Cumann i gCaifé

Le linn dom bheith i mo thost anseo léigh mé scata leabhair, ina measc úrscéal Alex Hijmans Aiséirí. Úrscéal teacht in inmhe de chineál ann. Laoch an scéil - Rebekka Vogelzang - ábhar ealaíontóra ón Ísiltír a thagann go Gaillimh le forbairt a dhéanamh ar a gairm. Ní go rómhaith a éiríonn léi, agus glacann sí post i gcaifé ar mhaithe le maireachtáil. Caifé le Gaeilge - agus diaidh ar ndiaidh súitear isteach i gcúis na teangain - agus cúis an chaifé -  í. Ní fada gur crann taca an chaifé í; ach ní chun sochair a saol féin san. 

Scéal iontach, deá scríofa. Is iontach an suíomh d'úrscéal caifé - áit - mar a dúirt Alex agus é faoi agallamh ag Cathal Póirtéir - a mbíonn an ollamh agus an pluiméir ar aon chéim, guaille ar ghuaille.  Is léir go ndeachaigh a thréimhse i mbun an Bananaphoblacht chun sochar don úrscéal, ag soláthar ábhar dá shúil géar. An difear idir daoine a bhíonn go rialta i gcaifé, agus "custaiméirí rialta". Freastalaithe agus maorlathaigh. Lucht cúise is drúise. Thuas seal, thíos seal an ghnó bhig. Cuirtear sméar mullaigh ar an úrscéal le scéal grá.

Seo úrscéal a thaitin go mór liom.  An t-aon clamhsán atá agam, ní le Alex ná leis an scéal a bhaineann sé. Sílim go raibh an leabhar rud beag daor ag €16. Ach má fuair Alex scair flaithiúil de sin, bheinn sásta!

Aiséirí 
Alex Hijmans
ISBN:  9781907494024
Cois Life 2011
152 lth.

Aguisín focalbhách: déanann Alex idirdhealú úsáideach idir caifé (Ionad) agus caife (deoch). Idirdhealú fiúntach, dar m'fhocal!

Aguisín eolas: Nod libh go bhfuil eagrán Kindle den leabhar ar fáil. Bhí Michal sásta go maith leis.

Blúirín: Google, tiontú agus turscar

Ní minic go dtugaim na fógraí i Gmail faoi deara. Ach anois is arís tugann m'fhochomhfhios rud éigin faoi deara. A leithéidí seo abair: "Know Dhia ar na Cásca - Bíodh caidreamh nua pearsanta le Dia i ach cúpla nóiméad" - is léir go bhfuil turscadóirí creideamh ag baint feidhm as Google Translate anois. (An bhfuil ola nathrach níos measa ná sin ann?)

Ceann eile a chuir mearbhall orm ar feadh tamaill ná an fógra do ceardlann ar tromaíocht san láthair oibre. Ó tharla go mbíonn Google ag scagadh na r-phoist chun fógraí cuí a roghnú, bhain an ceann sin siar asam. Go dtí gur thug mé faoi ndeara go rabhas tar éis píosa oibre a thréaslú le duine trí "Bullaí fir" a scríobh.

Tá bealach le dul fós ag an tiontú uathoibríoch is léir. Ach b'fhéidir gur maith an rud sin; nó ní bheadh srian ar bith le díoltóirí ola nathrach.

Seo agat ....

Mar thoradh ar mhí thuiscint bronnadh an ceithre leabhair gleoite seo de chuid an Gúm orm. Gemser a rinne ar dtúis iad.  (Cineál iontas orm dá réir gurbh an Gúm seachas Futa Fata a d'fhoilsigh an leagan Gaeilge).

Cuir síos iontach cuimsitheach ar na feithidí éagsúla atá i gceist; léaráidí gleoite, agus na leabhair ag cur thar maoil le eolas. Thit m'iníon i ngrá leo ar an bpointe, agus tá siad léite agus athléite againn.

Agus mise ag foghlaim liom: ní raibh na leaganacha cráinseangáin ná cráinbheach agam:

Má tá daoine óga thart oraibh, is mór is fiú iad seo a bheith ar an leabhragán agaibh. Anois, dá mbeadh an leabharlann sin againn...

Ar fáil ó Litríocht agus deá siopaí leabhair.

Blúirín: Onchú mara duilleach

Phycodurus eques ón nGnáthfhoinse.
Ní raibh dealramh ar an ngrianghraif a thóg mise!

