Píosaí liom in áiteanna eile:

2007-10-07

Eachtra an Eich Iarainn

Is gnách liom (ní chomh minic agus ba cheart ná ba mhaith liom) lá a bhronnadh ar mo mhic faoi seach inár féidir leo roghnú cad ba mhaith leo a dhéanamh. Seal Fionn a bhí ann de Satharn seo chaite. Theastaigh uaidh dul ag rothaíocht. Anois, tá rothar sa gharáiste agam, ach a) ní raibh mé sa mhuin ar le fada, b) tá an ceantar seo cnocach, c) agus tá na bóithre thart anseo caol, contúirteach, sclagach.

Is beag fonn a bhí orm rud a dhéanamh air, mar sin. Ar amhraí an tsaoil, bhí mé tar éis an dream seo a thabhairt faoi ndeara tamall ó shin. Anois, b'shin plean. Rothair a ghlacadh ar cíos, agus camchuairt a thabhairt ar Pháirc an Fhionn Uisce. As go brách linn ar bhus agus Luas go dtí an Páirc.

Fuair muid rothar an duine, agus rinne muid camchuairt ar leath theas na Páirce.

Thug mé suntas athuair do na fógraí bóthair (nó, mar a deir an Ghaeilge nua, na síneacha tráchta). Seanchló deas soiléir.


Seachas an príomh ascal tríd an phairc, is beag trácht gluaisteáin a chuir isteach orainn (agus tá raon rothair ar an bpríomh ascal sin, ach ní thugann Éireannaigh aird ar srianta dá leithéid - bhí orainn sníomh thar coisithe an t-am ar fad ar an mbealach thar nais). Go deimhin, bhí cosc ar ghluaisteáin ar codanna áirithe den bhealach.

Chonaic muid an tréad fianna in aice le Cros an Phápa. Chonaic muid roinnt fianna eile faoi na crainn in aice an bhóthair. Theip orm iad a cheapadh i gceart ar ghrianghraf.



Tá cuimhní cinn agam a bhaineann leis an gCros agus na Fianna araon. Bhí mé ann le mo mhuintir i 1979 nuair a dúirt an Pápa Aifreann ann. Bhí an áit dubh le daoine, muid uilig faoi ghreamaitheoir daite chun ár gcearnóg téad teorannaithe féin a chuir in iúl. Trian de mhuintir na hÉireann a bhí ar an bhfód an lá úd. Ní bheidh a leithéidí arís ann, is eagal liom!

Maidir leis na Fianna, is cuimhin liom bheith sa pháirc uair amháin nuair a tháinig muid i gcabhair ar stócach a bhí tar éis oisín a aimsiú. Bhí an oisín ag geonaíl, agus phioc sé suas é. Shocraigh m'athair gurb é an rud is fearr ná an créatúr a bhreith linn go dtí gairdín na n-ainmhithe. Ní rabhadar ró bhuíoch dúinn! Dá mbeadh sé tar éis an oisín a fhágáil san áit ina raibh sé, bheadh an eilit tar éis filleadh. Ach anois agus boladh daonna uaidh, ní ghlacfaí thar nais sa tréad é.



Tá ballraíocht bliana againn sa Zú arís; mar sin chuir muid clabhsúr ar an lá le cuairt air.

Ól caife Starbucks, agus déan gníomh fónta?

Cheannaigh comhghleacaí de'm chuid cupán caife de chuid Starbucks ar na mallaibh. Chomh maith leis an bhfógra "Aire, leacht thé", bhí rá éigin ar an gcupán maidir leis an gníomh fónta a bhí ar bun aige, agus an caife úd a ól.

An bhfuil muid éirithe chomh sotalach sin i dtuaisceart an domhain? Cinnte, is fearr caife as trádáil cothrom ná caife dúshaothraithe. Ach níl ann ach é. Sé bun agus barr an scéil ná go bhfuil andúil an tuaiscirt do chaife, té, siúcra, agus go deimhin cóicín agus codlaidín ag goid talamh ar cheart bia fónta a bheith a fhás air. An cleas is déanaí againn ná bithbhreosla a chuir ag fás seachas bia, d'fhonn ár gcraos fuinnimh a choisc.

Is cuimhin liom cartún a fheiscint uair a amháin a chuir síos ar go beacht.

Dhá leath déanta den chruinne. Peasán amplóra ab ea an leath thuaidh. Babhla folamh an ghorta ab ea an leath theas.

Má tá muid uilig le teacht slán, beidh orainne déanamh gan roinnt rudaí ar mhaithe leis an gcine. Is dócha go mbeadh (ar a laghad) gearra siar ar chaife ina measc.

Ná bímis ag cuir dallamullóg orainn fhéin!

2007-10-04

Wenigerverbreitetesprachenblitzableitertheorie

(Teoiric s(h)eoltóir tintrí na dTeangacha Neamhfhorleathana)

FAINIC: Bhí lámh ag grúdlann Mhic Aonghusa agus drioglann Mhic Shéamais i gceapadh na teoirice seo.

Bhí Michal agus mé féin ag plé na ceiste go bhfuil níos mó blaganna inléite sa Ghaeilge ná sa tSeicis. (A thuairim siúd; níl, faraor, Seicis agamsa)

Anois, is minic ráite go leanann fiúntas an bhlagasféar dlí dáileadh dhlí na cumhachta.

Dá mba fíor sin faoin nGaeilge, i bhfianaise a laghad lucht blagála gaelach atá ann, ní bheadh mórán fiúntais le fáil sa bhlagasféar gaelach.

Is cosúil mar sin go bhfuil tosca eile i gceist.

Toisc amháin, i mo thuairim, gur fusa racht a scaoileadh ar bhlag ná rudaí dearfacha a scríobh. Mórán mar an gcéanna leis an toisc go bhfuil deich gcinn de dhánta áille faoi ghrá éagmaiseach in aghaidh an dáin maidir le grá comhlíonta.

Agus is cantalach an dream muide Gaeilgeoirí. Ní hé gur dream muid atá Gleichgeschaltet. Dream thar a bheith ilghnéitheach muid: ó baill den bhFeachtas um Smacht ar Inimirce go Comhairle Inimirce na hÉireann, ó na PDanna (an beagán acu atá fós ann) go dtí na Cumannaigh, ó Chaitlicigh daingne
go Búdaigh

Ach is cadhan aonair agus éan chorr mórán gach duine againn.

Talamh torthúil don bhlagadóireacht, mar sin.



Ar lean, 2007-10-07
Meabhraíonn Michal toisc eile dom thíos; toisc nár mhian liom cur san áireamh ar dtúis, toisc go bhfuilim ar mo dhícheall séanadh dom féin fúm fhéin gur leis an aicme airithe sin mé, eadhon na Gaeilgeoirí mar a sainmhínítear iad i gConamara: an dream sin go bhfuil an teanga acu, ach nach as pobal iad a bhfuil an teanga fréamhaithe ann.

Is iontach an ghléas an bhlag chun an teanga a saothrú, chun faobhar a choimeád uirthi, ainneoin fairsinge aos an Phinn Deirg.

Maidir le séimhiú Shéamais; tá amhras orm. Ní teoiric faoi seoltóir tintrí atá agam, ach teoiric go gcomhlíonann blag feidhm seoltóir tintrí don Ghaeilgeoir. Áit shábháilte le racht a scaoileadh. Ach seans go bhfuil breall orm (arís).

Feicim go bhfuil duine éigin ag saothrú iomaire na scéalta anghrácha, mar a mhol Reg Hindley. (Ná bí ag súil le nasc uaim. Aimsigh thú féin é más tá sé de dhíth ort). B'fhearr liomsa roinnt cérinneacháin éadroma d'fheiscint.

2007-09-27

Áiseanna do Phápairí

Tá sciar nach beag de Aéropagus seo na haoise atá i seilbh daoine atá dílis d'eaglais na Róimhe.

Dar ndó, tá suíomh na Vatacáine ann, áis chuimsitheach ina bhfuil gach scríbhinn de chuid na hEaglaise le fada. Tá dornán de suímh nuachta ann, Zenit na Róimhe ach go hairithe.

Agus tá an suíomh seo ann: seod amháin dá gcuid ná Summa Theologica Naomh Tomás Aquinas.

Ach seachas na suímh "oifigiúla" sin, tá flúirse blaganna caitliceacha. Is minic gur ag daoine a d'iompaigh, nó a d'fhill ar an gcreideamh na suímh seo. Agus ní haon ionadh é sin. Seo daoine aibí a tháinig ar an gcreideamh tré dian chuardach agus streachailt. Bíonn tuiscint níos doimhne acu ar na foirceadal agus áilleacht an teagaisc dá bharr.

Agus is minic sár acmhainn grinn acu!

Níl sé í gceist agam liosta fada a thabhairt: tá a leithéid anseo ar bhlag Tom Kreitzberg.

Is maith ann iad. Tá soiscéalú de dhíth ar an domhan, ar mhaithe leis an cine daonna ar fad.

2007-09-17

Gleann Dá Loch



Bhí mé i Gleann Dá Loch Dé Domhnaigh. Bhí sé i gceist agam Doire Bháin a dhreapadh le mo mhac, ach nuair a bhí muid cuid mhaith den slí in airde dúirt sé nach raibh sé ag mothú ró mhaith, agus tháinig muid síos. Ach thug sin deis dúinn féachaint thart sa ghleann féin, agus lean muid orainn a féachaint thart nuair a tháinig mo bhean agus an naíonán. Tá an-chuid oibre déanta ag Dúchas, nó pé ainm atá orthu anois, ag leagan amach cosáin siúlóide de gach sórt, ó éasca go dúshlánach.

Shiúl muid thar n-ais ón Loch Uachtarach ar an slí liath, cosán ardaithe tríd an riasc a théann timpeall ar Loch na Péiste. Bhí an dúrud ropairí le feiscint. De réir na bileoige, bíonn earca luachra le feiscint á ngrianadh féin, ach ní fhaca muid iad.


Chuaigh muid thar sruthán, agus chonaic muid an scata mór seo de scinnirí locháin seo: ní fhaca mé an oiread acu in aon láthair roimhe:


Tá gairdín deas céadfach ag an loch uachtarach freisin, mórthimpeall ar an tigín ina bhfuil an iarsmalann dúlra.

Cé go mbíonn an t-uafás turasóirí san áit, níl sé ró dheacair bogadh amach ó na sluaite, agus aoibhneas agus suaimhneas an ghleanna a mheall Caoimhín agus a mhanaigh a bhlaiseadh.

2007-09-10

Rothaí Móra an tSaoil

Nuair a chuaigh mise go Beirlín i dtús na 1990í, b'iad ceardaithe Éireannacha agus Polannacha cnámh droma an tionscal tógala ann.

Bhí imní dá réir ag muintir na Gearmáine roimh teacht na dtíortha Oirthearacha isteach san Aontas, agus maraon le gach tír seachas Éire, an Bhreatain, agus an tSualainn, chuir siad srianta i bhfeidhm.

Mar sin, is anseo atá na Polannaigh.

Ach bhíos ag faire an teilifís na Gearmáine tráthnóna Domhnaigh.

Is cosúil anois gurbh iad ceardaithe Gearmánacha atá ag tógáil tograí móra i mbailte amhail Wrocław sa Pholainn - de bhrí nach bhfuil ceardaithe Polannacha ar fáil!

Dá mbeadh blag ag Tómás Domhnaill...

I measc na leabhair atá agam tá cóip de Allagar na hInise, cóip ós na 1930í a bhí ag m'athair mhór romham.

Bhíos ag billeogaíocht tríd le déanaí nuair a rith sé liom go raibh sé thar a bheith cosúil le blag. Giotaí beaga ar thug an tOileánach suntas dóibh.

Dar ndóigh, comhfhreagras a bhí ann an chéad lá riamh, litreacha a scríobh sé ag na scoláirí a bhíodh ag cuartaíocht ar an mBlascaod.

Sin anois togra do Acadamh na hOllscoilíochta Gaeilge - tá an t-aos léinn annsan ag foghlaim scileanna raidió 7 rl. Tuige nach gcuirfeadh siad Allagar na Gaeltachta ar fáil dúinn? Cainteanna a bhailiú ó na scéalaithe atá fós thart. Agus an rud ar fad a chuir ar fail mar bhlag, agus níos fearr fós, mar phodchraoltaí.

2007-09-06

Ní soláthróir seirbhísí í an Eaglais!

Tá sé ina raic in Éirinn de bhrí go bhfuil scoileanna faoi phátrúnacht na hEaglaise Caitlicí i nDeoise Átha Cliath ag tabhairt tús áite do dhaltaí caitliceacha. (Scéal anseo agus anseo)

Roinnt míosa ó shin bhí díospóireachta fhada i leathnaigh litreacha an Irish Times faoin dualgas, munar mhiste leat, atá ag an Eaglais sochraid cuí a chuir ar fáil, fiú más agnóisí an té atá le cur. (Bás agus adhlacadh John McGahern an ócáid a bhí á phlé).

