léamh agus a mhealladh. (Lean sé air istoíche sa Mhuileann lena chleasa)
Tríd is tríd bhí go leor eolas agus inspioráid ar fáil ar feadh an lae, agus go leor ábhar cainte istoíche sa Mhuileann ag an dinnéar iar-Imboilc.
Beidh na físeáin ar an suíomh amach anseo ar ndóigh agus tá leagan de Imbolc le bheith ag an Picnic Leictreach - mar sin féin tá taithí ar leith ag baint le bheith i láthair i mBaile Bhurine agus inspioráid ag baint leis an allagar timpeall ar na cainteanna agus istoíche sa mhuileann chomh maith leis na cainteanna iad féin!
RÉALTNEACH: TIONSCADAL DAVID BOWIE
'Táimid ann sa mhóimint dhraíochtach seo
Sin é an stuif as a bhfitear brionglóidí...'
É féin a athchruthú de shíor, ba é sin misean is stampa David Bowie. I measc na bpearsan stáitse a chruthaigh sé bhí Ziggy Stardust - ba de stuif na réaltaí riamh é - agus Aladdin Sane. Chuimsigh a chuid stíleanna ceoil sól plaisteach na Young Americans; ceol draíochta na n-uirlisí ag Low; pop glan Let's Dance agus an léim sa dorchadas a bhí san albam deireanach dá chuid, Blackstar.
Leaganacha Gaeilge atá againn in RÉALTNEACH den chuid is fearr d'amhráin Bowie, traschruthaithe i nGaeilge ag Gabriel Rosenstock agus á gcur i láthair ag Liam Ó Maonlaí, Hilary Bow agus The Brad Pitt Light Orchestra. Beidh íomhánna á dteilgean ar scáileán ag Margaret Lonergan i gcaitheamh an tseó.
Bígí linn ar aistear chun na réaltaí.
DÉ hAOINE 21 DEIREADH FÓMHAIR 8.00 pm
Pavilion Theatre, Dún Laoghaire
Cead isteach €21/18
Ticéid (01) 231 2929 nó ar líne ag www.paviliontheatre.ie
2016-07-16
Gobblefunked
2016-07-07
An tIriseoir
2016-06-30
An Béarla san Eoraip
2016-06-23
Tóraíocht taisce tairbheach
Frank Reidy
Cló Iar-Chonnacht
2016-06-12
An Fuadach
2016-05-29
Seacht mBua an Éirí Amach
2016-05-27
Cad Is Saoirse Náisiúnta Ann?
2016-05-26
Sa Bhearna Bhaoil
2016-05-25
Íde na Tine
2016-05-18
ÍDE NA TINE: Tionscadal Joni Mitchell le CAITRÍONA O'LEARY
Duine de na cumadóirí amhrán is mó a bhí riamh ann í Joni Mitchell dar le Rolling Stone. Sna liricí sárfhileata aici, pléitear téamaí an ghrá - an tnúth, an cumha, an ríméad, an domlas - chomh maith le ceisteanna móra sóisialta agus timpeallachta. Cuimsíonn a stíleanna ceoil an ceol tíre fuaimiúil, ceol rithim agus gormacha, popcheol agus turgnaimh chasta snagcheoil.
Léireoidh Tionscadal Joni Mitchell an chuid is fearr dá cuid amhrán ó Big Yellow Taxi, Woodstock is Both Sides Now go dtí The Jungle Line agus God Must Be a Boogie Man. Is iad na filí Liam Ó Muirthile agus Gabriel Rosenstock a chuir Gaeilge bhinn bhlasta i mbéal Joni agus is í Caitríona O'Leary a chanfaidh. I dteannta Chaitríona beidh Dick Farrelly (giotáir), Nick Roth (sacs), Dave Redmond (dord) agus Graham Hopkins(drumaí). Teilgfidh Margaret Lonergan na liricí ar scáileán móide íomhánna draíochtúla.
Ticéid le fáil ag an nasc seo: http://ilfdublin.com/event/ide-na-tine-tionscadal-joni-mitchell-sweet-fire-the-joni-mitchell-project/
Tuilleadh eolais: Liam Carson fón 087-2912797
2016-05-07
Gráinne Mhaol Ní Mháille
€4.95 (crua), 48 lch; ISBN 978-0-898332-17-7
Beathaisnéis staire don aoisghrúpa 10-14 bliana.