Tá péire de na neacha suntasacha seo san uisceadán i mBré ón Cháisc. Is iontach na míolta iad - cuma planda orthu ar mhaithe le bheith folaithe. Breis eolais anseo ag Wikipedia.

(Tá an t-ainm thuas curtha faoi bhráid an gCoiste Téarmaíochta agam)

Tá ticéid bliana agam agus ag m'iníon don uisceadán, rud a fhágann é gan a bheith ró dhaor cuairt a thabhairt air (más féidir liom í a stiúradh amach as an siopa acu gan poll ró mhór a réabadh i'm sparán).

Bíonn nithe suntasacha i gcónaí ann, agus gan amhras iad cúramach rudaí nua a bheith acu le daoine a mhealladh ar ais. Cloisim go bhfuil foireann piongain acu sa Daingean i mbliana.

Fónamh Dé na Ré

An Reithe: Cló ón 18ú aois ón ngnáthfhoinse

Tá dáta na Cásca (dáta a tharraing achrann go leor san stair!) nasctha le timthriall grian is gealaí. Titeann sé ar an Domhnach i ndiaidh an lán ghealach a leanann díreach i ndiaidh cónocht an Earraigh. Ag dul tríd áras an Reithe san Stoidiaca a bhíonn an Ghrian an tráth seo den bhliain.

Tá an iliomad nasc leis na fíricí seo sa traidisiún: gurbh ar an 25ú Márta a cuireadh tús le cruthú an Domhain:  gurbh é sin dáta íobairt Abrahám: (Gei 22:13  Ansin d’ardaigh Abrahám a shúile agus féach, laistiar de bhí reithe agus a adharca in achrann i dtor; thóg Abrahám an reithe agus d’ofráil é mar íobairt dhóite in áit a mhic.) Samhail de pháis Chríost atá san íobairt chéanna: agus tá sé sa traidisiún gurbh ar an 25ú Márta a ghlac an briathair colainn daonna - an Briathar chéanna tríd a rinneadh an uile ní (Eoin 1). Leagtar an Chéad Aoine an Chéasta ar an lá sin freisin.

---

Nod libh go dtuigim go maith go bhfuilid ann a mhaífeadh go bhfuil fréamhacha an chreideamh san dúlra pé scéal é, agus mar sin nach ábhar iontais na nascanna seo. Ach is amhlaidh go mbraitheann dearcadh an duine ar seo ar an seasamh a priori a ghlacann sé i leith Rí na nDúl: Domsa, Eisean an chúis, agus is iarmhairtí gach rud eile. Agus is lón machnaimh agus cúis áthais dom damhsa seo na flaithis: In resurrectione tua, Christe, coeli et terra laetentur! (Cóir na Tráthanna)

Ná cóirigh bhur brabhsálaí...

An Carghas buailte linn. Tost anseo go dtí um Cháisc.

Lón machnaimh

Hendrick Cornelisz Vroom: Long agus Bád Iascaigh

Tá gearrscéal de chuid Alex Hijmans i gComhar Mí Feabhra, a cheannaigh mé de Satharn i siopa an Chonartha. Tá an scéal lonnaithe san Ísiltír, le linn ré Prins Maurits agus é i ngleic leis na Spáinnigh chun neamhspleáchas na hÍsiltíre a bhaint amach. Ach ní leis na himeachtaí móra seo a phléann sé; ach le dán crua seanmhnaoi de chuid na cosmhuintire, a bhfuil a fear caillte le fada aici - báite i tuile thubaisteach. Tá uirthi féin anois aghaidh a thabhairt ar dhán níos truamhéalaí; gan aici ach a garmhac le cabhrú léi. Tá leisce orm rúin an scéil a scaoileadh - ach pléann sé le beatha agus bás, ábhair a bhí riamh tábhachtach don duine daonna. Bheinn ar mhalairt tuairim le hAlex - nó ar a laghad leis an dearcadh a léirítear san scéal. Mar sin féin, scéal deá scríofa, snasta atá ann; agus modh oiriúnach chun machnamh ar na ceisteanna seo a spreagadh. Tá ról ag na scríbhneoirí anseo, feictear dom.