Agus, dár ndóigh, bíonn daoine nár freastal ar Aifrinn ó aimsir a gcéad comaoineach ag glacadh leis go bhfuil sé de cheart acu seirbhís pósta a bheith acu agus de dhualgas ar an Eaglais é chuir ar fáil.

Is deacair liom an meon seo a thuiscint.

Níl ach feidhm amháin ag an Eaglais. Cabhrú lena baill Críost a chuir umpu d'fhoinn a bheith slánaithe.

Chuige sin atá na sacraimintí ann, agus chuige sin amháin. Ní taispeántas ealaíona atá san Aifreann, ach seirbhís diaga. Dia atá ina lár, agus ní daoine.

Níl de dhualgas ar an chléir, ón bPápa anuas go dtí sagart chúnta nó deagánach, ach an dualgas a chuir Íosa ar Pheadair: a uain a bheathú. Na sacraimint a riar ar Phobal Dé de réir na rúibricí. Teagasc Chríost a roinnt ar an bpobal, gan cíos, cás na cathú.

Tá feidhm le scoileanna Caitliceacha toisc gur bheag ghné den leann nach bhfuil tionchar ag cúrsaí eitice agus moráltachta air. Tá sé de cheart ag tuistí muinín a bheith acu go bhfuil an scoil ag cuir leis an oideachas sa chreideamh, seachas a bheith á chreimeadh mar atá an sochaí i gcoitinne.

Gnó don Stát oideachas i gcoitinne a chuir ar fáil.

Má tá searmanais taibhseacha de dhíth ar dhaoine, is ar dhrámadóir seachas sagart ba cheart dóibh fios a chuir!

Dár ndóigh, tá an scéal rud beag níos casta in Éirinn, áit a raibh an tEaglais Caitliceach ina Volkskirche, ina eaglais ina raibh mórán gach duine ina bhall.

Ach ba cheart an ghortghlanadh a dhéanamh anois!



Aguisín Píosa níos meáite maidir le scéal na scoileanna san Times inniu

Aguisín II: Táim i gcomhluadar mhaith!

Dúirt an Pápa gurbh é tosaíocht na nEaspaig ná múnlú ná firéin sa chreideamh, go hairithe na caiticeasmóirí agus baill na nOrd Rialta

2007-09-05

Imram Frederike

Theip orm dul suas Cnoc Bréanainn i mbliana, ná go deimhin mórán siúl a dhéanamh in aon chor.

Siúlóid fiúntach amháin a rinne mé agus muid thiar, le m'iníon ar mo dhroim. Thosaigh muid amach ón mBaile Breac, ag dul aneas ar Chosán na Naomh.
Thar na Corr Aillí, áit a bhfuil, más fíor an t-ollpheist a sháinnigh Naomh Cuán ag fanacht faoine choire le deiridh an domhain. Suas agus thar Rinn Chonaill. Síos arís i dtreo Cill Maolcheadair. Chuaigh mé ar strae beagán ansin; tá dhá dreapa díreach i ndiaidh a chéile chun cúinne gort a thrasnú; ach bhí an dá cheann folaithe ag deora Dé.

Fán mbóthar ansan thar Fothrach an tSainsiléara agus Cathair Deargáin go dtí Gallarus. Chodail Frederike an t-am ar fad go dtí sin. Bhí lón beag againn sa Gharraí Glas, caife orgánach nua atá oscailte san áit ina bhfuil an láthair campála ag TP. Bhí sé go deas, ach bhí roinnt den snas nó den barr slacht in easnamh ar an méid a bhí ar fáil ann.

Bhí orainn siúl ar an mbóthar mór ar sin ar feadh tamaillín go dtí gur bhuaileamar le cosán síos go dtí an cladach. Fan tráigh ansin linn ar féachaint amach ar Chuan Árd na Caithne tríd an Muiríoch agus thar nais ar an mbóthar go Baile na nGall.

Bhí cupán iontach caife agam tigh TP ansin - caife ón gcrúiscín le suncaire, ar €2.

Fán Chósta ansin linn ó thuaidh.




Bhí radharc bhreá againn ar an Fear Marbh (Inis Tuaisceart).
Bhí an cloch ar a dtugtar "Cloch i seasamh" le feiscint go breá soiléir. Tá píosa ag an tOileánach faoi i ndinnseanchas an Bhlascaod:
Cloch i Seasamh.
Tá gotha an chaisleáin ar an gcloich seo, í lom díreach in airde ón bhfarraige agus chomh sleamhain le buidéal nach mór. Tá fód glas gairid do bharra na cloiche seo go dtugtar Nead an Fhiolair air; bíonn an fiolar leis ag déanamh a neide ann. Bíonn luach an airgid in airde ann, agus céad fear ag féachaint air. Ach ní bhacaid tharsu é. Ní féidir dul ann le téid, mar is ina bharra a bhíonn an nead, agus dá d'réir sin, is anuas a caithfear an t-ubh nó an t-éan a thabhairt. Aon drapadóir amháin a bhí ins an oileán so lem linnse a thugadh as iad, fear eile i nDún Chaoin, agus fear eile ó Pharóiste Múrach. Aon triúr amháin i mbeatha an tsagairt. Punt ubh fiolair nó gearrcach ins an am úd. Ach ba mhó rud gur phunt san am úd é ná fuil aon trácht tharsu le fada.


Lean muid an cosán fán gcósta go dtí an Ghlaise Bheag. I dtreo deireadh, bhíos sásta gur lá ciúin tirim a bhí ann - bhí an chuid sin den cosán sách cúng agus bheadh sé thar a bheith sleamhain dá mbeadh aon fliuchras ann.

As sin ní raibh de rogha ann ach na boithre: ó dheas go dtí an Bóthar Buí agus Saipéil na Carraige. Ar aghaidh ansin go Cathair Scoilbín, Cill Chuán agus thar nais go dtí an Baile Breac.

Bhíos traochta go maith faoin am sin!

2007-09-03

Eaglais Naomh Seoirse i Chřibská

Mheabhraigh blagmhír Michal faoin Sudetenland an mion eachtra seo dhom.

Sna 1990í luath, bhí mé ag siúl leis an té arbh í mo bhean anois í san chuid sin de Phoblacht na Seice. Chaith muid an oíche i Rynartice, agus bhí siúlóid sách fada againn tríd gleann go dtí Chřibská.

Bhí fonn ormsa Aifreann Domhnaigh d'éisteacht dá mb'fhéidir é.

Tháinig muid chomh fada leis an eaglais i Chřibská, agus bhí Aifreann ar tí tosú. Ní fhaca mé riamh roimhe sagart (ná duine eile) a bhí cromtha le haois; ach bhí. Beirt eile a bhí san eaglais, más buan mo chuimhne.

Eaglais fíor álainn atá ann - thug mé suntas don scríbhinn (i nGearmáinis) ar balla amháin ag cur i gcuimhne gur ndearnadh athnuachan ar an eaglais i 1796.

Rud suntasach eile ná leac comórtha i gclós na heaglaise. Bhíothas ag maíomh as oifigeach in arm na hOstaire a bhí sáinnithe i gcrann úll ach a fuair an ceann is fearr ar naonúr Prúiseach sular leagadh é fhéin. Bhí an cuma ar an leac go ndearnadh athnuachan air tamall roimhe. (Anois, sin cogadh a bhí ann i bhfad roimh an dara Cogadh Domhanda). Bhí an ceantar sin ar an teorainn idir ríochtaí riamh anall.

2007-09-01

Éire daor, geal agus saolta?

Bhíodh mana ann roinnt blianta ó shin "Éire saor, Críostaí agus gaelach".Is cosúil go bhfuil mana eile anois ann, "Éire daor, geal agus saolta"

An Chéad Bheart:
Conor "Kebab" Lenihan, (an tAire Stáit um Imeascadh, murar mhiste leat), ag fógairt go raibh an lán-cheart ag cúl taca na nGardaí cead a cheannbheart a chaitheamh a dhiúltú do Síc. Beart ar aon dul le muiceoil a bhrú ar Ghiúdach, nó Aifreann Domhnaigh a chosc ar Chaitliceach, sé sin, iachall a chuir air bun riail dá chreideamh a shárú. Ní raibh de rogha ag an fear ach tarraingt siar.

An Dara Beart:
An Roinn Dlí agus Cirt ag cur litreacha chuig thart ar míle lánúin, arbh as an AE (seachas Éire) duine acu, agus as lasmuigh den AE don duine eile, ag bagairt an duine nárbh as an AE dóibh a dhíbirt toisc gan tréimhse a bheith caite go dleathach i dtír eile de chuid an Aontais acu agus iad pósta. Má tá an lánúin a luadh san Irish Times dé hAoine ionadaíoch ar fiú cuid bheag den dream a fuair litreacha, scannal is ea é. Polannach ise, ón Ind eisean. Bhuail siad le chéile anseo, agus phós siad anseo, agus anois tá gasúr ar an mbealach agus eisean i mbaol a dhíbeartha.

An Treas Beart:
Siad altraí Fhilipíneacha féitheoga an chóráis sláinte, cuid mór. Ach léigh mé (san Irish Catholic) go mbíonn roinnt deacrachtaí acu. Bíonn sé deacair orthu an teaghlach a thabhairt leo. Fiú má éiríonn leo, agus má fásann a gclann aníos anseo, bíonn siad ina n-eachtrannaigh neamh AE chomh fada a bhaineann sé le hOideachas tríú leibhéal; agus táillí arda le n-íoc acu dá bharr, sin, nó an dtír a fhágáil. Bíonn cásanna ann freisin nuair nach n-éiríonn le altra socrú síos in san ospidéal a d'earcaigh í ar chúis amháin nó cúis eile. Díbrítear abhaile iad gan an dara a deis a thabhairt dóibh in ospidéal eile. Is minic post mhaith tugtha suas acu sa bhaile le teacht anseo, ach bíonn an post sin imithe dar ndóigh nuair a fhilleann siad.

Tá bearta eile nach iad ann. Feictear i dtíortha eile gurbh iad an tríú glúin d'imircigh (nó, níos cirte, sliocht sleachta na n-imirceach) a éiríonn amach i gcoinne aon drochmheas nó masla a tugadh dá sean mhuintir. Tá bunchloch sochaí ár garchlann a leagan againn anois.

Ba cheart dúinn na deá prionsabail atá inár mbunreacht a chur i gcrích go stuama. Cumasc a bhí sa phobal anseo riamh, ó tháinig na Fir Bolg anoir, nó Clann Mhíle aneas. Shlog muid Breatnaigh, Lochlannaigh, Normannaigh, Pléimeannaigh, Palaitínigh agus dreamanna nach iad, agus ba shaibhre sin dá bharr.

Ach ní inniu na inné a bhí an Roinn Dlí agus Cirt1 caolaigeanta, teicniúil ina gcur chuige maidir le heachtrannaigh a chuir ó dhoras. D'ainneoin gur aithin Bunreacht 1937 an chine Giúdach mar dream a raibh cosaint le dul dóibh (rud dúshlánach in Eoraip na 1930í) chuir an Roinn Dlí agus Cirt baic ina mbealach siúd a bhí ag teitheadh ón Uileloisceadh: rud a d'fhág nach ndearna an dlínse seo fiú an méid suarach a rinne mórán gach stát eile chun daoine a thabhairt slán.

1Féach saíocht na Gaeilge. Ní ionann Dlí agus Ceart! Ba cheart sin a mheabhrú dó Brian Lenihan

2007-08-30

Labhraidh Loingseach

Fuair mé cóip de Lowry Maen le Padraic Colum do mo lá bhreithe.

Insint fileata i véarsaíocht ar shaol Labhraidh Loingseach atá ann. Tá cnámha an scéil le léamh i Foras Feasa ar Éirinn

Do ghabh Labhraidh Loingseach mac Oiliolla Áine mic Laoghaire Luirc mic Ughaine Móir do shíol Éireamhóin ríoghacht Éireann deich mbliadhna, gur thuit lé Meilge mac Cobhthaigh Chaoil m-Breagh. Agus is é ní da dtáinig a bhréagadh ón bh-Fraingc go h-Éirinn, grádh éagmaiseach tug Moiriath inghean Scoiriath ríogh críche bhFear Morc i n-iarthar Mumhan dó, ar méid na clú is na dteastas do bhí air.


Ní minic a léim filíocht, agus is annaimhe fós a léim dán fada den t-sórt seo. Caolseans mar sin go mbeadh an leabhar seo roghnaithe agam dom fhéin.

Ach thaitin sé go mór liom. Tá teannas sa scéil, ag bogadh ar aghaidh ó feallmharú Laoghaire Lorc (a athair mhór de réir Céitinn; a athair de réir Colum), thar na blianta ar a choimeád i gCorca Dhuibhne agus deoraíocht sa bhFrainc go dtí a fhilleadh buach agus a phósadh grámhar.

Ní raibh ach dhá locht agam air: na hainmneacha gaelacha a bheith curtha as a riocht chun Béarla a chuir orthu, agus beagán síor agus aniar idir na caibidil a bhris snáth an scéil. Ach mionrudaí iad seo.