Litir ó mo Mháthair Altrama
agus scéalta eile
Fionntán de Brún
Clúdach bog, 109 lch.
ISBN 0-9532777-7-1
Praghas €8
Goya sa Phrado
![]() |
| Goya, leis féin. |
2016-04-27
Rún m'Athar
De thaisme a fuair mé an leabhar seo ó na 1960í. Bhí mé sa leabharlann le déanaí. Tá fhios ag an leabharlannaí go bhfuilim tugtha do leabhair i nGaeilge agus bhí an ceann seo i measc na leabhair a raibh siad ag fáil réidh leo. Tá spéis agam i Cathal Ó Sándair, ach is annamh teacht ar leabhar leis.
Scéinséir spéisiúil atá anseo. Buachaill óg, aonmhac lánúin saibhir an reacaire. Cuireann namhad lena athair- fostaí a briseadh de bharr mí ionracas- ina luí air nach mac a mhuintir in aon chor é.
Tá dóthain dealraimh leis an scéal go dtéann sé sa tóir ar a 'fhíor theaghlach'.
Tá cúpla corr is casadh san scéal sula dtagann réiteach air. Tá blas sách láidir a ré air, agus aicmeachas láidir; ach mheas mé gur thug sé léiriú firinneach ar an streachailt i meon an linbh uchtaithe a shantaíonn caidreamh lena ghaolta fola ach a bhfuil grá freisin aige don teaghlach a thóg é.
Níl fhios agam a bhfaigheadh déagóirí na linne blas air, ach shamhlóinn gur shlog siad tráth a fhoilsithe é.
2016-04-13
Dé Luain
Tá saothar seo Uí Thuairisc ag stánadh anuas ó leabhragán mo thuismitheoirí le fada orm. Cuid den canóin nach raibh mé tagtha chomh fada leis fós. I mbliana bhraith mé níos treise ná riamh nár cheart é chuir ar an méar fhada níos mó.
Tá mé sásta áfach gur fhan mé - de bharr cláir áirithe ar TG4 agus leabhair eile atá léite le tamall agam tá tuiscint níos fearr ar stair 1916 agam. Tuiscint atá riachtanach le adhmaid a bhaint as an saothar.
Sruth smaointe go leor dóibh siúd a raibh lámh acu san Éirí amach, idir mór phearsain agus mionphearsain, idir Gael is Gall atá ann. Lingeann an insint idir phearsain ó alt go halt, cé go bhfuil sciar suntasach ag baint le cíor thuathail aigne an Phiarsaigh agus an crú ar an táirne faoi dheireadh.
Níl ach scéal céad lae an Éirí Amach ann, fágtar na snáithe ar foluain.
Cíoradh spéisiúil ar mheoin na gceannairí agus a gcéilí comhraic atá ann, idir iadsan i gCaisleán Bhaile Cliath agus iadsan sa ghluaiseacht a bhí i gcoinne Éirí Amach.
Mothaím gur chuir an úrscéal go mór le mo thuiscint ar fíricí loma an Éirí Amach. Tá tábhacht le mothúcháin agus smaointe chomh maith le fíricí is figiúirí le greim a fháil ar an stair.
Is maith mar sin, go bhfuil an leabhar ar fáil ó Cló Iar Chonnacht
Seachtar Dearmadta
Aindrias Ó Cathasaigh
Coiscéim 2013
ISBN 6-660012-130597
1916 Seachtar na Cásca
Aindrias Ó Cathasaigh
Coiscéim / Abú Media 2010
2016-04-04
Fís fileata na Fuiseoige
Ní hamháin na tírdhreacha sceirdiúla a bheadh ar cártaí poist, ach grinn staidéir ar an talamh is uisce le cuidiú ochtacoptar. Ní tírdhreacha folmha amháin, ach staidéar muirneach ag aghaidheanna an phobail sean agus nua, a mhúnlaíonn Éire agus a ainmníonn í.
Ó Mhám Chonrach go díonta bóthar na bhFál, tugadh a ceart do fairsinge Éirinn.
M'anam ach go bhfuil beatha fónta le baint as bairnigh.