An buachaill ón saol eile

Bhíos, mar a dúirt, sa chathair inné, chun éisteacht le Alex Hijmans á chuir faoi agallamh ag Cathal Póirtéir. Duine tar a bheith spéisiúil is ea Alex.  Bhuail mé le duine spéisiúil eile ar mo bhealach ann - Scott. Ba dheas an deis a fháil éisteacht le hAlex i gcomhluadar comhbhlagadóra!

Sciob mé teideal na míre seo ó rud a dúirt Alex le linn an agallaimh - gurbh é "An buachaill ón saol eile" a thugann deartháir a nuachair air; fear arbh sagart Candomblé é. Feileann an teideal d'Alex feictear dom in a lán bealaí. Fiú sular thug sé aghaidh ar an mBrasaíl, feictear dom go raibh sé ag tabhairt tuiscintí as saol amháin isteach i saol eile. Fear aerach ón Ísiltír, ag reáchtáil caifé¹ - Bananaphoblacht - i nGaillimh in diaidh dó theacht ar bhliain Erasmus anseo chun Gaeilge a fhoghlaim. Tá máistreacht sa Ghaeilge bainte amach aige ó shin ina chuid iriseoireachta; agus anois tá úrscéal óna pheann againn. (Scríobh sé dráma cheana, Aingilín, ach ní raibh deis agam é fheiceáil).
Saoire abhus a spreag a shuim sa Ghaeilge an chéad lá riamh. Níor luaigh sé inne é, ach is cuimhin liom alt leis a léamh inár chuir sé síos ar an Synesthesia a fhágann gur mar dathanna a chíonn sé litreacha;agus go raibh litreacha na logainmneacha suntasach dó dá réir. Is méanar dúinn gurbh amhlaidh a bhí, agus gur thóg sé frídín na Gaeilge. Is iomaí léargas spéisiúil a fuair muid óna pheann iriseoireachta ó shin. Phléigh Cathal cúlra Favela leis - an leabhar a scríobh sé ar a shaol lena leannán Nilton sa Bhrasaíl, agus go háirithe an manglam creidimh, ina measc an Candomblé, atá i gceist le taithí spioradálta a chlainne thall. Thug Alex meafar mhaith dúinn - meafar an chíste le sraitheanna de chomhábhair éagsúla. Cé gur duine é féin nach ngéilleann - san Iarthar - do chreidimh ar bith, glacann sé leis an tuiscintí a eascraíonn astu faoi fhéin mar thuiscintí síceolaíocha. An nasc le orixa (spiorad) na Mara, mar shampla, a mhaíonn a chairde sa Chandomble a bheith aige, agus atá ag teacht lena mhothú fhéin go bhfuil sé riachtanach dó bheith gar don fharraige i gcónaí. Mar a bhí i nGaillimh agus mar atá i Salvador. Pléadh an úrscéal Aiséirí ansin; rún agam filleadh ar sin anseo ach deis a bheith agam é léamh.
Bhí deis ag an lucht éisteachta ceisteanna a chuir ansin. Chuir Liam Carson ceist air faoi cén teanga ina mbíonn sé ag smaoineamh. Bhí a fhreagra ag teacht leis an fhreagra a bheadh agamsa - is in íomhánna a bhíonn sé ag smaoineamh; agus brionglóid déanta aige i ngach ceann de na teangacha atá aige.

Bua atá ag saol na Gaeilge gur féidir liomsa, Caitliceach caomhach, bheith i mo shuí in aice le hiriseoir spleodrach aerach (Scott) ag éisteacht le Ísiltíreach Domhanda ag tabhairt léargas as an gnách ar an saol. Cuir leis sin go raibh muid inár suí san áit a mbíonn na comhairleoirí cathrach ag allagar de ghnáth. (Le teann mioscais dúirt mé le Scott go rabhamar inár suí ó dheis ó shuíochán an chathaoirligh - níos feiliúnaí domhsa ná dó?)  Gura fada buan iad beirt ag roinnt léargas eile ar an saol orainn.

---

¹ Nod libh: Táim ag leanacht an idirdhealú a rinne sé ina úrscéal idir caifé (ionad) agus caife (deoch). Forbairt teangain arís uaidh!