Roimhe seo, ní raibh aon chuir amach agam ar Labhraidh Loingseach ach gurb é fear na gcluas capaill. Scéal eile atá ag Céitinn:

Léaghthar ar Labhraidh Loingseach gurab cuma chluas gcapall do bhí ar a chluasaibh;....Is mó saoilim an chuid-se don scéal do bheith 'n-a fhinnscéal fhilidheachta ioná 'n-a stair.


Ábhar úrscéal grafách den scoth atá anseo; meas tú ar cheart é chuir ar shúile Colmán Ó Raghallaigh?

2007-08-29

Cad is Éireannach ann?

Bunreacht na hÉireann
Airteagal 9 1 2° Is de réir dlí a chinnfear fáil agus cailleadh náisiúntacht agus saoránacht Éireann feasta.
Airteagal 9: 3. Is bundualgas polaitiúil ar gach saoránach bheith dílis don náisiún agus tairiseach don Stát.
Airteagal 40
1. Áirítear gurb ionann ina bpearsain daonna na saoránaigh uile i láthair an dlí.
Airteagal 44 2
3° Ní cead don Stát neach a chur faoi mhíchumas ar bith ná aon idirdhealú a dhéanamh mar gheall ar chreideamh nó admháil chreidimh nó céim i gcúrsaí creidimh.


Ceist eile is ea féiniúlacht. Ach ceist don duine féin é.

Tugtar Éireannaigh Nua ar na heachtrannaigh atá tagtha go dtí an tír seo le tamall. Meas tú an mó duine acu a ghlacann leis an lipéid? Nó an mbeadh an dearcadh céanna acu agus a bhí ag Eoin Ó Murchú:
Tógaimis sampla: mar a dúirt mé rugadh is tógadh mé féin i Sasana – de bhunadh Éireannaigh an Ghorta is gan blas ar bith de fhuil neamhÉireannach ionam (má tá a leithéid d'fhuil ann). Tá a fhios agam cén freagra borb a thabharfainnse ar éinne a thabharfadh “Sasanach Nua” ormsa.
Bhí mise deich bliana sa Ghearmáin. Bhí Gearmáinis líofa agam, agus réitigh mé go breá leis an muintir ann. D'fheadfá a rá go raibh mé comhshamhlaithe. Ach níor cheap mé riamh gur Gearmánach mé, nua ná sean. Éireannach ab ea mise. Agus mé mortasach as.

Dlitear meas ar dlí na hÉirinn ó áitritheoirí. Dlitear meas ar fhéiniúlacht an duine aonair ón Stát.

2007-08-28

Saol Daoine Eile

D'éirigh linn, ar deireadh Saol Daoine Eile a fheiceáil. An scannán úd faoi péas rúnda na Gearmáine Thoir. In amharclann an Mermaid a chonaic muid é, agus an áit lán go doras. (Bhí ceannaire gníomhach an lucht oibre ann. N'fheadar cad a cheap sise faoi na sáiteáin faoi shóisialaigh san scannán...)

Thaitin an scannán go mór linn araon. Bhí na carachtair uilig inchreidte. Seanscéal an fhir cumhachtaigh a santaíonn bean fir atá faoina smacht. An t-ealaíontóir atá dall ar an saol toisc go bhfuil sé mar ghrian ina chóras fithis fhéin. An fear ionraic a chreideann gur leas an phobail atá á dhéanamh aige, agus é gan trócaire dá bharr. Go dtí go gcreimtear an creideamh sin idir daonnacht a íobartaigh agus fimíneacht a lucht ceannais. An sárachán gan trócaire ná meas ar duine ar bith, ach ar a leas fhéin. An banaisteoir a bhfuil a muinín á neartú aici le drugaí.

Bristear ise. Bristear an póilín rúnda ar shlí freisin, ach go dtugann sé a féinmheas slán. Sleamhnaíonn an chuid eile tríd.

Mhair mo bhean tríd an tréimhse san i mBeirlín, agus bhí sí i dteagmháil le scáta ealaíontóirí. Bhuail mé fhéin le roinnt acu. Cheapamar araon gur thug an scannán léargas maith ar an cos istigh, cos amuigh a bhain le h-aos dána an DDR.

An t-aon locht a bhí aici air ná go raibh na sráid-dreacha níos duairce ná mar ba cheart dó lár an n-ochtódaí - Trabis amháin le feiscint, cé go raibh Skoda agus rl ann san fíor saol.

Sár scannán. Nach méanar dúinn nár mhair faoi chuing péas rúnda riamh? Gur amhlaidh a bhéas amach anseo freisin.

Dóibh siad a mhair tríd, tá an cneasú fós ar siúl, agus oifig airithe ann chun cabhrú leo teacht ar pé fírinne is féidir.

2007-08-22

Printíseacht

Agus mé ag siúl i bPoblacht na Seice, na blianta fad ó shin, chonaic mé an rann seo greanta i gcloch:

Wer ist Meister? Der was ersann!
Wer ist Gesell? Der was kann!
Wer ist Lehrling? Jedermann!


Sé sin:

Cé hé an máistir? An té a chum ní!
Cé hé an fear pá? An té a bhfuil ní ar a chumas!
Cé hé an printíseach? Cách!


Ceird atá i bhforbairt bogearraí, agus sé an tslí chun an cheird a fhoghlaim na ó mháistir. Ach amháin go bhfilleann muid ar an bprintíseacht go minic de bharr na hathraithe tobann san teicneolaíocht. Is maith ann na maistrí i gcéin a thugann an tIdirlíon níos gaire dúinn!

2007-08-15

Ailceimic an ghutha

Braitheann an radio go hiomlán ar fuaim, agus is cuid tabhachtach de sin guth na gcainteoirí.

Éistim sách minic le sobaldhráma RnaG, Cois Cuain. Tá caractéir amháin ann ar ghlac mé col leis ó thuas. Mangaire sleamhain, slítheanta aracháis agus sceimeanna eile chun airgead a mhealladh ó dhaoine é. Ansin, sa mhullach ar sin, tá sé lán de éad agus d'amhras faoina bhean chéile; agus batrálann sé í. Go deimhin, an uair deiridh a chuala mé an chlár bhí sise torrach de bhrí gur éignigh seisean í, agus eisean fós amhrasach arbh leis an leanbh.

Bithiúnach agus cladhaire go smior.

Anois, tuigim go maith nach ionann an aisteoir agus an caractéir. Ach mhothaigh mé an col chéanna nuair a chuala mé a ghuth, agus é ag déanamh láithreoireacht ar chlár éigin eile. Thóg sé tamall don mothúchán sin trá.

2007-08-14

Ór dubh, ór donn, agus bainne Chiarraí

Bhí roinnt mhaith affogato agam Tí Uí Mhurchú agus muid thiar.

Cumasc chumhachtach d'uachtar reoite agus espresso. Ar mholadh ó fear an tí é fhéin, bhain mé triail as le huachtar reoite seacláide. Thar barr ar fad. Níos fearr fós le "seacláid agus fhuisce"!

Tá siad ag baint feidhm as bainne bhá Ciarraí, cineál atá faoi bhagairt anois freisin.

Is fiú cuairt a thabhairt ar an mbaile úd gan ainm ar mhaithe le Milseoga Uí Mhurchú!

2007-08-08

Namhaid an cheird ...

... gan í a fhoghlaim

Chaith mé an deireadh seachtaine a déanamh obair dathadóire. Obair nach bhfuil lé ná gean ná scil ar bith agam chuige. Ach na pingineacha....

Bhí orainn spás a chruthú ar dhóigh éigin toisc triúr a bheith inár gcúram anois. Athchóiriú áiléir leigheas na faidhbe san ré seo nach dtig le aoinne teach sách mór a cheannach gan an Crannchur a bhuachaint!

Mar sin, chaith mé an deireadh seachtaine ag cuir dath ar fallaí an tseomra nua - an chuid is mó de ar mo ghlúine. Tá pianta in matáin narbh eol dom iad a bheithe ann! Is scíth mo chrob ón bpéintrollóir. Creideann mo ghlúine go rabhas i Lorg Derg. Agus maidir le'm dhrom.....

Fear gan bhean, gan chlann,
Fear gan bheann ar aoinne!

Ach táid agam, agus de ghnáth, cúis mórtas agus áthais dom sin. Ar aghaidh linn, mar sin.

2007-08-02

Fontenoy

Bhí mé ar saoire le coicís agus d'éirigh liom an leabhar úd a léamh ar deiridh thiar thall.

Tá trí snáth sa leabhar, guth an údair, agallamh idir staraí francach agus oifigeach Éireannach a bhí páirteach sa chath, agus leagan an Oifigigh fhéin - an ceann deiridh san scríofa i nGaeilge na linne sin.

Thaitin an leabhar liom, ach níor bhraith mé gur chuir na sleachta ina raibh an údar ag caint go díreach leis an léitheoir leis an scéal a bheag nó a mhór. Bhris siad an teannas dar liom, agus ní raibh suim dá laghad agam sna teoiricí litríochta agus socheolaíochta iontu.

Maidir le Gaeilge na 17ú haoise, ní raibh sé deacair chor ar bith í léamh.



Fontenoy
Liam Mac Cóil
ISBN 1898332193
Leabhar Breac 2005

Bia Polainnis [sic]

Bhí mé i Tesco i dTrá Lí ar na mallaibh nuair a chonaic mé fógra do "Polish" i measc na gcistí mílse. Bhí mearbhall orm faoi snasán a bheith i measc an bhia go dtí gur thug mé faoi ndeara gur "Polainnis" an leagan Ghaeilge a bhí ar an bhfógra. Bia Polannach a bhí i gceist.

Seo nós atá ag éirí níos coitianta sna hollmhargaí abhus: tairgí on bPolainn a dhíol le himirceoirí ón dtír sin. Bhí na siopa Polannacha ag éirí fairsing, agus seo an aisfreagra ó na boic mhóra. Go deimhin, tá Polsky Sklep ar sráid Eoin sa Daingean anois fiú.

Failtím roimhe seo: tá na tairgí seo sách gar don saghas beatha a thaithin liom sa Ghearmáin agus nach bhfuil ar fáil de ghnáth abhus.



Fógra aisteach eile a chonac le deanaí (arís i Tesco, i Luimneach an iarraidh seo) ná "Preabsábh" i measc na bréagán do leanaí!

2007-07-30

Rónán Mullen tofa don Seanad.

Deascéal. 'Sén t-aon chúis díomá atá agam ná gurbh é Brendan Ryan seachas Joe "Dingle Dangle" O'Toole Feargal Quinn a bhí thíos leis.




Aguisín: Thogh Coláiste na Tríonoide Ivana Bacik. David Norris, Shane Ross agus Ivana Bacik - Tríonóid Mí Naofa na Tríonóide. Beidh saothar ar Rónán cuir ina gcoinne - is feachtasóir aitheanta ar son an ginmhilleadh le scór bliain anuas í Bacik.

Harry Potter agus Taisí an Bháis

Bhuel, tá an gála deiridh (go dtí seo) de sraith Harry Potter foilsithe. Cheannaigh muid ar Satharn a fhoilsithe é (ag am ciallmhar i rith an lae, agus san Caifé Liteartha, ach sin scéal eile).

Shlog an leaid is sine na 600+ lch laistigh de trí lá, agus tá sé léite agamsa anois freisin. Tá an leaid is óige, nach léann an oiread, ag druidim chun deiridh an scéil chomh maith.

Thaithin an leabhar seo níos fearr liom ná na cinn eile. Tá na caracteirí éirithe níos aibí, feictear dom.

Ní mian liom aon rún a sceitheadh, ach thaithin na casanna sa scéal liom, agus fuascailt na mór cheisteanna faoi dhaoine; bhíodar uilig níos daonna dá bharr.

Rabhadh: sceitheann an léirmheas seo mórán rúin: ach aontaím leis na smaointe ann. Seo léargas ar an chéad leabhar agus an sraith, ina bhfuil eithne an léirmheasa eile.

Ceiliúradh ar chumhacht an ghrá (Caritas seachas Eros) atá san leabhar seo!

2007-07-13

Ní dhéanann an Eaglais fuaimghreimeanna

(sea, tá's agam, droch Bhéarlacahs atá san teideal)

Tá deacracht bunúsach amháin sa chumarsáid idir an Eaglais Caitliceach agus na Meáin Cumarsáide, Aeropagus na hAoise seo.

Bíonn litreacha na Vatacáine doimhin, dlúth, uileghabhálach. Caithfear iad a léamh ina n-iomláine. Agus go minic, an comhthéacs níos leithne a chuir san áireamh.

Ach ní mar sin a ghintear ceannteideal. Stractar cúpla leath abairt as na docúméid, agus baintear casadh astu ar mhaithe le pé dearcadh atá ag an scríobhnóir a leiriú.

Ach, ag deireadh an lae, ní chun ceannlinte a ghinúint atá na cáipéisí seo, ach ar mhaithe le foirmiú na firéin. Más mian libh cur le bhur n-eolas ar an gcreideamh, ná bac na nuachtáin. Bíonn an bunleagan ar fáil ó shuíomh na Vatacáine. Nó, go deimhin, tríd Zenit

2007-07-12

Gabh siar!

Táim ag dul siar ar saoire go Corca Dhuibhne de satharn.

Agus thar am.

AffogatoMurphy, corr phionta sa Bhóthar , nó Tigh an tSaorsaigh, corr leabhar sa Chafé Liteartha, suaimhneas cois trá i gCuas an Fheirtéaraigh, Cnoc Bhreánainn ar lic an dorais - beidh oilithreacht chuig a bharr ar an gclár leis.

Ach thar rud ar bith eile - sos on gcaibeareacht síoraí leictreonach. Gan ríomhaire, gan teilefís, droch chludach fón póca.

I bhfocal amháin, suaimhneas!

2007-07-11

Ór dubh agus réaltbhoiciní

Ó thiomáin Jan Sobiesko na Turcaigh ó Vín leis an oiread sin fuinneamh gur fhág siad a gcaife ina ndiaidh, tá an ór dubh ag scaipeadh in Iarthar na hEorpa. Thóg sé tamall maith teacht go hÉireann. Go deimhin, ní raibh sé ró fhada ó shin nuair nach bhfaighfeá abhus ach nescafé bréan.

Ach anois siopaí caife flúirseach, agus teacht ar gach saghas cappucino, nó latté, nó pé rud a bhéas agat fhéin!

In sráidbhaile Mhullach Íde, tá Starbucks nua tar éis oscailt; agus níl sé ró fhada ó d'oscail craobh de Insomnia ann. Sa mhullach orthu sin (agus ann rompu) tá péire eile ar a laghad de chaiféanna ar an déanamh céanna (i. caife seachas bia an príomhtháirge) ann. Agus flúirse bialanna eile, gan amhras, agus iad ar fad ag dáileadh an ór dubh.

N'fheadar an bhfuil tairbhe ar bith san fuadar seo ar fad do feirmeoirí na hAfraice agus na Brasaíle? Ór dubh, agus muid uilig gafa leis.

Tá sé i gceist agamsa pé scéal é cloí leis an siopa bheag neamhspleách...

2007-07-09

Agallamh an Rabbi le hÍosa

Táim fós ag treabhadh liom tríd leabhair an Phápa. Rud a thug mé an suntas dó ná an úsáid a bhain sé as leabhar le Rabbi d'arbh ainm Jacob Neuser: "Rabbi ag caint le hÍosa"

Tá an fear seo oilte agus tugtha go hiomlán do bhriathar Dé san Torah. Tuigeann sé cúlra teagasc Chríost, atá fréamhaithe go domhain san Sean Tiomna.

Ach feictear dó, arís agus arís eile, go bhfuil Íosa á chuir féin in áit Dia; agus scarann sé leis dá bhrí sin.

Tá léargas soiléir anseo go dtuigfeadh Giúdach cráifeach, arís agus arís eile as bhriathra Íosa, go raibh Sé ag éileamh na rudaí arbh le Dia iad;

sampla amháin: Feictear do Neusner go bhfuil Íosa ag réabadh an ceathrú Aithne nuair a deir Sé
"Cé hí mo mháthair, agus cé hiad mo bhráithre?" Agus ag síneadh a láimhe faoina chuid deisceabail, dúirt "Féach mo mhathair agus mo bhraithre! óir, duine ar bith a dhéanfaidh toil m'Athar atá ar neamh, is bráthair dom é agus is siúr agus is máthair"
Matha 12:48-50

Nó arís
Óir tá Mac an Duine ina mháistir ar an tsabóid
Matha 12:8



Aguisín Fuair mé alt le Neusner fhéin ar líne anseo

2007-07-03

An Scríob Cheart

Agus mé ag treabhadh liom ar an idirlíon, tháinig mé ar an bhlag-mhír seo maidir le Scratch.

Sár uirlis atá ann chun ligeann do phaistí ríomhchlárú a fhoghlaim. Tá comhéadan simplí "tarraing agus scaoil" aige, agus úsáidtear léaráidí atá an-chosúil le léaráidí Nassi-Shneidermann.



Tá sé thar a bheith éasca scéilín, scannán bheag nó cluichí simplí a chlárú leis an gcóras seo. Rinne mé iarracht cheana le Logo mo phaistí a chuir ag ríomhchlárú, ach bhí an bearna idir an méid a bhféidir leo a dhéanamh, agus gnáth cluiche ríomhaire ró mhór: chaill siad spéis go tapaigh.

Tá sé i bhfad níos fusa rudaí fiúntacha a dhéanamh le Scratch.

2007-07-02

Athghéar an ghaoth anocht....

Is athghéar an ghaoth anocht,
craitear fionnfholt farraige:
ní heagal theacht thar muir mhín
laochra fiáin na Lochlainne


Ach tá siad ag teacht mar sin fhéin! D'fhág An stail mara ó Ghleann Dá Locha Roskilde inné. Macasamhail de long a tógadh míle bliain ó shin i nDubhlinn, agus a cuireadh go tóin poill sa Danmhairg.

Beidh siad abhus i Mí Lúnasa. Breis eolais anseo

Ríocht Dé

Táim ag léamh leabhair an Phápa ar Íosa.

Tá rudaí thar a bheith spéisiúil le rá aige maidir le bunchiall na focail Ríocht agus soiscéal

Go hachomair: cáilíocht a bhaineann le pearsa an Rí is ea an Ríocht, seachas fearann. Sé sin, Sé Íosa féin an Ríocht Dé atá á chraobhscaoileadh Aige, seachas aon eintiteas nó stát.

Agus maidir le soiscéal, a haistrítear go minic mar "Deá scéal", deir sé go bhfuil an sanas sin ró shimplí. Thugtaí evangalion ar fógraí an Impire, cuma an soi- nó doiscéal a bhí iontu don phobal. Focail a bhí ina ghníomhartha iad evangalion, agus is amhlaidh d'evangalion Chríost.

Is fiú go mór an leabhar a léamh; is rí dheacair achoimre fiúntach a dhéanamh ar shaothar dhlúth Ratzinger.

2007-06-27

Atlantis sa bhaile slán

Scéal anseo:

Buíochas le Dia! (Bhí amhras ormsa de bharr an locht sa teasdíonadh)

2007-06-23

Sár Tionscadal Mhic Shiomóin

An Tionscadal, Tomás Mac Síomóin
Coiscéim, 208lch, €7.50 (2007-10)

Léigh mé léirmheas Philip Cummings ar an leabhar seo Dé Chéadaoin, agus d'ordaigh ar an bpointe é.

Fuair mé de hAoine é, agus tá sé leite agam anois. Is fíor annamh a léim saothar ficsean sa Ghaeilge a mhothaím a bheadh léite agam i mBéarla nó teanga eile. Tá an leabhar seo ar an bhfíor bheagán sin.

Cíorann Mac Siomóin saol na mór chomhlachtaí, saol an lae inniu, trí bhíthin scéil faoi baile beag diamhair sa Chatalóin a bhfuil fad saol thar an gnách ag an pobal ann. Ní mian liom an iomarca den scéal a sceitheadh; tá teannas síos tríd an leabhar a scriosfaí le ró réamheolas.

Rud ar leith a thaitin liom na na leaganacha cuí a d'amisigh an t-údar ar Bhéarlagair na linne: leithéidí "Meitheal Machnaimh", "Stoirm Stuaime" agus rl.

Tá nath Spáinnise ag tús an leabhair:
La vida del hombre es tener que decidir en cada instante lo que ha de hacer en el proximo, y para ello .... descubrir el plan mismo, el proyecto mismo de tu ser

José Ortega y Gasset, Goethe desde dentro


An Ghaeilge a bheadh agamsa ar sin:
Is éard is ea saol an duine ná beartú gach nóiméad cad tá le déanamh sa nóiméad ata le teacht, agus tríthe....teacht ar an bplean féin, tionscadal a bheith féin


Léigí é!

2007-06-21

Deich nAithne don Tiománaí

Foilsithe mar chuid de doiciméid níos faide de chuid an Comhairle Pontaifiúil um chúram tréadach do imircigh agus pobail taistil.

  1. Ná déan marú
  2. Bíodh an bóthar ina mheán chomhpháirteachais idir dhaoine agat, agus ní ina mheán dochair mharfach.
  3. Cabhróidh deá-bhéasa, ionracas agus stuaim leat plé le eachtraí gan choinne.
  4. Bí carthanach, agus cabhraigh le do chomharsan in am a ghátair, go háirithe íobartaigh tionóisce.
  5. Ná cuir cumhacht agus lámh in uachtar in iúl le do charr, agus ná bíodh sé ina ócáid peaca agat.
  6. Cuir ina luí le carthanacht ar an óg agus an gan a bheith chomh hóg gan tiomáint nuair nach bhfuil siad i riocht cuí chuige.
  7. Tabhair tacaíocht do chlann íobartaigh tionóisce.
  8. Tabhair le chéile, in am tráth, tiománaithe ciontacha agus clanna íobartaigh, i dtreo is go ngabhfaidh siad tríd taithí saortha an maithiúnais
  9. Tabhair cosaint, ar an mbóthar, don té is soghonta.
  10. Mothaigh do fhreagracht i léith daoine eile.





Tráthúil, agus deas feiscint go bhfuil ard ag na meáin cumarsáide ar rudaí seachas teagasc na hEaglaise ar Chollaíocht!

2007-06-20

Trevor ina Aire Stait Bídh...

Fógartha inniu ag an Taoiseach

Is méanar dó; ag tuilleamh airgead as bheith ag plé lena chaitheamh aimsire!

Plé ar chumhacht adamhach

Feicim gur ndúirt an tAire nua de chuid an Chomhaontais Ghlais, Éamon Ryan, go mba cheart dúinn díospóireacht cheart a bheith againn ar Chumhacht Adamhach. (Scéal anseo)

Tá sé féin ina aghaidh, mar a bheifeá ag súil leis. (breis anseo : rabhadh PDF atá ann)

Ach tá an cheart aige; is fiú an cheist a phlé go stuama. Agus na ceisteanna eile a chaithfear aghaidh a thabhairt orthu; teasdíonadh, gearradh siar ar thaisteal mí éifeachtach,...

2007-06-17

Páipéir Bán na hEorpa ar an Spás

Rinne Michal blagadóireacht ar pholasaí SAM sa Spás tamall ó shin.

Seo polasaí an Aontas Eorpaigh.

Tá (cén iontas agus mé ag obair dóibh) níos mó ba agam leis an bpolasaí seo.

Ach tá blas den concas ag baint leis chomh maith. Ní maith liom sin.

Eolas an rud is luachmhara atá le fail ón Spás, agus is féidir eolas a roinnt gan é a laghdú.

Tá dul chun cinn déanta sa loingseoireacht, i gcúrsaí tuar na haimsire, i gcúrsaí cumarsáide de bharr taiscéalaíocht sa spás. Ní gá d'aon stát monaplacht a bheith acu ar na nithe sin, agus is fearrde muid ar fad iad a bheith ag roinnt na costais agus an t-eolas seachas a bheith i mbaoth iomaíocht lena chéile. Fágtar an iomaíocht faoi na comhlachtaí a tháirgíonn na satailítí agus rl.

2007-06-16

An tointeálaí i mbaol arís?

Tá an tointeálaí Atlantis nasctha leis an ISS faoi láthair.

Ach is cosúil go ndearadh damáiste arís don teasdíonadh atá riachtanach don filleadh go talamh.

Tá an tréimhse a dearadh na tointeálaithe dó thart; tá fadhbanna leis an dearadh.
Bhí fhios ag innealtóirí é seo le fada; bhí rabhadh ann faoi na tubaistí a tharla.

Ach níor cuireadh tús le dearadh córais nua in am, agus anois is beag rogha atá ann ach leanacht leis na tointeálaithe, nó srianta a chuir ar taiscéalaíocht sa spás.

Táimse amhrasach faoi fiúntas daoine a chuir sa spás, sa bhearna baol. Is fearr go mór, dar liom, innill a chuir chun an t-eolas a bhailiú. Tuigim go bhfuil solúbthacht ag baint le daoine sa spás a bheadh deacair le hinneall. Ach ansin is ceart gach is féidir a dhéanamh chun beatha a chosaint.

Tá príomh leathanach NASA faoi na tointeálaithe anseo.

Agus is cosúil go bhfuil fadhbanna a cuir isteach ar ríomhairí an ISS chomh maith...

Obair bhaolach, ach tairbheach an taiscéalaíocht spáis.

2007-06-13

Is glas iad ár cnoic....

Bhuel. Tá an Comhaontas Glas tar éis glacadh le móramh mór leis an margadh le Fianna Fáil agus a bhfuil fágtha den bPáirtí Daonlathach.

Tá dóchas agam go mbainfear casadh nua as riaradh na tíre, agus go mbeidh an chéad Rialtas eile níos fadbhreathnaithí.

Is cosúil go bhfuil Trevor Sargent, cé gur labhair sé go láidir i bhfabhar an margadh a rinne siad, chun seasamh lena fhocal agus éirí as mar cheannaire. (Dúirt sé nach mbeadh sé ina Cheannaire i gcomhrialtas le Fianna Fáil, cé go mbeadh sé sásta bheith ina Aire). Tá seasmhacht mar sin le moladh freisin.