Manglam Ardchathrach

Fógra i siopa trádáil cothrom

Chaith mé an cuid is mó den lae inné i lár na Cathrach, rud is annamh dom a dhéanamh. Ar maidin bhíos ag freastal le m'iníon ag grúpa Tuistí is leanaí de chuid Comhluadar a bhí ar bun i halla Foras na Gaeilge. Ina dhiaidh sin thug mé í chuig teacht mo mhuintire i Tír an Iúir. Bhrostaigh mé ar ais go lár na Cathrach, bhí fúm éisteacht le Alex Hijmans á chuir faoi agallamh ag Cathal Póirtéir. Thapaigh mé an deis bualadh isteach chuig siopa an Chonartha leis an úrscéal nua le Alex a cheannach. Caithfidh mé a rá go bhfuil cuma maith ar áit, athchóiriú déanta ar na leabhair agus fógraí crochta ar na rannóga. Ní raibh deis agam féachaint i gceart air mar nach raibh ann ach an t-aon freastalaí amháin, agus deabhadh chun lóin air!

Fógraí lasmuigh de Halla na Cathrach

Ach fuair mé an leabhar agus cóip de Comhar faoi na heagarthóirí nua. Is fada ó shiúl mé síos Sráid Grafton ar Satharn. Is cuimhin liom an Diceman ó mó dhéaga - tá scata oidhrí aige anois. Bhí cuid nach bhfuil thar moladh beirte, ach bhí dealbh beo práis amháin ann, agus fear a bhí ag seasamh gan bhogadh ach go raibh an chuma air go raibh sé ar rith suas an bhóthar. Bhí ceoltóirí riamh ar Sráid Grafton, ach tá oirfidigh ó gach cuid den domhain ann anois. Gné nua (domhsa) - bhí scata fir ag pointí éagsúla agus deilbh gainimh - de mhadraí - múnlaithe acu. Fán mbealach thug mé an fógra úd thús faoi ndeara. Is breá liom a leithéidí de gníomhaireacht (saor ó dheontas?) a thabhairt faoi ndeara (ach níor cheannaíos aon tae an uair seo). Thug mé fógraí nua turasóireachta faoi deara sa chathair - cinn a thugann a ceart don Gaeilge, atá chomh soléite (nó níos soléite) ná an Béarla. Istigh sa Halla bhuail mé le Michael O'Brien ó Cló Uí Bhriain - comharsan liom i bhfad siar agus aithne agam ar a mhac Ivan atá anois ina bhainisteoir ar an gCló. Agus muid ag caint luaigh sé go mbíonn díol chomh maith céanna ar a gcuid leabhair as Gaeilge do leanaí agus as Béarla; ach nach bhfuil teacht acu ar údair do dhéagóirí! Agus mé ag seasamh thart sa Halla i measc na Leabhair le Scott (breis faoi sin ar ball) chuir bean ceist orainn maidir le leabhar de chuid Futa Fata - Eileanór an Eilifint Éagsúil. Ní raibh Gaeilge aici féin, ach má thuig mé i gceart í bhí Gaeilge ag deirfiúr an páiste a raibh sí ag ceannach an leabhar di. Seo ceann de na leabhair a thaitníonn le m'iníon, agus CD gleoite snasta ag dul leis. Bhí ar mo chumas freagra dearfach a thabhairt di mar sin. Ritheann sé liom gurbh é sin cuid den fhreagra maidir le díolaíocht leabhair Gaeilge do leanaí - agus freisin go bhfuil breis margaíochta le déanamh as Béarla! Chonaic mé freisin go bhfuil leabhar nua ag an tSnáthaid Mhór - Mac Rí Éireann. Tá ag teip orm teacht ar aon eolas ar líne faoi áfach, agus is cosúil go bhfuil suíomh s'acu - a bhíodh ag http://www.antsnathaidmhor.com/ ar lár.
Beidh breis le rá agam ar ball faoi bhualadh le Scott agus éisteach le Alex. Ach an faill a bheith agam, bheadh breis ama caite agam ag an bhFéile. Ag éisteacht le Proinsias, i measc rudaí eile. Ach cúraimí, cúraimí...

An Poc ar féarach

Grianghraif liomsa ón siúlóid de Domhnaigh leis na cnocadóirí. Doire Bhán, Gleann Dá Loch.

Dealbh Cadhnach

Agus Gaeilgeoir ó thar lear abhus roinnt blianta ó shin, bhíomar ag ceapadh nach raibh aon áit go bhfeadfadh turasóir le Gaeilge grianghraif cuimhneacháin a ghlacadh in aice le dealbh de scríbhneoir mór le rá Gaeilge. Tá Pádraig Ó Conaire ar an bhFaiche Mhór i nGaillimh, gan amhras.  Ach níl faic san ardchathair - go bhfios dom. Táim buíoch d'Aonghus a scaoil an rún seo liom - tá an dealbh seo den Cadhnach i bhfolach i bputóga Áras na nEalaíona i gColáiste na Tríonóide. Ar an gceathrú urlár, i Roinn na Gaeilge.

Imbolc 2011: Ciarán mac an Bhaird : Gafa le Mata

Foinse:

B'é Ciarán mac an Bhaird a chuir clabhsúr le himeachtaí Imbolc.Tá sé ina bhainisteoir ar an Ionad Tacaíochta Matamaitice in Ollscoil na hÉireann, Má Nuad. Tá sé mar chúram air cuidiú leis na mic léinn a bhfuil mata mar cuid dá gcúrsa - ach nár bhain amach an bun-tuiscint is gá chun dul i ngleic leis. D'aithris sé píosa cainte ó iníon léinn amháin, ar éirigh sách maith léi san Ardteist, ach nár thuig i gceart conas dul i ngleic le ceisteanna - bhí sí ag brath ar an méid a bhí curtha de glan mheabhair aici. Chomh luath agus a bhí ceist lasmuigh den réimse cúng a bhí de ghlan mheabhair aici, bhí mearbhall iomlán uirthi. Mheabhraigh a cuid cainte an aiste seo le Les Hatton dom. Dúirt sé - agus an ceart iomlán aige - gur teanga atá i gceist le Mata, teanga chun dul i ngleic le fadhbanna, ach caithfear tuiscint sa teanga a bhaint amach. Fearacht aon teanga (an Ghaeilge san áireamh) baineann dua leis sin. Ach - agus b'shin croí a chuid cainte - tá an dúrud áis foghlama ar fáil ar an idirlíon chun cabhrú le mic léinn; an sceon roimh mata a mhaolú, agus an ábhar a mhíniú ar bhealach taitneamhach.

Gan bunús láidir mata, níl aon chiall le bheith ag caint ar geilleagar cliste. Táimid faoi chomaoin mhór ag leithéidí Ciarán, a leigheasann lochtanna an córais dara leibhéal sa réimse seo. Ach bheadh sé i bhfad Éireann níos fearr dá rachfaí i ngleic i gceart leis an ábhar ag an dara leibhéal - áit éigin san céad nó dara bliain meánscoile, fágtar an dúrud leanaí ar lár, gan tuiscint ná spéis. (Tá mac liom ag streachailt le Mata don Teastas sóisearach - roinnt  múinteoirí éagsúla, ar leibhéal cáilíochta éagsúla le trí bliain anuas; anuas ar deacrachtaí dá chuid féin). Tá súil aige - agus agam - go bhfeabhsódh Tionscadal Mata rudaí.

Bhí a chaint thar a bheith spreagúil (cé gur lig an comhartha lag idirlíon síos beagán é i mBaile Bhúirne - theip ar roinnt de na físeáin a theastaigh uaidh a thaispeáint!)

Nod libh: bhí alt i nGaelscéal an tseachtain i ndiaidh Imbolc faoin méid a dúirt Ciarán.

Deis eile "Na Leabhra" a fheiceáil agus dráma eile

 

 

Rinne mé léirmheas ar Na Leabhra anseo:

Scéalta Oireachtais foilsithe ag Litríocht

Mar rLeabhair, agus iad ar fáil saor in aisce.

Tá siad sealbhaithe agamsa, ach ní raibh deis agam iad a léamh fós, seachas scéal Sheáin: breis mar gheall ar sin ar ball. Is mar PDF cosanta atá na scéalta ar fáil: sé sin, ní féidir aon chuid den téacs a chóipeáil. Sa mhullach ar sin, ní féidir iad a chlóbhualadh - rud nach bhfuilim ró thógtha leis, mar ní maith liom níos mó na leathanach nó dhó a léamh ar scáileáin. Ach tuigim gur dócha gur gá é dhéanamh mar sin ar mhaithe le cosaint cóipchirt. Tá m'ainm agus seoladh ar gach leathanach den eagrán a fuair mise - cosaint bhreise ar bhradaíl, is dócha.

Tá beagán díomá orm nach ndearnadh aon eagarthóireacht ar na scéalta - tá an cuma air nár déanadh ach na leaganacha a sheol na húdair isteach a chuir i bhfoirm PDF. Is trua sin - mar níl an leagan amach iontu feiliúnach i gcónaí don léamh ar scáileáin.