Aguisín: Rinne Trevor beart de réir a bhriathar. Scéal anseo: (móide comhad fuaime dá chuid cainte).

Aguisín II: Barúlacha ó Eoin Ó Murchú agus Trevor Ó Clochartaigh i Lá Nua.

Aguisín III: Eamon Ryan freagrach as Cumarsáid, Fuinneamh agus Acmhainní Nádúrtha, agus John Gormley freagrach as Comhshaol, Oidhreacht as Rialtas Áitiúil. Cuma maith ar sin. An liosta iomlán ag an Irish Times.

2007-06-10

Iothlainn na Gaeilge

Rinne Joe Steve Ó Neachtain píosa breá cainte ag Comhdháil d'Éalaín ar Oileán ar Inis Oírr le déanaí - píosa cainte a foilsíodh i bhFoinse (3 Meitheamh 2007)

Ba é an focal labhartha bun agus barr an chultúir le mo linnse, caint ó mhaidin go faoithin is ó Luan go Satharn. Ní raibh aon mheán eile ann ag an am nó gur thosaigh na boscaí ag caint is gur dhún siad béal na ndaoine.
....
Is muid is fearr ar bith nuair a smaoiníonn tú chomh beag is atá gabháltas na Gaeilge. Gan ionainn ach méid iothlainn phlandaí i gcomórtas le feilm ollmhór an Bhéarla agus fós fhéin go gcaithfear an iothlainnín a roinnt idir na canúintí éagsúla agus idir an seanchultúr is an nuachultúr. Cultúr na cathrach agus cultúr an oideachais agus cultúr úrnua an Tuaiscirt atá chomh crua le tairní seaca.
....
Ní focal é an 'comhaimseartha' a ngéillim fhéin di ró-mhinic. Ní focal é a chuala mé as béal aon Ghaeilgeoir dúchais de mo chomhaois. Ní bhreathnaíonn sé go bhfuil aon áit ag sean-aimseartha ná traidisiúnta i litríocht ná i ndrámaíocht na nuaGhaeilge. Ní hamhlaidh don ealaíon fré chéile dar ndóigh. Ní slacht ach a mhalairt a chuireann leagan comhaimseartha ar amhrán sean-nóis. Tá cuid de na hamhráin sean-nóis chomh sean leis an gceo ach iad fós chomh húr le drúcht na maidine ag teacht as béal na hóige mar atá cloiste agaibh ó Róisín Elsafty, bail ó Dhia uirthi.
....
Ach oiread leis na cultúir, tá dhá chineál lucht éisteachta ann. Na theatre goers a bhíonn ag ligean orthu fhéin go dtuigeann siad drámaí atá chomh casta le crosfhocail agus an gnáthphobal a thiocfadh go hascallaí i bhfarraige ag breathnú ar dhráma le John B Keane mar shampla.
....
Caithfidh an iomaire scailliúin agus an iomaire meacna agus an cheapach ghabáiste an aire chéanna a fháil in iothlainn na bplandaí agus mura bhfaighidh is gearr gurb iad an neantóg agus an chupóg sráide a bheidh i gceannas na hiothlainne.


Is fiú go mór an aitheasc ar fad a léamh, agus tá súil agam go gcuirfear i gcló níos buaine é.

Agus go dtiocfadh fás éigin ar an iothlainn, chun go mbeadh litríocht de gach saghas ar fáil as Gaeilge. Chuile seans go bhfuil ról le n-imirt ag an idirlíon anseo; mar a fheictear anseo, tá sé thar a bheith saor foilsiú as Gaeilge. Ach ní féidir (fós) slí beatha a bhaint amach as!

2007-06-07

Sonas ar Mhali agus Trevor!

Bhí píosa fiúntach ag Trevor Ó Clochartaigh maidir leis an bpósadh i Lá Nua an lae inniu.

Tá a cholún ar fail ar líne anseo
:

Seans gurb é sin ceann de na rudaí is tábhachtaí dúinne inár bpósadh, ní a bheith sásta, ach a bheith aontaithe san fhís atá againn dár saol le chéile – sin ceann de na hábhair is mó a mbíonn na meáin mí-cheart fúthu. Bíonn siad ag iarraidh cur ina luí orainn go gcaithfidh muid a bheith áthasach i gcónaí, nó tá rud éigin mí-cheart lenár bpósadh.
Níl sé sin fíor, ná nádúrtha. An rud atá tábhachtach go mbeadh fís againn dár gcaidreamh atá comónta agus go mbeadh muid ag oibriú ina threo sin le chéile agus mar dhaoine aonair. Lena chur i mbeagán focal, ní léiriú ar phósadh maith beirt a bheith ag stánadh go grámhar isteach i súile a chéile, ach beirt a bheith ag féachaint an treo chéanna, amach rompu, dírithe ar an sprioc chéanna.


Is breá liom colúin Threvor; is minic go mbíonn siad ciallmhar, dóchasach. Ach is fearr liom níos mó colúin, a chuireann léargas ciallmhar dearfach ar an dteaghlach ar fáil, a léamh. Earra thar a bheith gann is ea iad.

Gura fad buan é, agus Mali ann lena chois!

2007-06-06

An tIonchoisne Nua

Bhí an méid seo, agus níos mó, le rá ag an Speallaire i bhFoinse na seachtaine seo:
Is deacair ag an Speallaire ciall a bhaint as an scéal faoi dhrogall, más fíor, Aoife Ní Thuairisg leagan 'aerach' den chlár Paisean Faisean a chur i láthair. Dúradh i nuachtáin áirithe go raibh fadhb ag Ní Thuairisg leis an gcoincheap de bharr a creídimh mar Fhinné láivé nó go raibh sí buartha faoin nglacadh a bheadh ag cuid dá muintir agus cairde, ar den chreideamh céanna iad, lena leithéíd de chlár. ... Shílfeá go ndéanfaí gach iarracht an scéal a cheilt, nó ar a laghad droim láimhe a thabhairt dó? ... Idir an dá linn, tá drochíde cheart á fháil ag Ní Thuairisg ar shuímh idirlín áirithe ... Tá súil ag an Speallaire go gcuirfidh Ní Thuairisg, duine dos na láithreoirí is cumasaí amuigh, an scéal seo ina cheart go luath.


Tá scríofa agam mar seo leanas chuig Foinse:
A Chara,

Tagraím do dheacrachtaí an Speallaire a thuiscint go mb'fhéidir go mbeadh deacrachtaí coinsiasa más fíor, ag Aoife Ní Thuairisg leagan 'aerach' den chlár Paisean Faisean a chur i láthair.

Ní Fhinné Iáivé mise, agus níl sé i gceist agam labhairt thar a gceann. Ach is mó duine eile a chreideann go hionraic go bhfuil gníomhartha homaighnéasacha mícheart.

Ní fheicim gur leithcheal éagórach a bheadh ann do dhuine mar sin seasamh siar ó chlár nach mbeadh siad ar a shuaimhneas faoi.

Ach is follasach gur leithcheal agus sárú saoirse a bheadh ann iachall a chuir ar dhuine feidhmiú i gcoinne a gcoinsias.

Níl dada le chuir ina cheart ag Ní Thuairisg. Ach b'fhéidir go bhfuil ag an Speallaire!



Feictear dom go bhfuil ionchoisne nua ann. Is homaifóibeach agus eiriceach aoinne nach bhfuil sásta glacadh le saol gníomhach homaighnéasach mar "rogha folláin, nádúrtha".

Cháin "Human Rights Watch" an Pápa Benedict - as an bonn a bhaint ó faoi teaghlaigh, murar mhiste leat! A choir ná teagasc traidisiúnta na hEaglaise a chraobhscaoileadh.



Aguisín. Theip ar r-phost chuig nuacht@foinse.ie; n'fheadar an bhfaighidh siad in aon chor é.

Aguisín II. Fuair siad tar éis an tsaol é; agus foilsíodh é.

2007-06-05

Ceannaireacht san Eaglais

Bhí píosa fiúntach ag David Quinn san Irish Catholic an tseachtain seo. Bhí sé ag maíomh go raibh go leor le foghlaim ag an Eaglais in Éirinn ó Fianna Fáil - sá mhéid is gur chruthaigh siadsan thar barr in ainneoin síor bhrú agus ionsaí ó na meáin cumarsáide.

Dúirt sé (agus an cheart aige) go mbíonn an cliarlathas leithscéalach go minic agus foirceadail na hEaglaise faoi ionsaí ag na meáin - maidir le haontumha, hómaighnéasacht, go deimhin rud ar bith a bhaineann le collaíocht agus nach bhfuil "i dtiúin leis an saol comhaimseartha".

Ach ní dhearna Fianna Fáil cúlú. Chuaigh siad ar an ionsaí; thug na ceannairí ceannaireacht trodach, agus ghríosaigh siad an cosmhuintir. Agus bhí toradh air.

Dúirt an tArdeaspag Martin, ag trácht ar ar an líon a fhreastalaíonn ar Aifreann Domhnaigh, go mbeadh lúcháir ar pháirtithe polaitíochta dá mbeadh 50% des na baill ag freastal go rialta ar chruinniú cumainn.

Mar sin, tá na hócáidí ann chun an pobal a ghríosadh. Ach is fada ó chuala mé aon aitheasc neamhghéilliúil maidir le teagasc na hEaglaise ar aon rud atá i gcodarsnacht leis an "dtuairim coiteann".

Rinne an beagán sagart a bhí gafa i gcoireanna in aghaidh leanaí an dochar don eaglais, agus do mhisneach na fir dílse san Eaglais. Ach tá an mionlach sin i ngach cuid den phobail, ní hamháin san Eaglais. Caithfear leorghníomh a dhéanamh.

Ach ní gá foirceadail ciallmhara na hEaglaise a chuir i leataobh. Níl fianaise dá laghad go bhfuil nasc idir aontumha an chléir agus claonadh chun coireanna gnéis.

Chuala mé caint ó Rónán Mullen tráth. Dúirt sé gur fhág ró-chléireachas na hEaglaise in Éirinn easpa intleachtóirí tuata Caitliceacha orainn. Tá siad ann i SAM; George Weigel, Peter Kreeft, agus daoine nach iad.

Is cosúil go bhfuil David Quinn agus daoine eile ag déanamh iarrachtaí - chuir siad an Iona Institute ar bun chun an cás ar son an teaghlaigh a chuir. Is maith ann iad.

Ach feictear dom go bhfuil níos mó misneach i SAM. Ní bheadh sé de dhanaíocht abhus ag aoinne "Cumann mhóidíní Bhenedict (agus roimhe sin Ratzinger)" a chraobhscaoileadh. Is breá liom an mana "Tá grá agam do m'aoire Gearmánach" (nach bhfeidhmíonn abhus, de bhrí gur "alsáiseach" atá ar an gcine cúanna úd)

2007-06-04

Beirlín nó Boston?

Ó tharla na Glasaigh a bheith ag i mbun idirbheartaíochta le Fianna Fáil, is cosúil go mbeidh muid ag druidim i dtreo Bheirlín arís, tar éis leath scór bliain ag adhradh dia bhréige an margadh.

Is mithid.

Sozialemarkwirtschaft, sé sin le rá geilleagar margaidh ach le bonn láidir cothromaíochta. Sin é ár leas uilig. Tá dóchas agam go dtabharfar aghaidh, faoi Rialtas ina bhfuil na Glasaigh páirteach, ar an bpraiseach pleanála sa tír seo; tithe á dtógáil beag beann ar acmhainní uisce, séarachas, scoileanna, ....

Ach tá bóthar fada le dul fós sula mbeadh an margadh déanta.

Beidh le feiscint ar an 14ú Meitheamh.

2007-05-30

Bás agus Beatha mar siamsaíocht

Anois, ón dream a bhronn "Big Bother" orainn, clár teilefíse ina shocródh bean atá ag saothrú an bháis cé do a dheonóidh sí a hae.

(Scéal anseo)

Seo Cultúr an Bháis agus "Iomráiteachas" imithe thar fóir ar fad.

Níl eitic ar bith nach reicfear ar son cúpla bomaite "cáile".

Teilifís réaltachta?



Aguisín. Bhí scéala ar ar nuacht anocht gur bob a bhí ann.

Fíor othair a bhí ag lorg duáin (seachas ae mar a scríobh mé thuas), ach aisteoir ab ea an deontóir.

Cleas margaíochta do Chumann Duán, is cosúil. Ach fós táim amhrasach faoi.

2007-05-26

Ag filleadh!

(Sa DDR, nuair a bhíodh vóta ar siúl, bhíodh ar daoine na hainmneacha a scriosadh den bhallóid más rud é gur theastaigh uatha duine a bhaint den liosta. Níorbh fiú é sin a dhéanamh, mar sin ní dheachaigh daoine a vótáil, chuaigh siad ag "filleadh")



Bhuel, tá an toghchán thart. D'éirigh le Bertie na cosa a thabhairt leis arís eile.
Tá na PDanna scriosta, agus Mac Dubhghaill ar filleadh ar an dlí. (Is maith sin!)