Mar sin féin, tá Litríocht le moladh as dlús a chuir le modh nua foilsitheoireachta - tá rLeabhair á chuir ar fáil ag Cois Life le tamall, go háirithe do shaothar atá as cló, ach freisin d'ábhar nua, fearacht Aiséirí le Alex Hijmans.

Imbolc 2011: Dónal Lunny : Tobar taibhsiúil an dúchais

Giorria Óg le Albrecht Dürer

Thug Dónal Lunny caint - agus eadarlúideanna ceolmhara ar an mbouzouki- ag Imbolc freisin.

Bhí sé ag meabhrú ar dtúis faoi caint a thabhairt ar ghné éigin dá shaothar ghairmiúil. Shíl sé áfach go mbeadh barraíocht béarlagair i gceist le sin, agus chinn sé ar rud difriúil ar fad a dhéanamh. Scéalta faoi taibhsí! 

Taithí dá chuid féin, agus dá mháthair, sa mbaile agus ina baile siúd i Rann na Feirste. Taithí i bhfad siar, agus le déanaí. B'iontach an smaoineamh é; agus iontach an ghléas le meabhrú go bhfuil "níos mó nithe ar neamh agus san domhan ná mar a shamhlaítear i d'fhealsúnacht". Ba a chuid scéalaíocht inchreidte, iad ag tarraingt as traidisiúin domhain dúchasach.  Luadh an Ghiorria - is iomaí scéal sa bhéaloideas faoin tseanbhean i riocht ghiorria. Ana reacaire é, agus sní sé na scéalta le chéile go healaíonta.

Cuir na míreanna ceoil go mór leis na caint; agus mar chlabhsúr chuir sé muid ar fad ag canadh an curfá i gCúnnla.  (Fé m'anáil i'm chás-sa - níl ceol agam)

Ana chuir leis an lá. Foinse eile inspioráide.

Nod libh go bhfuil scéal ag Seán Ó Loinsigh i nGaelscéal na seachtaine seo faoi chaint Dhónail.

An Toghchán

Tá mo chárta ballóide agus mo phas agam. Ach beidh sé tar éis a seacht tráthnóna sula mbíonn deis agam vóta a chaitheamh. Agus is i bhfoirm, eitleáin a chuirfear sa bhosca é.

Táim fós idir dhá chomhairle. Nílim chun uimhir ard a bhronnadh ar aon mhórpháirtí. Táid uilig - an Locht Oibre, Fine Gall agus Fianna Feall - gafa san sluasmaointeachas maidir le cén leigheas atá ar ár gcás. Agus nílim sásta vóta a chaitheamh don Sinn Féiní. Níl sé chomh fada sin ó bhí se ag seoladh litreacha chugainn ag ofráil péas príobháideach a chuir ar bun chun dul i ngleic leis na scabhaitéirí áitiúla. Anois, bhí mo mhic thíos leis na scabhaitéirí céanna minic go leor - ach ní hé forairdeallaithe an leigheas ar sin.


Tá liosta mór fada san Irish Times inniu dóibh siúd atá ag seasamh mar neamhspléaigh nó eile. Níl iomrá cloiste agam ar an gcuid is mó acu, seachas Nicky Kelly, a sheas don Lucht Oibre an babhta deiridh. Níl fhios agam tuige nach bhfuil sé leo fós.


Is dócha gur do fear McKinsey a rachaidh mo chéad rogha - ní toisc go sílim go bhfuil freagraí aige, ach toisc gur dóigh liom go gcuirfidh sé na ceisteanna cearta. Agus don nGlasach, ar an gcúis céanna.


Is cosúil nach mbeidh Juggernaut Enda le stop san toghchán seo. Freasúra atá á thoghadh agamsa, mar sin.


Is é mo dhóchas go mbeidh a ndóthain neamhspléaigh den dá eite chun grúpaí teicniúla den eite dheis (Ross 7 a chuid) agus den eite chlé (Joe Higgins 7 a chuid) a bhunú sa Dáil. Sa chaoi sin, cuirfear na ceisteanna cearta - fiú má shocródh córas na fuipeanna cad a dhéanfar. Beidh sé tamall sula mbeidh an reachtas slán ón bhfeidhmeannas.