An dóchas atá agamsa ná go mbeadh na Glasaigh de dhíth ar Bhertie chun rialtas seasmhach a chuir ar bun. Chuaigh muid ró fhada i dtreo an margadh faoin Rialtas deiridh, agus rinneadh faillí i gcúrsaí Imshaol.

Níor éirigh le Deirdre de Búrca anseo i gCill Mhantáin faraor, ach níor creimeadh na Glasaigh an oiread agus a creimeadh na mionpháirtithe eile.

Is trua an Ciarraíoch Glic Sóisialach Joe Higgins a bheith imithe as an Dáil. Níl ann anois ach Bertie, an Taoiseach Sóisialach, (más fíor do fhéin agus Cathal Mac Riabhaigh)! Ba mhinic Joe agus a dheisbhéal ag cur an lasair sa bharrach, agus ag cur beatha i gcúrsaí dála.

Beidh an margaíocht ar bun go tréan idir seo agus 14ú Meitheamh.

2007-05-20

Fir bheaga, mór-cumhachtacha

Bhí an tAire Dick Roche romham agus mé ag dul ar Aifreann ar maidin, agus é ag stocaireacht. D'éirigh liom é a sheachaint.

Ach thug mé faoi ndeara gur fear sách íseal é, agus mheabhraigh sin dom arís gur minic amhlaidh i measc lucht údaráis.

An taithí atá agam gur fearr liom go mbeadh an fear atá i gceannas orm níos mó nó ar chomh airde liom fhéin.

Fir bheaga ab ea na deachtóirí mhóra ar fad.

Cé go raibh corr eisceacht ann, is fir bheaga ab ea taoisigh na Tíre seo chomh maith. Seachas Dev, dar ndó.

Bhí scéal deas faoi Feardorcha Mór na Gearmáine (a bhí íseal go maith).
Bhíodh reisimint de fhir arda aige - na "Boic Fhada" (Lange Kerle)
Tharla nach raibh sé fhéin ábalta teacht ar rud éigin a bhí ar mhatail. Thug duine dos na boic fada dó é, agus dúirt, "Anois, nach maith a bheith mór?" Ba an fhreagra a fuair sé ná:
Er ist nicht gross, Er ist bloss lang

Sé sin (bhain na sean Gearmánaigh úsáid as an tríú phearsa do dhuine ar chéim níos ísle)
Níl sé mór, níl ann ach go bhfuil sé fada

2007-05-18

Cornet Wales agus Bithiúnaigh Bhasra

Scéal nach scríobhfar anois, ó tharla gan arm na Breataine a bheith sásta Annraoi óg Windsor a chuir anall. Ní bheidh Annraoi ag scairteadh, mar a rinne Annraoi V; "Sa bhearna baoil linn, uair amháin eile, a chairde dílis liom". Bhí fir na bpúicíní dubha réidh le féachaint chuige nach bhfillfeadh sé, ná scata dá chomrádaithe, as an mbearna chéanna.

Caithfidh mé a rá nach mbeinn fhéin sásta mo mhac ná mo garmhac a sheoladh sall. Ach tá mianach eile i gclann Windsor, iad uilig tógtha le dualgas mar chéad cloch ar a bPaidrín. Ach sí a mháthair mór an duine deiridh a d'fhoghlaim an cheacht i gceart, feictear dom.

Tá trua agam do theaghlach ríoga Sasana, agus go hairithe don glúin is óige.

Scrios saol an teaghlaigh Ríoga, agus go hairithe an síor iniúchadh poiblí, saol a máthair. Ní thig leo scaoileadh leo féin agus gnáth tuaiplisí na hóige a chuir díofa.
Má ólann siad braon thar an tart, beidh sé an chéad leathanach an Sun an lá dar gcionn.
Agus caol seans go mbeadh a rogha páirtí don saol acu.

Fiú nuair a théann siad le ceann den beagán gairm bheatha atá oscailte dóibh, bíonn srianta orthu.

Baineann an rud ar fad le ré eile; ré nuair a shocraigh do bhreith do chinniúint, do ghairm, do chreidimh.

Tá sé in am ag na Breatnaigh réabhlóid eile a bheith acu, agus clann Windsor a shaoradh ón daoirse!

2007-05-13

Innealtóirí sa bPolaitíocht

Bhí cara liom ag clamhsán tamall ó shin faoi gan Innealtóirí a bheith níos fairsinge san Oireachtas.

Ansin, ó tharla gurbh innealtóir i dtoghlach na hOllscoile Náisiúnta mise, fuair mé litir ón Seanadóir Brendan Ryan. Innealtóir eisean (rud nárbh eol dom) - an t-aon innealtóir sa Seanad. Bhí sé ag rá, agus aontaím leis, go bhfuil bealach ar léith ag innealtóirí teoiric a mheas. Dream thar a bheith pragmatach muid de ghnáth. "An oibreoidh sé?" an scagaire a bhíonn againn.
Bhí sé ag lorg an vóta innealtóra, cé gur aithin sé go bhfuil éagsúlacht mhór tuairimí pholaitiúla i gceist i measc innealtóirí.

Ainneoin sin, tá dís eile chun cinn air i mo rogha don Seanad!

Eisean, Joe "Dingle Dangle" O Toole, agus Feargal Quinn ionadaithe na hOllscoile náisiúnta faoi láthair. Oide agus ceardchumannaí é O'Toole, nach raibh mórán bá agam leis riamh, agus fear gnó é Quinn (Bunaitheoir Superquinn).

Cé gur mhaith liom níos mó innealtóirí a fheiceáil sa Seanad, tá beirt dlíodóir níos gaire don rud a mhaith liomsa!

Rónán Mullen an fear is gaire do mo chuid smaointe ar mór chuid ceisteanna.

Agus beidh Dáithí Mac Carthaigh san áireamh agam chomh maith.

2007-05-10

Ardáin agus Ísleáin

Bhí mo chomhghleacaí Síneach ag déanamh iontas de gur beag teach cónaithe in Éirinn atá níos mó ná ceithre stór.

Tá ilstóraigh cónaithe coitianta thall, gan amhras.

Ach táim ag ceapadh go m'bhfiú dúinn an cheist a chíoradh abhus. Go hairithe agus BÁC ag scaipeadh chun na ceithre harda.

Cuimhnigh air. In ionad scata teach ceithre stór, sa mhullach ar a chéile, céard faoi teach dhá stór déag, agus gairdín fairsing timpeall air? D'fhéadfaí an dlús cónaithe a ardú, agus an comhshaol cónaithe a fheabhsú.

Bheadh buntáistí ó thaobh caomhnú fuinnimh ann chomh maith; bheadh sé níos fusa teach mar é a théamh.

Chaithfí an rud a dhéanamh go cúramach; baile ilstórach a thógáil, leis na seirbhísí caoi; scoileanna, lianna, siopaí agus mar sin de. Agus a lán glas.

Rinneadh botúin sa réimse seo cheana (Baile Munna, Tamhlacht - áit a cuireadh na mílte tithe tríocha éigin agus ná fuiltear ach ag tógáil na seirbhísí le leath scór!, Gropiusstadt i mBeirlín, agus samplaí eile nach iad.)

Ach ba cheart go bhfeadfaimis foghlaim as sin, agus bogadh ar aghaidh. Ní gá againn ar fad le péire thuas, péire thíos, agus stampa poist de ghairdín, seasca éigin km ón obair.

2007-05-08

Tráth síochána

Tá a íonú féin ag gach uile ní agus tá a thráth ann don uile ghnó faoin spéir:

tráth breithe, tráth báis,
tráth curtha síl, tráth bainte fómhair,
tráth maraithe, tráth leighis,
tráth leagtha, tráth tógála,
tráth goil, tráth gáire,
tráth caointe, tráth rince,
tráth scaipthe cloch, tráth bailithe cloch,
tráth beithe barróg, tráth séanta barróg,
tráth cuardaigh, tráth caillte,
tráth coimeádta, tráth caite,
trá grá, tráth fuatha,
tráth cogaidh, tráth síochána

Cóheilit (Ecclesiastes) 3 1:9


Tráth síochána. Sin focail nach raibh mé ag dréim iad a chlos riamh ón Dr No é fhéin, an tUrramach Ian Paisley. An fear a raibh lámh láidir aige san splanc a d'adhain na trioblóidí.

Cuimhnigh gur chun náisiúnaithe a chosaint ó cóip na sráide a chéad tháinig trúpaí na Breataine go Tuaisceart Éireann, sna 1960í. Agus bhí lámh ag Ian Mór ag spreagadh an fhuatha úd.

Is iomaí feall agus droch ghníomh ón dá dream atá feicthe againn ó shin.

Ach anois, Ian Mór agus Martin McGuinness, gualainn ar ghualainn, réidh chun an stáitín ó thuaidh a riaradh ar mhaithe le leas an phobail i gcoitinne. Sin poblachtachas go deimhin, an res publica. Go maire sé!

Tráth leighis, tráth tógála. Buíochas le Dia go bhfuil an tráth sin tagtha, agus gura fada buan an réimeas nua.

2007-05-07

Cás D agus a leanbh

De bharr faillí ár bpolaiteoirí, tá ar breitheamh Ardchúirte ceist bás is beatha linbh a shocrú arís.

Cás thar a bheith truamhéalach atá ann; bean óg seacht mbliana déag d'aois atá torrach. Fuair sí amach go bhfuil máchail trom intinne ar a paiste, agus go bhfaigheadh sé bás laistigh de cúpla lá den breith.

Theastaigh uaithi ginmhilleadh a fháil, rud nach gceadaítear in Éirinn. Tá casadh sa scéal de bhrí go bhfuil sí faoi láthair faoi chúram na Feidhmeannachta Seirbhíse Sláinte, de bhrí nach bhfuil a máthair féin in inmhe cúram ceart a dhéanamh di.

Chreid an oibrí sóisialta a bhí ag plé lena cás go raibh sé de dhualgas air cosc a chuir uirthi, toisc gur gníomh mídhleathach a bheadh sa ghinmhilleadh in Éirinn. (Tá athrú tagtha ar an dearcadh sin ó shin).

Anois, táimse fhéin scun scan i gcoinne ginmhilleadh - sé sin, aon gníomh atá mar sprioc aige an leanbh sa bhroinn a mharú. Ní ginmhilleadh atá ann má chuirtear cóir leigheas ar an máthair chun a beatha a shábháil, a bhíonn bás an linbh mar toradh air. I gcás mar sin, tá dualgas trom ar dhochtúirí tréan iarracht a dhéanamh beatha na beirte a thabhairt slán; ach tá sé de cheart ag an máthair an cinneadh a ghlacadh - glacadh leis an cóir leighis, nó gan amhras, diúltú do ar mhaithe lena leanbh.

Sá chás seo, ní fheicim go bhfuil aon trácht ar chearta an linbh. Tá briseadh croí i ndán don máthair, cuma cad a tharlaíonn. Ach abair go mbeadh an scéal rud beag difriúil; abair dá saolófaí leanbh di, nach raibh ach cúpla mí saoil i ndán dó. Ní bheadh glacadh ar bith le instealladh nimhe a thabhairt don leanbh , i dtreo is nach mbeadh ar an máthair faire air ag fail bháis.

Ní fheicim go bhfuil an cás seo éagsúil; creidim go mb'fhearr di a leanbh a thabhairt ar an saol go nádúrtha, agus é a chaoineadh. Beidh cabhair óna chorp chuige sin, a bheidh in easnamh má déantar foréigean air an leanbh agus uirthi trí ginmhilleadh.

Thar aon rud eile, tá sé thar am againn an dlí a chuir in cheart chun nach mbeidh ar dlíodóirí seachas dochtúirí, ceisteanna seo beatha agus bás a shocrú.

Níl aon deireadh sona i ndán sa chás seo; ach ní dóigh liom go feabhsóidh ginmhilleadh an cheist. Tá muid ar fána sleamhain nuair a socraítear leanbh a chuir chun bás toisc "nach fiú do bheith beo" nó "bheadh sé ró chrua ar an máthair dul ar aghaidh leis an toirchis, nuair nach mbeidh saol sona i ndán don leanbh"

2007-05-02

Is é seo an t-am

Tá an t-olltoghchán fógartha, buíochas le Dia, (agus le Bertie). Bhíos bréan den tuairimíocht ón aos cabaireachta faoi cathain d'fhógrófaí é.Tá sólás ag deireadh an tolláin! Faoi dheireadh an míosa seo, beidh sos againn ón mbuaileam scíth agus baothchaint - go ceann cúig bliana eile, má bhíonn sciorta éigin den ádh linn.

Tá na pollaí clúdaithe.

Feictear dom gurbh géire an coimhlint idir iomaitheoirí sa pháirtí céanna ná idir na páirtithe. Is cuimhin liom go mbeadh na páirtithe móra ag tabhairt cuireadh dúinn 1,2,3 a thabhairt d'ár rogha iomaitheoir.

Ach, san áit ina bhfuilimse, tá an tírdhreach breac le póstaer de chuid Dick Roche; tá ainmneacha na beirte eile ann, ach is beag nach mbeadh lionsa fíor láidir uait le'n iad a léamh. Ní luann Liz Mac Manus go bhfuil comhghleacaí aici in aon chor...
Níl ach Fine Gael ag cuir an bheirt atá acu ar chomhchéim.

Dála an scéil, bheinnse breá sásta mura bhfilleadh Dick ar chor ar bith - rinne sé praiseach den Roinn Comhshaol; roinn atá ró-thábhachtach in Éirinn, de bharr go bhfuil smacht iomlán aici ar rialtas áitiúil.

Tá Fianna Fáil ag moladh dúinn (as Gaeilge sách minic) Foireann Bertie a roghnú chun na chéad chéimeanna eile a chuir i gcrích; agus an Glasaigh ag maíomh gurbh é seo an t-am.

Is dóigh liom gurbh é sin rogha na díogha - comhrialtas idir Fhoireann Bhertie agus laochra Trevor.



"It's time" atá ag na Glasaigh as Béarla - cheap mé go raibh "Is é seo an t-am" sách ciotach go dtí gur thug mé faoi ndeara go raibh suaitheantas an phairtí mar phonc ar an i acu sa dá chás!

2007-05-01

Toit is Gleo

Name ist Schall und Rauch
(Gleo is toit is ea ainm)
(Faust ag caint le Gretchen, i bhFaust Goethe)

Bhíos ar camchuairt ar leath Choinn le linn na deireadh seachtaine, agus rith sé liom gur beag firinne atá i nath úd Faust, chomh fada agus a bhaineann sé le logainmneacha, pé scéal é.
Agus muid ar ár mbealach tríd Tír Eoghain, is iomaí Londonderry a chonaic muid.Agus sin áit amháin, mar a raibh dílseacht muintir na háite le feiscint i ndathanna ar an gcosán agus ar lampaí, chonaic mé Londonderry.
An chathair maighdeanach a thug roinnt fograí eile ar an áit úd, ach ní heol dom bunús an ainm sin.

Feictear dom gur líonmhaire ainmneacha i mBéarla i Leath Choinn. I Redcastle (Carraig Mhic Uidhilín) a bhíomar ag cuir fúinn.Tá cuid den ábhar seo cludaithe ag Brian Friel ina dhráma Translations; mar a dhein roinnt de lucht na Suirbhéireachta Ordanéis iarracht Béarla chruinn a chuir ar an nGaeilge; as sin as eascraíonn ainmneacha ar nós "Burnfoot" (Bun na hAbhann) nó "Swinford" (Béal Átha na Muice)
Ach fainic; cheap mé gur cás dá leithéid ba bhunús le "Moville" (Bun an Phobail) go dtí go bhfaca mé "Magh Bhíle" ar fhógra neamhoifigiúl sa bhaile úd.
Rud a mheabhraigh cás Dún Bhleisce dhom; pobal ag lorg malairt leagan seachas an leagan a bhronn an maorlathas orthu!


Agus muid ag filleadh tríd Iúr Chinn Trá, bhí saothar na Ceithearna Coille féicéalach - saothar nach raibh feicthe agam áit ar bith eile, cé gur thug mé suntas do dhátheangachas oifigí nua Comhairle Cathrach Dhoire.


Toit is gleo? Gleo cinnte, ach níl neamhbuaine toit ag baint le Dinnseanchas in Éirinn, agus ní raibh riamh!

2007-04-25

Tír Chonaill, ar lean

Is beag breise atá le rá agam thar an méid a bhí sa thcht eile úd.

Thug muid sciuird ar thrá nó dhó; Port Nua/An Fhearthainn agus an Trá Bán ag Malainn Bhig.

Bhí siad go deas - chuaigh na gasúr ag snámh.

Ach clamhsán is mó atá againn faoin saoire ná go raibh sé geal le bheith dódhéanta áit deas don lón a aimsiú, murab ionann agus Corca Dhuibhne na gCaifé!

Tá rún agam filleadh agus ruathar a thabhairt ar Shliabh Liag agus Cosán an Aon Fhir.

Feachtas pearsanta frith bruscair

Is maith liom caife.

Le fada, táim ag ceannach caife latté "le dul". Ghoill sé orm i gconaí go raibh mé agu cur leis an mbruscar dé bharr na cupáin aon uaire. Táim ag diúltú le fada an caipín plaisteach a ghlacadh.

Ach anois, tá an chéid céim eile tóghta agam. Beirim mo chupán fhéin liom, agus líonann siad dom é.

Dar ndóigh, d'fheadfainn déanamh gan caife ar fad, ach....

2007-04-24

Cráin olla bhainne ubhbheirtheach

Cráin olla bhainne ubhbheirtheach nó, mar a deir na Gearmánaigh Eierlegendewollmilchsau.

Drochnós atá fairsing i bhforbairt bogearraí. An gobadán ar mian leis, ní amháin freastal ar an dá tráth, agus ar gach tráth agus gach neach.

Tromluí promhadh agus cothabhála a bhíonn mar thoradh ar a leithéid de chóras, a bhíonn seacht n-uaire ar fhichead níos casta ná mar is gá chun an feidhm a chuir i gcrích.

Simplíocht an praghas atá le n-íoc ar iontaofacht. Praghas atá ann a théann níos déine ar na saibhir ná aon dream eile íoc.

C.A.R. Hoare


Ní sócamas ar féidir déanamh dá éagmais is ea cuannacht matamaiticiúil, ach an ní a chinneann an teip nó bua atá i ndán.
Edsger W. Dijkstra


Is mór an trua nach mbaintear níos mó feidhm as na foirceadail seo!

Sin mo racht don oíche anocht!

2007-04-22

Aisling Mhic Conglinne

Táim díreach thar éis Aisling Mhic Conglinne a léamh in aistriúcháin Gearmáinise Thurneysen.

Is bocht an scéal é nach bhfuil teacht ar an eachtra áibhéile seo sa Nua Ghaeilge.
Ná scéalta nach iad.

Laochas agam, ach tá i bhfad níos mó des na seanscéalta atá ar mo leabhragán i mBéarla nó i nGearmáinis ná i nGaeilge.

2007-04-21

Béairlge

Feictear dom go bhfuil focail Gaeilge i litriú Bhéarla ag éirí fairsing mar chleas margaíochta.

Stira (staighre) ann le fada

Agus le déanaí tá an dream seo feicthe agam Shomera (seomra)

Agus ansin bhí fear darbh ainm Dunne ar Ollscoil liom. Nuair a bhunaigh sé comhlucht thug sé Jaynta air. (déanta)

Tá ishka feicthe agam freisin, ach theip orm teacht ar fianaise ar líne do sin.
Fuair Hilary é (grma!). "Munster Soft Drinks" atá ciontach!

2007-04-20

Innill díchéillí

Tá geataí nua uathoibrithe ag Iarnród Éireann i roinnt de na stáisiún lár cathrach, Stáisiún Uí Chonghaile ina measc.

Tá siad ann ar mhaith le do thicéad a phromhadh agus tú ag fágáil. Agus ar mhaithe le foireann a shábháil, mar dhea.

Díchéille atá anseo, dar liom. Ghreamaigh mo thicéid sa diabhail rud inné, agus is beag nach chaill mé mo bhus aneas dá bharr. Ticéid bliana atá agam, mar sin bhí orm fanacht le fear a scaoil as an rud é. Is léir go dtarlaíonn sé go minic; bhí ceathrar d'fhoireann an iarnróid ag seasamh thart chun faoiseamh a thabhairt do mo leithéidí.

Cuirtear moill gan gá ar dhaoine, fiú nuair atá na diabhail rudaí ag feidhmiú i gceart.

Tuige nach féidir linn aithris a dhéanamh ar chóras Bheirlín; gan geata ar bith; inneall beag simplí ar an ardán chun ticéid a chuir i feidhm, agus cigireacht rialta chun breith ar an dream nach n-íocann.

Bíonn sé furasta bogadh isteach is amach as an stáisiún, agus ní bhíonn moill ar aoinne. Sna traenacha a déantar an chigireacht.

Is innealtóir ríomhaireachta mé, ach ní fheicim leigheas gach faidhbe in inneall!



Aguisín: Thug mé sciúird chomh fada le dufair stroighne Tamhlachta inné (bhí mo mhac páirteach i gceolchoirm Chór na nÓg) Rud a mheabhragh dom nach gá dul chomh fada le Beirlín chun an córás atá á mholadh agam d'fheiscint. Sin an córás atá ag Luas

2007-04-19

An físeán sin

Is dóigh liom gur droch-bhotún a rinne NBC nuair a d'fhoilsigh siad an físeán úd ón ngealt a rinne an sléacht i Virginia Tech. Bíonn baol an "coir aithrise" i gcásanna mar seo i gcónaí. Tá eagla orm go gcuirfidh an físeán, agus an cáil iar bháis a thugann sé do mo dhuine, leis an mbaol.

Tá súil agam go bhfuil breall orm.

Síocháin Dé go raibh ag na híobartaigh, agus sólás dá gclann.

Ifreann

Agus mé ar deoraíocht ón Idirlíon le linn an Charghais, bhí cad é caint faoi gur thagair an Pápa d'Ifreann a bheith ann.

A lán den (baoth)thuairimíocht uathu siúd nach gcreideann i nDia.

Tá ciall agus réasún le hIfreann a bheith ann.

Más ann do Dhia (agus creidim gurbh ann), táimid ar an saol seo chun caidreamh a bhunú agus a bhuanú leis. Tá na Scrioptúir agus na sacraimint againn chuige sin.

Is mian leis muid a uchtú mar chlann; is chuige sin a fuair a Mhac bás ar ar son, agus ar éirigh sé ó na Mairbh. Níl teorainn lena thrócaire.

Ach bhronn Sé saor toil orainn. Tig linn diúltú Dó, agus Dá thrócaire. Sin Ifreann. A bheith scartha ó Dhia go brách, agus lán léargas agus tuiscint agat ar an méid a chaill tú.

Ní raibh riamh sna tinte ach samhail. Ach samhail le ciall. Creidimid in aiséirí na Colainne. Fiú sa saol seo, bíonn tionchar ag na mothúcháin ar an gcolainn. Samhlaigh an tionchar a bheadh ar an lán-léargas uafásach sin in Ifreann ar an deis caillte, agus an scaradh ó Dhia ar an colainn.

Gura fada uainn é.

Tá na Crainn faoi bhláth

agus mise do mo chrá!

Is álainn an radharc iad. Ach táimse scriosta ag fiabhras léana

Is mór an feall é!

2007-04-17

Tráth na n-uan 's na sabhaircíní


atá ann.

Dhá ní a ghealann mo chroí. Um an dtaca seo den bhliain a pósadh mé, agus chaith muid seachtain na meala in Iarthar Duibhneach. Bhí na goirt breac le h-uain, agus na claíocha le sabhaircíní.

B'amhlaidh a bhí an tseachtain seo chaite arís agus muid, móide ar gcúram, i dTír Chonaill.

I dTeileann a bhíomar, ait a bhfuil cara le mo bhean ón nGearmáin Thoir ag cur faoi le cúpla bliain. Shiúl mé píosa de Shlí Cholm Cille leis an gasúr agus mé ann. Bhí sé i gceist againn an gcuid ón gCarraig chomh fada le Gleann Cholm Cille a shiúl. Ach theip orainn an tús sa Charraig a aimsiú, agus chaill muid roinnt ama ag fánaíocht ar shleasa Knockunna (Níl an logainm cheart ag an SO, agus mar sin níl agamsa!). Nuair a d'aimsigh muid an cosán ar deireadh ag barr an chnoic bhí sé marcáilte go maith. Lean muid orainn chomh fada leis an gcrosaire ag Loch Unna. Tharla gur tháinig mo bhean sa charr orainn ansin, agus ós rud é go raibh éirí amach ar tí a bheith i measc an chois mhuintir, ghéill mé agus chuamar sa charr chun an Ghleann.

Breis oíche eile, lcd.

2007-04-14

Solas Chríost

Déan gairdeas, a Bhanríon na bhflaitheas, alleluia,
Óir, an Té arbh fhiú thú é a iompar, alleluia,
D'aiséirigh Sé mar a dúirt Sé, alleluia



I mbliana don gcéad uair le fada (riamh?), níor éirigh liom freastal ar Aifreann Oíche Satharn Cásca. Bhí sé um a 7:30, agus bhí orainn na paistí a bhailiú ón gcampa gasóga ag an am áirithe sin.

Is breá liom searmanas an tsolais. Bhí mé sa Róimh sa bhliain 1985 (nó mar sin), agus fuair mé deis freastal ar an searmanas i mBaisleac Pheadair. Samhlaigh an t-olleaglais úd, dubh dorcha. Ansin cloistear an scairt;
Lumen Christi
agus freagra an phobail
Deo Gratias

Scaipeann solas chaoin na coinnle ó cúl na heaglaise go dtí an altóir.
Agus ansin, de phlimp, le linn an Gloria, lastar na tuilsoilse, agus bíonn an eaglais chomh geal le lár an lae, beagnach.