Imbolc 2011: Naoise Ó Conchubhair : Cruinneas cló

Bhí Naoise Ó Conchubhair i measc na gcainteoirí ag Imbolc. Rinne sé cuir síos ar a ghrá don chlóghrafaíocht; grá a d'fhorbair sé agus é ag staidéir na healaíona san Coláiste Náisiúnta Ealaíne agus Dearthóireachta agus go háirithe le linne tréimhse Erasmus in Ollscoil na nEolaíochtaí Feidhmeacha i Lahti sa bhFionlainn. D'éirigh leis a chuir ina luí orainn le chaint spleodrach an dúil atá aige sna litreacha, ach iad a bheith cruinn, ceart, cuanna.

Labhair sé ansin ar shaothar Michael Biggs - a spreag a dhúil i cló Gaelach deá dheartha. Dar leis gur droch chóipeanna ar dhrochshamplaí is ea an cuid is mó den gcló Gaelach a fheictear anois. (N'fheadar cén tuairim a bheadh aige de na samplaí anseo - sílim gur saothar Bhiggs atá san sampla seo)

Is as an ghrá agus spéis seo a d'fhás a thogra céime: an cló "insular", bunaithe ar pheannaireacht na manach. Tá gnéithe suntasacha ag baint leis an gcló seo, atá ceaptha bheith úsáidte mar cheannlínte seachas do téacsanna níos faide. Shocraigh sé nasclitreacha a dhearadh seachas na consain bhuailte atáimid cleachtaidh orthu. Shocraigh sé freisin ar leaganacha ar leith de litreacha áirithe - "b", "t" agus "g" mar shampla, a dhearadh le n-úsáid do téacsanna i nGaeilge agus i dteangacha eile. 

Caint thar a bheith spreagúil: agus caithfidh mé a rá freisin gur thug sé máistir-rang i conas feidhm cheart a bhaint as Power Point!

An Roth: Fógra: Ríomhaireacht trí Ghaeilge

Baintear leas as ríomhairí ar fud an domhain. Is gnách na ríomhairí sin a bheith ag feidhmiú i dteangacha na ndaoine a bhíonn á n-úsáid, go háirithe san Eoraip, sé sin bíonn an comhéadan i dteanga an úsáideora. I gcás na hÉireann, áfach, is i mBéarla a bhíonn an comhéadan go hiondúil, ní i nGaeilge, fiú i measc lucht na teanga féin. Ach tá athrú ag teacht air seo: tá buíon gairmiúil agus díograiseach tar éis an-chuid de na feidhmchláir is
coitianta a logánú go Gaeilge, rud a chuireann ar chumas an phobail idirghníomhú go héasca leis an ríomhaire ina rogha teanga.
Déanfaidh an cainteoir cur síos ar na feidhmchláir atá ar fáil (ina measc Windows, Office, OpenOffice.org, Thunderbird, PDF Creator, FoxIt, Firefox, Sunbird, GIMO, Audacity, ... ,cluichí agus eile) agus iad siúd a bheidh ag teacht go luath (FreeCiv, Skype, Kompozer, ...), mar aon leis an bpróiseas logánaithe é féin.
Déanfaidh sé trácht freisin ar na dúshláin a bhaineann leis seo, idir chruthú agus inghlacthacht, ach freisin ar na
buntáistí atá leis.
Tabharfaidh an cainteoir réamhamharc don lucht éisteachta ar shuíomh idirlín nua atá á fhorbairt faoi láthair a dhéanann achoimre ar na feidhmchláir seo go léir (www.nascanna.com), agus a mhíníonn cad iad, mar aon le conas iad a chur i bhfeidhm. In éineacht leis sin, déanfaidh sé cur síos ar shuíomh gaolmhar atá forbartha cheana féin atá ag plé le feidhmchláir a bhaineann go heisiach leis an dteanga féin www.scriobh.ie.

Ciarán Ó Bréartúin, B.E., MSEE  Bainisteoir Ginearálta, mSemicon Teoranta: Is as Baile Átha Cliath don chainteoir, innealtóir leictreonach, agus is ball de choiste An Rotha é. Chaith sé tamall fada thar lear, sna Stáit Aontaithe ar dtús agus ansin san Iodáil mar bhainisteoir forbartha ar shain-leictreonaic. Reachtálann sé a chuideachta innealtóireachta féin anois, agus tá spéis nach beag aige freisin sna féidearthachtaí teanga a ghabhann le ríomhaireacht.

Tá an léacht seo saor in aisce, agus ní gá áit a chur in oiriúint.
» Láthair: 22 Bóthar Cluaidhe, Baile Átha Cliath 4
» Am: Déardaoin, 3 Márta 2011, 19.30

Lón éisteachta ó TíAitreo

Scéal faighte agam ó TíAitreo maidir le dráma raidió dá gcuid:

Drowning le Tomás Ó Súilleabháin
arna léiriú ag TíAitreo Teo., le maoiniú ón BAI agus tacaíocht RTÉ Raidio


Tarraingítear tumadóir Danmhairgeach ón Atlantach agus é beo, ar éigean. Nuair a dhúisíonn sé, áfach, is ait an scéal atá aige.
Beirt fhear báite amuigh ó chósta Chonamara, an dá eachtra scartha óna chéile thar céad bliain. Sa scéal scáfar, taibhsiúil seo measctar am agus áit, aithne is anam agus fágtar faoi bhanaltra óg amháin é teacht ar an bhfírinne is na hionsaithe seo a mhíniú.
Aimsíonn an Garda Cósta fear ar snámh amuigh ó chósta na Gaillimhe, é gan urlabhra, beo ach ar éigean. Tugtar caol díreach go Ospidéal na hOllscoile é de heileacaptar, áit ina n-oibríonn an fhoireann leighis go dian dícheallach len é a thabhairt slán ón mbás. Asbjorn Aagger is ainm don bhfear seo, tumadóir ón Danmhairg de réir a chárta aitheantais.
Dhá lá ina dhiaidh sin, dúisíonn an fear ach níl focal Béarla ná Danmhairgise aige d’éinne. Níl aige ach Gaeilge agus ní thuigeann sé ó thalamh an domhan cad a thug go dtí an áit seo é. Níl aige ach an t-ainm Tomás, agus cuimhne aige ar lá a chaitheamh lena dheartháireacha ag bailiú gliomaigh. Titeann an cúram ar Bhríd, duine de na banaltraí, teacht ar an bhfíorscéal. Cé hé an fear sa leaba agus cad a d’imigh air cúig mhíle amuigh ó Bhá na Gaillimhe?

Craolfar an dráma Dé Domhnaigh 13 Márta 2011 ag 20:00

Imbolc 2011: Muireann Nic Amhlaoibh - fuineadh fonnadóra

Duine eile de na cainteoirí ag Imbolc i mbliana ab ea Muireann Nic Amhlaoibh.

Rinne sí cuir síos ar an gcaoi a d'fhorbair sí a tallann amhránaíochta go dtí seo, agus an cúram is gá a dhéanamh den ghuth. Ón mbunchloch a leagadh síos ina áit dúchais Dún Chaoin, ag foghlaim ó amhránaithe na háite, agus freisin de bharr an fíor oideachas a chuir Micheál Ó Dubhshláine, beannacht Dé ar a anam uasal, ar fáil i scoil Dhún Chaoin Tar éis na meánscoile, tréimhse fiáin foghlama i mBÁC agus ansin barr slacht ar a ceird faoi stiúir Michíl Uí Shuilleabháin i Luimneach, san áit iontach úd Dámh Chruinne Éireann Rince agus Ceol. Lean an fíor foghlaim sin, agus í i mbun ceoil le Danú agus dreamanna eile.

Tá focal breá sa Ghearmáinis ar réim gairme mar seo: Werdegang. "An bealach a rinneadh a bhfuil ionat asat", b'fhéidir.

Rinne sí léiriú ar a cuid cainte le giotaí a thaifead sí ag pointí ar leith ina saol, modhanna agus stíleanna ar leith á chleachtadh aici, agus í ag síor foghlaim. Taighde ar bun aici chun teacht ar amhráin agus foinn atá ag dul as.

Thug mé suntas ar leith do rud amháin a dúirt sí - nach bhfuil friotail ná nodaireacht forbartha chun cuir síos i gceart ar chantaireacht agus ceol traidisiúnta na hÉireann - agus nach dtugann na modhanna atá forbartha do cheol clasaiceach a gceart don ceol Éireannach. Rud ata ina chonstaic ar foghlaim agus seachadadh an cheoil; mar nach bhfuil ann ach an printíseacht mar mhodh foghlama.

Inspioráid! (Agus duine eile don liosta siopadóireachta ceoil s'agam!)