Ní raibh ach smál amháin dom; tintreach na gceamaraí agus daoine ag iarraidh a bpictiúr fhéin den Phápa.

Bhí sé i gceist agam é seo a sheoladh Domhnach Cásca, ach ní raibh deis agam go dtí anois!

2007-02-20

Anois teacht an Charghais

Inniu Máirt na hInide.

Tá sé i gceist agam mo chrannóg gaoiteareachta a fhágaint balbh go dtí go mbeidh deireadh leis an gCarghais.

Slán go fóill!

2007-02-19

An iad na mná amháin atá freagrach?

Tá bolscaireacht chun cur i gcoinne galair a tholgtar de bharr collaíocht ar bun ag an FSS.

Le féachaint ar na fograí, cheapfá gur ceist do mhná amháin atá ann smaoineamh air, agus bheith réidh le coiscín a bhrú anuas ar bhod a bodach.

Meabhraíonn sé scéal dom a chonaic le deanaí san nuachtán, go mbraitheann mná óga faoin dtuath an-bhrú bheith "gníomhach" maidir le collaíocht, ach ag an am chéanna gur deacair dóibh aon rud a dhéanamh maidir le frithghinúint - toisc go bhfuil aithne ag cách orthu, agus go mbeadh meas striapaigh orthu dá rachadh siad isteach sa phoitigéar ar lorg coiscíní nó a léithéid.

Sé an seasamh atá agamsa ná seasamh na hEaglaise CR - gur rud maith an collaíocht, ach gur laistigh den pósadh agus oscailte do leanaí an t-aon fráma cuí dó. Nó, ar a laghad, laistigh de chaidreamh buan, ina bhfuil bean agus fear ag glacadh freagracht dá chéile.

Bhí píosa mhaith ag David Quinn san Irish Catholic mar gheall ar seo an tseachtain seo chaite.

Feictear dom go bhfuil an seanscéal fós fíor - trua agus taise don mhac drabhlásach, ach chun diabhail leis an iníon drabhlásach.

Cén sórt saoirse é sin?

2007-02-16

Ach, an bhfuil tú sona?

Sin atá ag déanamh buartha do Choinín na Rósanna ar na saolta seo.

Bhuel. Is fostaí íoc-gach-a-thuillir mé a chaitheann ceithre uair a chloig gach lá ag taisteal idir an bhaile agus mo láthair oibre.

Cad is dóigh leatsa, Pat?

Ach ní dóigh liom go bhfuil leigheas na ceiste agatsa agus Enda.

Ba bhreá liom an dream atá istigh a fheiscint scuabtha chun siúl, ach is eagal liom nach bhfuil de rogha againn an uair seo ach cén feol a bheidh sa cheapaire.

Feol Ghlas mo roghasa, cé go bhfuil amhras orm faoi roinnt de pholasaithe an Chomhaontais Ghlais ar cheisteanna a bhaineann le beatha agus an pósadh.

2007-02-15

Colúnaí faobhrach, foclach, agus lán do dhorn de f-anna eile

Is ea Alan Titley.

Feicim gur bhain sé gradam IFTA amach dá chuir síos ar sár fhoclaí eile, Mairtín Ó Cadhain.

Is fiú an Times a cheannach Déardaoin ar mhaithe le colún Alan a léamh. Bhí Tour de force iolbhéarlach aige inniu, nathanna fraincíse sníomhta tríd an Ghaeilge aige - sméar mullaigh na cleasa ná gurbh nathanna iad a bhíonn le fáil coitianta sa SacsBhéarla ardnósach.

Agus cé eile a cheanglódh Bod na Peiste leis an déchatháir Maigiarach?

An rud is fearr faoi seo uilig ná go mbíonn baint ag a chuid colúin (agus cinn an Mháirt chomh maith) le níthe lasmuigh de shaol stánadh-ar-ár-nimleacánach na cúise.

Treise ar a mhéarchlár! Pulitzer na Gaeilge dó ar an bpointe!


(Anois, dá bhféadfhainn dul i ngleic lena shaothar ficsean, ach sin scéal eile. Is fusa liom iriseoireacht an Chadhanaigh a léamh chomh maith. Seans toisc an neasacht a bhaineann le colún seachas saothar ealaíona?)

2007-02-14

De réir uimhreacha

Beiḋ Unicode, nó níoſ feaɼɼ fóſ, cló gaelaċ de ḋiṫ ċun an blag seo a léaṁ!

Do scɼioḃ Michal aiste ḃreá ar Unicode.

Ḃain sé dúis ag
an tOireċtas,
(Comórtas a14: aiste ar ṫéama innealtóireaċta)

Rud náɼ luaiġ sé ná go ḃfuil sé i ḃfad níos fusa an cló gaelaċ a úsáid de ḃarr unicode - tá na litreaċa séiṁiṫe ar fáil sa ġnáth cló roṁánaċ, aċ tá siad níos deise le cló gaelaċ. Tá an rud ar fad níos fusa fós aċ feiḋm a ḃaint as méarċlár cóiriṫe,

Mar ṡámpla:


http://www.fainne.org/gaelchlo/kbdga.html

http://www.europatastatur.de/

http://mearchlar.tripod.com/


Lá 'le Vailintín

atá ann inniu gan amhras.

Cad a thug mé do mo bhean, an ea? Dúnmharú mhaith, ambaist!

Dar ndóigh, is Dub é San Vailintín fhéin anois - mar is eol do chách, tá a thaisí in Eaglais na mBráithre Geala

Naomh le dlúthcheangal leis an bpósadh é San Vailintín: mar sin guím dea-chríoch ar an gcuid agaibh nach bhfuil pósta, agus nára bposfár an gcuid eile agaibh arís!

2007-02-08

Scáil Fhada na bPéas Rúnda, II

Feicim go bhfuil spiaire de chuid na Rómáine ó Ré na gCumannach ag maíomh go raibh lámh aige, agus ag an KGB, sa dráma úd, Der Stellvertreter (An tIonadaí) atá lárnach san béaloideas tuatach go raibh Pius XII mór le Hitler.

Tá a scéal le léamh anseo:

Is cuma cé chomh minic is a cruthaíonn scolairí, idir Críostaí agus Giúdach, nach bhfuil fírinne ar bith san scéal seo, tá "fhios" ag gach aoinne go raibh Pius XII lámh i lámh le Hitler i gcinediothú na Giúdach.

Tá bailiuchán maith den gcás ar son Pius XII anseo:

Más desinformatsiya de chuid an KGB a bhí ann, d'éirigh go seoigh leis.

Macaibh dilís d'Athar na Bréaga ab ea iad, gan amhras.

2007-02-06

Bláthanna seaca

Maidin fuar seaca a bhí ann inniu.

Chonaic mé corr charr le bláthanna seaca ar na fuinneoga.

Tá ealaíon seo "Daidí bheag an tSeaca" (mar a thugann na Rúisigh air) beagnach imithe as an saol anois agus fuinneoga gloiniú dúbailte chomh fairsing.

Is cuimhin liom na bhfrachtal seo a bheith sách coitianta againn ar na fuinneoga sa bhaile.

2007-02-05

Lasair na Gréine

Úrscéilín bhreá ó Clare Lyons. Do dhéagóirí.

Cheannaigh mé inniu é, agus léigh mé d'aon ruathar san traen aneas trathnóna.

Scéal draoíchta ina bhfuil scéal bundúchasaigh na hAstráile nasctha go healaíonta le scéal Éireannaigh.

An t-aon locht a bheadh agam air nár fobraíodh an scéal agus úrscéal, seachas úrscéilín a dhéanamh de.

Seo an méid a bhí le rá ag Philip Cummings i Lá (Nua)

Úrscéal do dhaoine óga atá anseo, ach bhain mé féin sult as agus bheadh sé oiriúnach do dhaoine fásta atá ag foghlaim na Gaeilge fosta.
Mar is dual don chineál, tá sé éachtrúil, suimiúil agus rud beag dochreidte, ach téann an scéal ar aghaidh go gasta agus tá an scríbhneoireacht mhaith.




Tá súil agam go mbeadh mé in ann mo mhac a mhealladh chun é a léamh sa bhearna idir dhá imleabhair d'Alex Rider....

2007-02-02

Comhlánú le dónna agus ríomhchleasa eile.

Ag éirí as plé ar Daltaí
Fadó, fadó....
Is le 1 agus 0 a oibríonn ríomhairí, lasc dúnta nó oscailte.
Chun usáid a bhaint astu, caithfear brí a bhaint as na huimhreacha dénártha seo.
Is cuma leis an riomhaire, nó le bheith cruinn, níl brí iontu don ríomhaire. (Ní mór dom bheith cúramach anseo - bhí rudaí crua le rá ag Djikstra faoi daoine a labhrann faoi ríomhairí i dtearmaí daonna.)
Cuirtear na giotan i mbeart.

Má thuigtear beart 4 giotán mar uimhir dearfach, is féidir ó 0 go 24, i. 16 a chuir in iúl.

Ach tá uimhreacha diúltacha ann freisin.
An chéid scéim ná comhlanú le haonna, sé sin, na giotán a iompu.

00012110
11102-110


ach cuireann sin uimhir amú
00002010
11112-010


Níl difríocht idir 0 agus -0 (de ghnáth)

mar sin, baintear feidhm as comhlánú le dónna. Cuirtear 1 leis an luach a fuaireadh le comhlanú le haonna.

00012110
11112-110


anois is feidir na huimhreacha ó -2n-1 go dtí 2n-1-1 a chuir in iúl le n giotán:

00002010
00012110
00102210
00112310
01002410
01012510
01102610
01112710
11112-110
11102-210
11012-310
10002-410
10112-510
10102-610
10012-710
10002-810


Tá buntáiste eile ag comhlanú le dóanna - feidhmíonn suimiú agus dealú mar a bheifeá ag súil leis:

00102 - 11112 = 2 - (-1) = 3 = 00112
00102 + 11112 = 2 + (-1) = 1 = 00012

Saoirse creidimh faoi bhrú ag "ionannas"

Tá dlí nua in aghaidh idirdhealú i seirbhisí ar na bacáin san Ríocht Easaontaithe.
Táthar ag cuir in iúl gur ionann gach idirdhealú agus leathcheal. (Nach beacht í an Ghaeilge, trí fhocail aici ag freagairt don dá bhrí atá ag discrimination an Bhéarla - tá fábhar ann chomh maith).

San cás airithe seo, tá gníomhaireachtaí uchtaithe á reachtail faoi choimirce na hEaglaise Caitlicí Rómhánaigh. Tá hómaighnéasacht gníomhach mícheart de réir teagasc na hEaglaise. Ach beidh orthu, de réir an dlí nua, glacadh le lanúin aeracha mar chlann altramais - sé sin, a gcoinsias a éigniú. Sé sin, nó dul as gnó.

Bhí cás dá léithéid anseo le CURA agus eolas ar ghinmhilleadh.

Ní hionann scaradh idir Stát agus Creideamh agus an Stát ag brú creideamh anuas ar eaglais - níl, tar éis an tsaol, sa "tuathachas" nó sa "coibhneasachas" ach Weltanschauung eile, i. creideamh.

Tá sé de cheart ag an Stát dlí a chuir i gcrích a chuireann deis uchtaithe an fáil do lanúin aeracha. Ach leathcheal atá ann gan saoirse coinsiasa dreamanna le teagasc a aithint.

Cillíní, coirpigh agus cliantachas

Tá an tslí ina ndéanann ár TDanna ionadaíocht "phearsanta" sa nuacht le tamaill, le scéal Tony Killeen agus na coirpigh ar chuir sé (nó a oifig) focal i gcluas an Aire Dlí agus Cirt ar a son.

Tá's ag an saol mór gan mar sin a oibríonn an chóras - clinicí na polaiteoirí ag dáileadh "eolas" atá an fáil pé scéal é don té a chuireann beagán saothair ar féin; ag scríobh litreacha chun freagraí atá ar eolas acu pé scéal é a fháil.

Agus muide, lucht Íoc-gach-a-thuillir ag íoc as an gcarnabhal ar fad.

Cinnte, ó ham go chéile, bíonn toradh fónta air an ionadaíocht seo - b'iad Jim Higgins agus Brendan Howlin a ardaigh scéal na bpéas lofa i nDún na nGall, mar shampla.

Ach seans go bhfuil gá le dlíthe nua chun a leagan síos cad tá ciallmhar, agus cad nach bhfuil. Agus nach nghabhfaí i ngiorracht scread asail d'ionadaí poiblí go dtí go mbeadh triail bainte as na ngnath bealaí agus foinsí eolais.

Don aos idirlín, tá comhairle ar fáil. Gníomh fónta a bheith ann dá gcuirfeadh an stát airgead isteach in oifigí eolais, go hairithe faoin dtuath. D'fheadfaí iad a nascadh le hoifigí an phoist. Dá gcuirfí caife-beair Mac Dubhghailleach leo, bheidh ionaid nua pobail ann....